تقابل قدرت‌های بزرگ در سایه جنگ خاورمیانه؛ تحلیل چهار سناریوی راهبردی

تأثیر درگیری‌های خاورمیانه بر رقابت واشینگتن و پکن

بخش عمده‌ای از تحلیل‌های کنونی بر تغییرات ساختاری در خاورمیانه تمرکز دارد، اما جنبه‌ای حیاتی که نباید از نظر دور داشت، تأثیر این درگیری بر رقابت راهبردی میان ایالات متحده و چین است. بررسی پیامدهای ژئوپولیتیکی این منازعه بر پایه دو متغیر اصلی استوار است: میزان تعهد نظامی واشینگتن و نوع موضع‌گیری پکن.

چهار محور تحلیل سناریوها

برای درک نتایج احتمالی، چهار سناریو در نظر گرفته شده است که متغیر سوم و کلیدی آن، تداوم یا رفع اختلال در تنگه هرمز است:

تحلیل سناریوهای کلیدی

در سناریوی نخست، تداوم آتش‌بس بدون توافق جامع، منجر به فرسایشی مدیریت‌شده می‌شود که در آن پکن از دور نظاره‌گر است. اما در سناریوی دوم، اگر پکن به این نتیجه برسد که واشینگتن فاقد اراده قاطع است، با ورود فعالانه به صحنه، می‌تواند نظام تحریم‌ها را با چالش جدی مواجه کند.

سناریوی سوم بازگشت به کارزار قاطع نظامی توسط آمریکا را ترسیم می‌کند که اگرچه برتری واشینگتن را باز می‌گرداند، اما هزینه‌های آمادگی در سایر جبهه‌ها را افزایش می‌دهد. در نهایت، سناریوی چهارم با مداخله همه‌جانبه چین، می‌تواند منجر به شکل‌گیری ائتلافی تجدیدنظرطلب شود که رقابت را به الگوی جنگ سرد با لبه‌های گرم سوق می‌دهد.

تنگه هرمز گلوگاه اصلی است؛ اختلالات کوتاه جذب می‌شوند اما اختلالات طولانی‌مدت، ائتلاف‌ها و بازارهای جهانی را به‌طور ساختاری بازسازی می‌کنند.

نتیجه‌گیری راهبردی

محتمل‌ترین مسیر در کوتاه‌مدت، صلحی ناپایدار است که در آن هیچ‌یک از طرفین به اهداف بیشینه خود دست نیافته‌اند. ابهام در وضعیت کنونی، خود یک ریسک بزرگ است. تاریخ نشان می‌دهد که پایان‌های غیرقطعی به‌ندرت پایدار می‌مانند و رقابت قدرت‌های بزرگ علی‌رغم توقف جنگ، همچنان با شدت ادامه خواهد داشت.