احمد زیدآبادی: غرور سیاسی و سیالیت افکار عمومی در ایران

ماهیت سیال افکار عمومی

زیدآبادی در ابتدای یادداشت خود، افکار عمومی را پدیده‌ای بسیار سیال و پر فراز و نشیب توصیف می‌کند که به سختی در یک مدار ثابت باقی می‌ماند. این نکته اساسی، پایه و اساس تحلیل او در مورد روابط میان حاکمیت و مردم است.

غرور و پیامدهای آن در سیاست

وی هشدار می‌دهد که هر دولت، حکومت، گروه یا دسته‌ای که به دلایلی در دوره‌ای خاص مورد توجه افکار عمومی قرار می‌گیرد، به سرعت دچار غرور می‌شود. این غرور کاذب باعث می‌شود که تصور کنند حمایت مردم از آن‌ها سندی دائمی و تغییرناپذیر است. این توهم، به نوبه خود، به رفتارهای نامطلوبی چون:

• بی‌رحمی
• فریبکاری
• نادیده‌انگاری

در قبال مردم و خواسته‌هایشان منجر می‌شود.

رویگردانی افکار عمومی و سقوط سیاسی

زیدآبادی تأکید می‌کند که هر یک از این اقدامات یا حتی ارتکاب چند اشتباه کوچک، می‌تواند به رویگردانی تدریجی یا حتی ناگهانی افکار عمومی منجر شود. این تغییر جهت افکار عمومی، در نهایت به «خالی شدن زیر پای» آن نیروی سیاسی می‌انجامد و زمینه سقوط آن را فراهم می‌آورد. او با لحنی هشدارآمیز می‌گوید: «بدا به حال هر نیروی سیاسی که از این نکته غافل باشد.»

درس‌هایی از تاریخ معاصر ایران

برای اثبات ادعای خود، زیدآبادی به تجربه دو دهه اخیر ایران اشاره می‌کند. او از مخاطبان می‌خواهد که به یاد آورند که چگونه افکار عمومی در این 20 سال، چندین بار دستخوش تغییرات دوره‌ای و باورناپذیر شده است. این تجربه تاریخی، به باور او، درسی بزرگ برای همه نیروهای سیاسی است تا از ماهیت متغیر افکار عمومی غافل نشوند و از غرور و اشتباهات مهلک پرهیز کنند.