بهبود چشمگیر کیفیت هوای تهران در فروردین ۱۴۰۵ با وجود شرایط خاص

بررسی‌های شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نشان می‌دهد که کیفیت هوای پایتخت در فروردین ماه ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته بهبود قابل توجهی داشته است. این بهبود در شرایطی رخ داده که پایتخت در ۱۹ روز ابتدایی سال شاهد کاهش شدید ترددهای شهری به دلیل شرایط خاص و همزمان رویدادهایی نظیر انفجار و آتش‌سوزی بوده است. با این حال، عوامل جوی نظیر افزایش سرعت باد و بارش‌ها نقش کلیدی در کنترل آلاینده‌ها ایفا کرده‌اند.

تحلیل وضعیت کیفیت هوا در شش سال گذشته

فاطمه کریمی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، با اشاره به داده‌های جمع‌آوری شده از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، از روند رو به بهبود کیفیت هوا در فروردین ماه خبر داد. بر اساس این تحلیل:

• فروردین ۱۴۰۵: با ثبت ۱۰ روز پاک و قرار گرفتن سایر روزها در محدوده قابل قبول، بهترین وضعیت را در این دوره شش ساله به خود اختصاص داده است.
• فروردین ۱۴۰۳: تمامی روزهای این ماه در شرایط مطلوب سپری شده است و پس از سال ۱۴۰۵ در رتبه دوم قرار دارد.
• فروردین ۱۴۰۰: با تنها دو روز پاک و ثبت یک روز ناسالم و یک روز خطرناک، نامطلوب‌ترین سال در این دوره به شمار می‌رود.
• فروردین ۱۴۰۱: اگرچه نسبت به سال ۱۴۰۰ وضعیت بهتری داشت، اما همچنان کیفیت پایین‌تری نسبت به سال‌های اخیر از خود نشان داده است.

به طور کلی، داده‌های شش‌ساله نشان می‌دهد که فروردین ۱۴۰۵ پاک‌ترین و مطلوب‌ترین ماه در این دوره بوده و سال‌های ابتدایی بازه مورد بررسی، به‌ویژه سال ۱۴۰۰، شرایط ضعیف‌تری را تجربه کرده‌اند.

کاهش چشمگیر غلظت آلاینده‌ها

کریمی در ادامه به تحلیل داده‌های پایش آلاینده‌ها در فروردین ۱۴۰۵ پرداخت و اظهار داشت که غلظت اغلب آلاینده‌های معیار نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ کاهش قابل توجهی داشته است. این کاهش عمدتاً ناشی از افت محسوس ترددهای شهری و کاهش فعالیت منابع احتراقی بوده و نشان‌دهنده تأثیر مستقیم کاهش منابع انتشار اولیه بر بهبود شرایط کیفی هواست.

تأثیر شرایط خاص و عوامل جوی

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران به تأثیر شرایط خاص ابتدای سال بر رفتار برخی آلاینده‌ها اشاره کرد. در ۱۹ روز نخست فروردین ۱۴۰۵، کاهش گسترده تردد وسایل نقلیه یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش آلاینده‌های اولیه بود. در مقابل، رویدادهایی مانند انفجارها و آتش‌سوزی‌های ناشی از شرایط خاص، به‌صورت مقطعی و موضعی باعث افزایش برخی آلاینده‌ها شدند.

با این حال، ویژگی‌های جوی این دوره نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در کنترل و پراکندگی آلاینده‌ها داشت. افزایش سرعت باد، تقویت ناپایداری‌های جوی، عمق مناسب لایه اختلاط و وقوع بارش‌ها موجب شد تا از انباشت گسترده آلاینده‌ها در مقیاس شهری جلوگیری شود.

رفتار متفاوت ازن و دی‌اکسید گوگرد

در میان آلاینده‌ها، ازن و دی‌اکسید گوگرد رفتار متفاوت‌تری نسبت به سایر آلاینده‌ها از خود نشان دادند:

• ازن (O₃): با افزایش ۱۲ درصدی غلظت همراه بود. این افزایش ارتباطی با آلودگی ناشی از رویدادهای خاص ندارد و عمدتاً به دلیل کاهش غلظت پیش‌سازهای تولید این آلاینده ثانویه رخ داده است.
• دی‌اکسید گوگرد (SO₂): با افزایش ۳۳ درصدی همراه بوده است. با وجود قرار داشتن در محدوده استاندارد در اکثر ساعات، نیازمند بررسی‌های تکمیلی درباره منابع احتمالی آن، از جمله انتشارهای مقطعی ناشی از رویدادهای خاص، است.

چشم‌انداز آینده

کریمی در پایان تأکید کرد که نتایج این پایش نشان می‌دهد کیفیت هوای تهران در فروردین ۱۴۰۵، علی‌رغم برخی تغییرات رفتاری آلاینده‌ها و شرایط خاص رخ‌داده در این ماه، نسبت به سال گذشته بهبود یافته است. وی ابراز امیدواری کرد که با اجرای برنامه‌های مؤثر مدیریت آلودگی هوا، تصمیم‌سازی مبتنی بر داده‌های معتبر و همکاری شهروندان، روند بهبود کیفیت هوا در ادامه سال نیز حفظ شده و شرایط مطلوب‌تری برای شهر فراهم شود.