آغاز عملیات آزادسازی حریم قلعه فلک‌الافلاک و احداث مسیر جدید دسترسی

اهمیت حفظ اصالت قلعه فلک‌الافلاک

قلعه فلک‌الافلاک از ابتدا بر فراز تپه‌ای مشرف به رودخانه و بافت شهر شکل گرفته تا هم کارکرد دفاعی و هم شأن حکومتی داشته باشد. بنابراین، هرگونه تغییر در شیب، چشم‌انداز یا مقیاس محوطه، مستقیماً بر درک بصری این اثر تأثیر می‌گذارد. زمانی که بستر طبیعی و اصالت توپوگرافی حفظ شود، قلعه قدرت تصویری خود را بازمی‌یابد و از حالت یک جسم جداشده از زمینه خارج می‌شود.

تجربه بازدیدکننده: فراتر از رسیدن

مسیر دسترسی به یک بنای تاریخی، بخش مهمی از تجربه فرهنگی آن است. مسیرهای سنتی قلعه فلک‌الافلاک، شامل شیب طبیعی تپه و بافت قدیمی، همواره بخشی از جذابیت بازدید بوده‌اند. با این حال، افزایش حجم گردشگر و نیازهای شهر مدرن، احداث مسیرهای استاندارد و ایمن‌تر را ایجاب می‌کند. نکته کلیدی، حفظ هویت مسیر است؛ مسیری که از دل چشم‌انداز تاریخی بگذرد و کمترین قطع و وصلی را ایجاد کند، می‌تواند تجربه گردشگری را ارتقا دهد. اما اگر به راهی تندرو یا سازه‌ای سنگین و ناهماهنگ تبدیل شود، اصالت تجربه را خدشه‌دار خواهد کرد.

آغاز عملیات ساخت مسیر جدید و آزادسازی حریم

وعده‌های استاندار لرستان

استاندار لرستان، سید سعید شاهرخی، پیش از این وعده تکمیل طرح آماده‌سازی پیرامون قلعه فلک‌الافلاک را داده بود. وی اعلام کرد که با همکاری فرمانده سپاه، پادگان امام حسین (ع) به محل جدید منتقل شده و طراحی داخلی محوطه قلعه نیز در حال اجراست. شاهرخی اظهار داشت که پروژه انتقال پادگان، که قبل از جنگ تحمیلی آغاز شده بود، به دلیل ضرورت و اهمیت، بدون توقف پیگیری شد و آزادسازی پیرامون قلعه یکی از درخواست‌های اصلی مردم بوده است.

جزئیات پروژه

• آغاز عملیات: بامداد امروز، با تخلیه پادگان امام حسین (ع)، عملیات ایجاد یک خیابان عریض از سبزه‌میدان به سمت پل صفوی برای تسهیل تردد آغاز شد.
• هدف: این اقدام برای تحقق آزادسازی حریم قلعه فلک‌الافلاک بسیار مهم است و نیاز به کار شبانه‌روزی دارد.
• همکاری‌ها: سازمان همیاری شهرداری‌های استان، دفتر فنی استانداری لرستان و شهرداری خرم‌آباد در این پروژه مشارکت دارند.

فازبندی آزادسازی پادگان

پادگان امام حسین (ع) طی دو فاز در اختیار مردم قرار می‌گیرد:

1. فاز اول: پیرامون قلعه آزادسازی می‌شود. یک راه عریض از خیابان سبزه میدان به میدان آیت‌الله کمالوند و سپس از کنار پل صفوی به خیابان ساحلی ایجاد خواهد شد.
2. فاز دوم: دیوارهای پیرامون پادگان برداشته شده و عقب‌نشینی خواهند داشت. شهرداری خرم‌آباد با توافق میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اقدام به ایجاد پارک و محیط مناسب با محوطه قلعه فلک‌الافلاک در دو طرف پادگان خواهد کرد تا مکانی برای اقامت شبانه‌روزی و تفریح فراهم شود.

توسعه فضای شهری و گردشگری

شاهرخی افزود که مسیری به عرض ۲۰ متر برای پیاده‌روسازی از مقابل ۲۴ متری حکیم تا پل حاجی و محدوده ساحلی در نظر گرفته شده است. این تحول عمده در فضای شهری خرم‌آباد با همکاری سپاه، سازمان همیاری شهرداری، میراث‌فرهنگی، شهرداری خرم‌آباد، شورای شهر و دفتر فنی استانداری در حال انجام است. بیش از ۱۷ هکتار محیط منحصر‌به‌فرد برای گردشگران سراسر کشور فراهم خواهد شد که نقطه عطفی برای تحول خرم‌آباد و رونق گردشگری است.

چالش مدیریت یکپارچه و طرح جامع

یکی از مشکلات گذشته، اجرای گسسته طرح‌های مرتبط با قلعه بوده است؛ طرح‌های عمرانی شهرداری، مرمتی میراث فرهنگی و گردشگری بدون هماهنگی اجرا می‌شدند. نتیجه این چندپارگی، عدم وجود یک تصویر کلان برای آینده محوطه است. مسیرهای جدید باید بر اساس یک طرح جامع منظر فرهنگی تعریف شوند تا از ایجاد هویتی ناهماهنگ جلوگیری شود.

قلعه فلک‌الافلاک: هویت مشترک شهر

سامان‌دهی و بهبود دسترسی به قلعه فلک‌الافلاک یک ضرورت پذیرفته‌شده است، اما مهم‌تر از وجود مسیر جدید، چگونگی طراحی آن است. هرگونه مداخله باید با احترام به تاریخ، منظر و خاطره جمعی مردم لرستان انجام شود. قلعه تنها یک بنا نیست؛ بلکه بخشی از هویت مشترک شهر است. اجرای صحیح مسیر جدید می‌تواند فرصتی برای احیای این هویت باشد، در غیر این صورت، بخشی از آن را خاموش خواهد کرد.