آلودگی هوا: افزایش نگران‌کننده خطر ابتلا به سرطان‌های کبد و پستان

تحقیقات گسترده و یافته‌های نگران‌کننده

محققان اتحادیه بین‌المللی کنترل سرطان (UICC) با بررسی دقیق ۴۲ مطالعه علمی بزرگ که بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ انجام شده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که آلودگی هوا یک عامل خطر گسترده برای سرطان است و تأثیر آن فراتر از سیستم تنفسی است. در میان آلاینده‌ها، ذرات بسیار ریز معلق (PM2.5) نقش پررنگ‌تری در این افزایش خطر ایفا می‌کنند.

قرار گرفتن در معرض سطوح بالای ذرات PM2.5، خطر کلی ابتلا به سرطان را تا ۱۱ درصد افزایش می‌دهد. این افزایش به ویژه در سرطان‌های کبد، روده بزرگ، کلیه، ریه و مثانه مشهود است. علاوه بر این، آلودگی هوا خطر مرگ ناشی از سرطان را نیز بالا می‌برد؛ به طوری که مرگ ناشی از سرطان پستان ۲۰ درصد و سرطان کبد ۱۴ درصد بیشتر می‌شود.

همچنین، ذرات درشت‌تر (PM10) نیز بی‌تأثیر نیستند و با افزایش خطر ابتلا به سرطان و مرگ ناشی از آن، به خصوص در سرطان‌های ریه و پستان، ارتباط مستقیم دارند.

گروه‌های آسیب‌پذیر و نابرابری‌های اجتماعی

تحقیقات نشان می‌دهد که برخی گروه‌ها در برابر آلودگی هوا آسیب‌پذیرتر هستند. زنان و کودکان، به ویژه آنهایی که در محیط‌های خانگی با سوخت‌های آلاینده زندگی می‌کنند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. در این شرایط، خطر سرطان ریه در زنان می‌تواند تا ۶۹ درصد افزایش یابد.

افزون بر این، نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی نیز در این زمینه نقش دارند. کشورهای کم‌درآمد و مناطق فقیرتر، حتی در اروپا، بیشترین آسیب را از آلودگی هوا متحمل می‌شوند که نشان‌دهنده یک بحران عدالت اجتماعی است.

هوای پاک، یک حق اساسی

محققان در این گزارش تاکید می‌کنند که هوای پاک «یک حق اساسی» است و مقابله با آلودگی نه تنها یک اقدام زیست‌محیطی، بلکه راهبردی کلیدی برای پیشگیری از سرطان و تحقق عدالت اجتماعی محسوب می‌شود.

کارشناسان هشدار می‌دهند که نباید منتظر شواهد و تحقیقات کامل‌تری ماند، چرا که اثرات مخرب آلودگی هوا همین حالا نیز به خوبی اثبات شده است و اقدامات فوری برای کاهش آن ضروری به نظر می‌رسد.