درخواست اتاق تهران از دولت: اعتماد به بخش خصوصی و کاهش بوروکراسی در شرایط جنگی

عملکرد دولت در دوران جنگ و نقش بخش خصوصی

محمود نجفی عرب، رییس اتاق تهران، در این نشست عملکرد دولت پزشکیان را در دوران جنگ «قابل قبول» دانست و اظهار داشت که در این دوره، بوروکراسی دولتی کاهش یافته که در برخی موارد به اقتصاد کشور کمک کرده است. وی افزود: «سال‌هاست که بخش‌خصوصی فریاد می‌زند که دولت بوروکراسی‌ها را کم و حذف کند اما به دلایل نامشخص، بدنه دولت هر سال بزرگ‌تر و دخالت‌ها بیشتر شده است. جنگ نشان داد که بدون دخالت حداکثری دولت هم می‌توان کشور را چه بسا بهتر اداره کرد و بخش‌خصوصی متعهد آخرین صنف و گروهی است که باید ناامید شود.»

نجفی عرب تاکید کرد که فعالان اقتصادی و کارآفرینان همواره در کنار مردم و کشور بوده‌اند و اکنون نیز با وجود مشکلات، پای کشور ایستاده و نگذاشته‌اند چرخ کارخانه‌ها از حرکت بازایستد یا سفره مردم کوچک‌تر شود.

چالش‌های اقتصادی و راهکارهای پیشنهادی

رییس اتاق تهران به بحران‌های مالی و وضعیت وخیم اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت که باید در انتظار وقوع موج بیکاری بود. وی تصریح کرد: «جنگ این وضعیت را تشدید کرده ولی دلیل اصلی آن نبوده است. حاکمیت به موازات اداره صحنه جنگ و دیپلماسی باید در مورد ساماندهی اقتصاد ملی تدبیر کند. راه‌حل‌ها همگی روشن است و بارها از سوی نخبگان و بخش‌خصوصی به حاکمیت ارایه شده است.»

او با ابراز نگرانی از بالا بودن موجودی انبار در برخی صنایع خاص و کاهش شدید دسترسی به مواد اولیه، وضعیت فعلی اقتصاد را «نه جنگ و نه صلح» توصیف کرد و افزود: «بلاتکلیفی از جنگ هم بدتر است. هیچ بنگاهی در این وضعیت نمی‌تواند برای آینده برنامه‌ریزی کند. همه‌چیز در غبار است. خرید و فروش کالاهای صنعتی به کمترین میزان رسیده و حتی نرخ واقعی ارز هم مشخص نیست. بازارها در رکود قرار گرفته‌اند و نااطمینانی در مورد روزهای پیش‌رو وجود دارد.»

نجفی عرب از دولت خواست تا برای کمک به صنایع تدابیر ویژه اتخاذ کند و نظام‌های مالیاتی، تامین اجتماعی و بانکی بر اساس شرایط جدید با فعالان اقتصادی تعامل داشته باشند. وی بر لزوم دقت نظر دولت در تامین مالی بنگاه‌ها و انجام اقدامات عاجل و فوری تاکید کرد و افزود: «هیچ تصمیم مهم اقتصادی بدون مشورت با ذی‌نفعان نباید به مرحله اجرا برسد. از دل مشورت با بخش‌خصوصی می‌توان به راهکارهای بنیادین دست پیدا کرد.»

او همچنین خطاب به فعالان اقتصادی تذکر داد که در شرایط سخت نباید به سرعت به سمت تعدیل نیرو بروند و شرکت‌های بزرگ که سال‌ها در کشور فعالیت کرده و منابعی در اختیار دارند، نباید به بهانه حفظ سازمان، نان کارگران را ببرند. وی در پایان اظهار داشت: «ایران قرن‌ها ایستاده و بسیاری رنج‌ها را پشت سرگذاشته است. اکنون هم باید ایستاد. با وجود همه مشکلات، فردا روشن است.»

یادآوری صریح اوضاع اقتصادی به تصمیم‌گیران

محمدرضا غفراللهی، رییس کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق تهران، نیز با اشاره به نگرانی‌ها درباره وضعیت اشتغال در ماه‌های آتی، تاکید کرد که حتی با اتمام جنگ نیز رفع مشکلات زمان‌بر خواهد بود. وی خواستار آن شد که اتاق بازرگانی و نمایندگان بخش خصوصی، وضعیت پیش روی اقتصاد و کسب‌وکار را به طور شفاف و صریح به دولتمردان و تصمیم‌گیران یادآوری کنند.

پرهیز از اقدامات جزیره‌ای و لزوم صندوق خسارات جنگی

سعید شجاعی، معاون برنامه‌ریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت، به آسیب‌های مستقیم و غیرمستقیم جنگ رمضان به واحدهای تولیدی اشاره کرد و ارائه راهکارهای عملیاتی و پرهیز از اقدامات جزیره‌ای را برای بقای کسب‌وکارها ضروری دانست. وی با نگاهی واقع‌بینانه، بر لزوم برداشتن گام‌هایی برای تداوم و بقای کسب‌وکارها تاکید کرد.

شجاعی با بررسی تجربه کشورهای پساجنگ، پیشنهاد ایجاد «صندوق خسارات جنگی» را مطرح کرد که تمامی منابع در آن جمع‌آوری شده و می‌تواند به گذر از دوران گذار کمک کند. وی معتقد است این صندوق برای جلوگیری از اقدامات جزیره‌ای، موازی‌کاری و تاب‌آور کردن بنگاه‌های اقتصادی ضرورت دارد و پیشنهاد تشکیل آن توسط اتاق تهران مطرح شده و باید بر تاسیس آن متمرکز شد و پافشاری کرد.

وی همچنین از تدوین برنامه جامعی با هدف احیای سریع واحدهای تجاری آسیب‌دیده خبر داد و افزود: «تعامل دولت و بخش‌خصوصی فرآیندها را تسهیل می‌کند و دستیابی به موفقیت در این زمینه، مستلزم همکاری هرچه بیشتر بخش‌های خصوصی و دولتی و انجام مجموعه اقداماتی در راستای توانمندسازی بنگاه‌های آسیب‌دیده در جنگ است.»

به گفته معاون برنامه‌ریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت، فعال نگه داشتن واحدهای تولیدی، حفظ جریان عرضه و تقاضا و اولویت‌بندی در بازسازی و نوسازی بنگاه‌های آسیب‌دیده با توجه به محدودیت منابع، الزامی است.

درخواست توقف بررسی طرح تنگه هرمز در مجلس

در بخش دیگری از جلسه، پیام باقری، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و عضو هیات رییسه اتاق ایران، به موضوع تنگه هرمز اشاره کرد. وی با بیان اینکه طرحی در ارتباط با این آبراه بین‌المللی در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است، افزود: «اتاق ایران طی نامه‌ای رسمی به رییس مجلس، خواستار توقف رسیدگی و بررسی این طرح یا تبدیل آن به لایحه دولت با مشورت بخش خصوصی، شده است.»

باقری یادآور شد که مرکز پژوهش‌های اتاق ایران نیز گزارش جامعی از رژیم حقوقی، قراردادی و اقتصادی آبراه‌های مشابه تنگه هرمز را تدوین کرده است که برای سیاست‌گذاران و فعالان بخش‌خصوصی قابل استفاده است.