بازگشایی کتابخانه ۱۰۳ ساله دکتر شریعتی مشهد با صرف ۳ میلیارد تومان و رونمایی از تمبر «یک قرن دانایی»

بازسازی کتابخانه شریعتی و نقش آن در هویت فرهنگی مشهد

«آزاده نظربلند»، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در آیین بازگشایی کتابخانه عمومی دکتر شریعتی مشهد که روز پنجشنبه، ۳ اردیبهشت، برگزار شد، اظهار داشت که این کتابخانه یکی از سه کتابخانه عمومی با قدمت بیش از ۱۰۰ سال در کشور است که از ابتدای تأسیس، ماهیت عمومی داشته است. وی با اشاره به قدمت ۱۰۳ ساله ساختمان کتابخانه که مربوط به سال ۱۳۰۳ است، تأکید کرد که بازطراحی با تجهیزات جدید و فضاهای جذاب‌تر، به ویژه برای دانش‌آموزان، موجب افزایش مراجعه‌کنندگان خواهد شد.

«سید حسن حسینی»، فرماندار مشهد، نیز بر ضرورت حفظ و نگهداری این مجموعه تأکید کرد و آن را بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مشهد دانست. وی از بازسازی کتابخانه با حفظ قدمت و اصالت آن قدردانی کرد و ابراز امیدواری نمود که این اقدام به جذب اعضای جدید و بهره‌برداری بهتر از آن منجر شود. حسینی افزود که این کتابخانه ۱۰۳ ساله با صرف سه میلیارد تومان و با هدف افزایش مخاطبان، بهبود فضاهای فیزیکی و تقویت کارکرد پژوهشی بازطراحی شده است.

چالش‌ها و راهکارهای نهاد کتابخانه‌های عمومی

خسارت به کتابخانه‌ها در جنگ و راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار

نظربلند به موضوع خسارت به کتابخانه‌ها در جنگ اخیر اشاره کرد و گفت: «تا امروز حدود ۶۴ کتابخانه در تهاجمات اخیر علیه کشور آسیب دیده‌اند؛ از آسیب‌های جزئی و متوسط تا تخریب کامل. برآورد خسارت‌ها در حال انجام است، زیرا علاوه بر ساختمان، منابع کتابخانه‌ای نیز آسیب می‌بینند؛ منابعی که برخی از آنها قابل جبران یا حتی قابل برآورد نیستند.»

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همچنین به محدودیت ساخت کتابخانه‌های جدید اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر، با توجه به اینکه امکان ساخت کتابخانه در همه مناطق وجود ندارد و ساخت و بهره‌برداری زمان‌بر است، از کتابخانه‌های سیار استفاده می‌کنیم. هم‌اکنون ۷۲ کتابخانه سیار در اختیار داریم که در نقاط فاقد کتابخانه یا مناطق محروم مشغول خدمات‌رسانی هستند.»

• هر یک از این کتابخانه‌های سیار بین ۸ تا ۱۴ نقطه جغرافیایی را پوشش می‌دهند.
• خدماتی مانند ثبت‌نام، امانت کتاب و برنامه‌های فرهنگی و آموزشی ارائه می‌دهند.
• مخاطبان اصلی آن‌ها کودکان و نوجوانان هستند.

افزایش مخاطب از طریق بازنگری فضاهای کتابخانه‌ای

«حسین نوربخش»، سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی، در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد که یکی از بهترین مسیرها برای افزایش مخاطب، بازنگری و بازطراحی فضاهای فیزیکی کتابخانه‌هاست. وی افزود که در بازسازی کتابخانه شریعتی، با توجه به محدودیت‌ها و قدمت بنا، تلاش شده است تا مخزن بزرگ‌تر شود و فضای مناسب‌تری برای مخاطبان فراهم گردد. نوربخش توضیح داد که این کتابخانه بیشتر پژوهش‌محور است و مخاطبان آن عمدتاً برای مطالعه آزاد و فعالیت‌های پژوهشی مراجعه می‌کنند. اکنون ۴۲ هزار نسخه کتاب در مجموعه مخزن، مرجع و کودک این کتابخانه موجود است.

امکانات و خدمات ویژه کتابخانه شریعتی

بخش نابینایان و خدمات آموزشی

«ابوالفضل مهرزاد»، کتابدار بخش نابینایان کتابخانه شریعتی، در حاشیه این مراسم توضیح داد که این بخش به زیرمجموعه‌هایی مانند کتاب‌های گویا، کتاب‌های بریل و سیستم‌های آموزشی کامپیوتر تقسیم می‌شود. وی افزود: «در حال حاضر ۸۴۰ نفر عضو نابینا و کم‌بینا در این بخش ثبت‌نام شده‌اند.»

مهرزاد درباره فعالیت‌های آموزشی این بخش بیان کرد که کلاس‌های مختلفی از جمله آموزش کامپیوتر، جهت‌یابی و آموزش خط بریل برگزار می‌شود. همچنین فعالیت‌هایی نظیر شاهنامه‌خوانی و حافظ‌خوانی در راستای فرهنگ‌سازی جامعه نابینایان نیز در این بخش ارائه می‌شود.

رونمایی از تمبر «یک قرن دانایی»

نوربخش همچنین به رونمایی از تمبر ویژه‌ای با عنوان «یک قرن دانایی» به مناسبت بازطراحی این کتابخانه اشاره کرد. این تمبر به نام و یاد این سند فرهنگی در مشهد به ثبت رسید و امید می‌رود که برگ زرین دیگری بر افتخارات این کتابخانه بیفزاید.

بخش‌های مختلف کتابخانه شامل بخش مرجع، سالن مطالعه، مخزن، بخش نابینایان و بخش کودک است. بخش نابینایان در این کتابخانه، خدمات ویژه‌ای را برای این قشر در مرکز شهر مشهد هدایت و راهبری خواهد کرد.