بهبود چشمگیر کیفیت هوای تهران در فروردین ۱۴۰۵: ۱۰ روز پاک و کاهش آلاینده‌ها

تحلیل جامع کیفیت هوا در فروردین ۱۴۰۵

فاطمه کریمی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده، اظهار داشت که در ۱۹ روز ابتدایی فروردین امسال، وقوع شرایط جنگی منجر به کاهش محسوس ترددهای شهری شد. هم‌زمان، رویدادهایی نظیر انفجارها و آتش‌سوزی‌ها در سطح شهر رخ داد که می‌توانست بر الگوی انتشار آلاینده‌ها تأثیر بگذارد.

در همین بازه زمانی، افزایش سرعت باد، ناپایداری‌های جوی و بارش‌ها با تقویت پراکندگی و تهویه هوا، به کاهش آثار کوتاه‌مدت این رویدادها کمک شرد. این عوامل جوی نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از انباشت گسترده آلاینده‌ها در مقیاس شهری ایفا کردند.

روند بهبود در شش سال اخیر

تحلیل میانگین شاخص کیفیت هوا در فروردین‌ماه طی دوره شش‌ساله ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، روند رو به بهبودی را در وضعیت کیفی هوای تهران نشان می‌دهد:

• فروردین ۱۴۰۵: با ثبت ۱۰ روز پاک و قرار گرفتن سایر روزها در محدوده قابل قبول، بهترین وضعیت را به خود اختصاص داده است.
• فروردین ۱۴۰۳: تمامی روزهای این ماه در شرایط مطلوب سپری شده است.
• فروردین ۱۴۰۰: نامطلوب‌ترین سال این دوره با تنها دو روز پاک، یک روز ناسالم و یک روز خطرناک.
• فروردین ۱۴۰۱: اگرچه نسبت به ۱۴۰۰ وضعیت بهتری داشت، اما همچنان در مقایسه با سال‌های اخیر از کیفیت پایین‌تری برخوردار بود.

به طور کلی، داده‌های ۶ ساله تأیید می‌کنند که فروردین ۱۴۰۵ پاک‌ترین و مطلوب‌ترین ماه در این دوره بوده است.

کاهش غلظت آلاینده‌های معیار

بررسی داده‌های پایش آلاینده‌ها در فروردین ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که غلظت اغلب آلاینده‌های معیار نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ کاهش قابل توجهی داشته است. بر اساس اطلاعات ایستگاه‌های سنجش، میانگین غلظت آلاینده‌ها به شرح زیر کاهش یافته است:

این کاهش عمدتاً با افت محسوس ترددهای شهری و کاهش فعالیت منابع احتراقی هم‌زمان بوده و نشان‌دهنده تأثیر مستقیم کاهش منابع انتشار اولیه بر بهبود شرایط کیفی هواست.

رفتار متفاوت ازن و دی‌اکسید گوگرد

در میان آلاینده‌ها، ازن و دی‌اکسید گوگرد رفتار متفاوتی از خود نشان داده‌اند:

• ازن: افزایش ۱۲ درصدی غلظت ازن در این ماه ثبت شده که ارتباطی با آلودگی ناشی از رویدادهای جنگی ندارد و عمدتاً به دلیل کاهش غلظت پیش‌سازهای تولید این آلاینده ثانویه رخ داده است.
• دی‌اکسید گوگرد (SO₂): با افزایش ۳۳ درصدی همراه بوده است. با وجود قرار داشتن در محدوده استاندارد در اکثر ساعات، این افزایش نیازمند بررسی‌های تکمیلی درباره منابع احتمالی آن، از جمله انتشارهای مقطعی ناشی از رویدادهای جنگی، است.

چشم‌انداز آینده

نتایج این پایش نشان می‌دهد که کیفیت هوای تهران در فروردین ۱۴۰۵، علی‌رغم برخی تغییرات رفتاری آلاینده‌ها و شرایط خاص رخ‌داده در این ماه، نسبت به سال گذشته بهبود یافته است. امید می‌رود با اجرای برنامه‌های مؤثر مدیریت آلودگی هوا، تصمیم‌سازی مبتنی بر داده‌های معتبر و همکاری شهروندان، روند بهبود کیفیت هوا در ادامه سال نیز حفظ شده و شرایط مطلوب‌تری برای شهر فراهم شود.