صنایع‌دستی چناران: شکوفایی با حمایت ۱۶ میلیارد ریالی و پتانسیل‌های گردشگری

حمایت‌های هدفمند و تسهیلات اشتغال‌زایی

در سال‌های اخیر، با افزایش آگاهی نسبت به ارزش میراث فرهنگی و پتانسیل اقتصادی صنایع‌دستی، توجه به این بخش در شهرستان چناران نیز فزونی یافته است. هنرمندان محلی، به ویژه زنان در مناطق روستایی و شهری، با تکیه بر مهارت‌های سنتی و دانش بومی خود، توانسته‌اند در تولیدات صنایع‌دستی فعال شوند. این فعالیت‌ها علاوه بر حفظ و احیای رشته‌های قدیمی، فرصت‌های شغلی مناسبی را برای بسیاری از خانواده‌ها، به خصوص زنان سرپرست خانوار و جوانان جویای کار فراهم آورده است.

پرداخت ۱۶ میلیارد ریال تسهیلات اشتغال‌زایی به هنرمندان صنایع‌دستی چناران، گامی مهم در جهت توانمندسازی هنرمندان، ایجاد اشتغال پایدار و معرفی ظرفیت‌های بی‌بدیل چناران به عنوان قطبی برای تولیدات بومی و خلاقیت‌های هنری محسوب می‌شود.

محمد طاهریان‌مقدم، مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان چناران، اعلام کرد: «این میزان تسهیلات از محل اعتبارات مشاغل خانگی و با هدف تقویت توان تولیدی و اقتصادی هنرمندان پرداخت شده است. این پرداخت‌ها پس از بررسی دقیق طرح‌ها در کارگروه تخصصی و با حمایت فرماندار شهرستان چناران صورت گرفته و هنرمندان واجد شرایط برای دریافت وام به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند.»

این تسهیلات در قالب ۱۰ طرح مستقل و پشتیبان در رشته‌هایی نظیر چرم‌دوزی، تولید لباس‌های سنتی، گلیم‌بافی و فرت‌بافی به تصویب رسیده است. هدف اصلی این اعتبارات، پایداری هنرهای سنتی، توسعه فضاهای تولیدی و حمایت از هنرمندانی است که به دلیل نبود سرمایه کافی امکان گسترش کارگاه‌های خود را نداشتند.

آموزش و ترویج هنرهای سنتی

در حوزه آموزش نیز تلاش‌های چشمگیری صورت گرفته است. از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۱۰۰ نفر از علاقه‌مندان با مشارکت بخش خصوصی تحت آموزش‌های تخصصی صنایع‌دستی قرار گرفته‌اند. این دوره‌ها در رشته‌هایی مانند گلیم‌بافی، فرت‌بافی، چرم‌دوزی، نمدمالی، تولید تزئینات نمدی، طراحی زیورآلات و دوخت لباس‌های سنتی برگزار شده است.

یکی از اهداف مهم این دوره‌ها، ترویج رشته‌های احیاشده و کمتر شناخته‌شده مانند دوخت لباس سنتی کردی، ساخت سازهای سنتی و گلیم‌بافی بوده است که ظرفیت بالایی برای اشتغال‌زایی دارند. پرداخت تسهیلات ویژه به فعالان این حوزه موجب ایجاد شغل مستقیم برای ۳۵ نفر شده است.

پتانسیل‌های گردشگری و نیاز به بازارچه‌های دائمی

در حال حاضر، بیش از ۶۰۰ نفر در شهرستان چناران در حوزه صنایع‌دستی، مشاغل خانگی و کارگاه‌های کوچک فعال هستند. این هنرمندان بخش مهمی از اقتصاد فرهنگی و محلی شهرستان را تشکیل می‌دهند و حمایت از آن‌ها علاوه بر حفظ میراث معنوی، در رونق اقتصادی و گردشگری منطقه نیز تأثیر بسزایی دارد.

بسیاری از این هنرمندان خواستار ایجاد بازارچه دائمی یا فصلی برای عرضه محصولات خود در چناران یا روستای گردشگری اخلمد هستند. این درخواست در صورت اجرا، زمینه ارتباط مستقیم هنرمندان با گردشگران، افزایش درآمد و بهبود معرفی صنایع‌دستی محلی را فراهم می‌کند. روستاهای گردشگرپذیر مانند اخلمد و رادکان، به ویژه در فصول پرتردد، پذیرای گردشگران بسیاری هستند و ایجاد فضایی برای عرضه محصولات خانگی و صنایع‌دستی می‌تواند فرصت درآمدزایی مناسبی برای زنان خانه‌دار و فعالان مشاغل خرد ایجاد کند.

مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان چناران آمادگی میراث فرهنگی را برای همکاری با شهرداری رادکان جهت ایجاد فضاهای فروش محصولات بومی و همچنین در اختیار قرار دادن موقت ابنیه تاریخی شهرستان برای عرضه محصولات در ایام پرمسافر اعلام کرد.

محوطه برج تاریخی رادکان نیز به عنوان یک اثر برجسته و ارزشمند، پتانسیل بالایی برای فعالیت‌های فرهنگی و گردشگری دارد و میراث فرهنگی آمادگی دارد پس از طی مراحل قانونی، محوطه این برج را برای ایجاد فضاهای فروشگاهی و فرهنگی در اختیار شهرداری قرار دهد.

صنایع‌دستی: فراتر از اقتصاد، هویت فرهنگی

اکرم علیزاده، کارآفرین و پژوهشگر صنایع‌دستی، معتقد است چناران پتانسیل بسیار بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های مهم صنایع‌دستی در سطح استان و حتی کشور دارد. وی با اشاره به تنوع رشته‌های دستی از جمله گلیم‌بافی، فرت‌بافی، نمدمالی، چرم‌دوزی و ساخت سازهای سنتی، بر اصالت این هنرها و توانایی آن‌ها در پاسخگویی به نیازهای بازارهای جهانی تأکید کرد.

«بزرگ‌ترین سرمایه در چناران، نیروی انسانی مستعد، به ویژه زنان و دختران جوان هستند. تولیدات صنایع‌دستی، به ویژه در قالب مشاغل خانگی، نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه کلان نیست و امکان انعطاف‌پذیری در زمان و مکان کار را فراهم می‌کند. این ویژگی‌ها، صنایع‌دستی را به ابزاری قدرتمند برای توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار و اقشار کم‌درآمد تبدیل کرده است.»

علیزاده در ادامه به چالش‌های پیش رو اشاره کرد و گفت: «بسیاری از رشته‌های اصیل و قدیمی در معرض فراموشی قرار گرفته‌اند. تعداد هنرمندان پیشکسوت کم است و جوانان کمتر تمایل به یادگیری فنونی دارند که آینده شغلی مشخصی برای آن متصور نیستند. عدم وجود آموزش‌های جذاب و مدرن، کمبود حمایت‌های مالی و معنوی و نبود چشم‌انداز روشن اقتصادی، از جمله عوامل اصلی این معضل هستند.»

برای برون‌رفت از این وضعیت، احیای آموزش با برگزاری دوره‌های جذاب و کاربردی، حمایت از تولید شامل تسهیلات کم‌بهره و ارائه مواد اولیه مناسب، و همچنین بازارسانی و بازاریابی مؤثر، از جمله برندسازی و بسته‌بندی جذاب، ضروری است.

پیوند صنایع‌دستی با صنعت گردشگری در مناطق دیدنی مانند اخلمد و رادکان، فرصت‌های بی‌نظیری برای افزایش درآمد هنرمندان و معرفی بهتر جاذبه‌های فرهنگی و هنری چناران فراهم می‌آورد. این هم‌افزایی می‌تواند به رونق اقتصادی محلی و حفظ این میراث گرانبها کمک شایانی کند.