قطع اینترنت و رکود آنلاین: بحرانی عمیق برای اقتصاد و اشتغال ایران

تأثیرات مستقیم بر کسب‌وکارهای آنلاین

با قطع دسترسی به اینترنت، چرخ فعالیت‌های آنلاین عملاً از حرکت باز می‌ایستد. فروشگاه‌های اینترنتی با سکوت در صفحات سفارش‌ها روبه‌رو می‌شوند، فرآیندهای پرداخت مختل شده و پروژه‌های در حال اجرا نیمه‌کاره می‌مانند. تیم‌های کاری در فضایی از استرس و عدم قطعیت، برای حفظ بقا تلاش می‌کنند.

• اختلال در فروش و درآمد: از دسترس خارج شدن ابزارهایی مانند گوگل، که منبع اصلی ورودی بسیاری از کسب‌وکارها (حتی آن‌هایی که در اینترنت داخلی فعال بودند) محسوب می‌شود، به کاهش شدید فروش منجر شده است.
• عدم دسترسی به ابزارهای حیاتی: بسیاری از ابزارهای مورد استفاده کسب‌وکارهای آنلاین، مبتنی بر اینترنت جهانی هستند و بدون دسترسی به آن، عملاً غیرقابل استفاده می‌شوند.
• محدودیت‌های ارتباطی: شبکه‌های اجتماعی و حتی امکان ارسال پیامک و اطلاع‌رسانی به مشتریان، برای مدت طولانی از دسترس خارج شده و کانال‌های ارتباطی مهم را مسدود کرده است.

تعدیل نیرو و بحران انسانی

معاون وزیر کار، غلامحسین محمدی، اعلام کرده است که تعداد نیروهای تعدیل‌شده به طور مستقیم به بیکاری یک میلیون نفر و به طور غیرمستقیم به بیکاری دو میلیون نفر منجر شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که تعدیل نیرو در چنین شرایطی، تنها یک اقدام اقتصادی نیست، بلکه به یک بحران انسانی و سازمانی تبدیل شده است.

«تعدیل نیرو در چنین شرایطی فقط یک اقدام اقتصادی نیست؛ یک بحران انسانی و سازمانی است.»

تفاوت میان کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک آنلاین

کارشناسان معتقدند که وضعیت کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک آنلاین در زمینه تعدیل نیرو، تفاوت‌های اساسی دارد:

کسب‌وکارهای کوچک و خانگی، اغلب فاقد پس‌انداز کافی و پوشش بیمه هستند و با از دست دادن ابزار کسب درآمد خود، عملاً پشتوانه‌ای برای جبران وضعیت ندارند. این امر بحران را در این بخش به مراتب عمیق‌تر می‌کند.

آمار فریلنسرها و کاربران اینستاگرام در ایران

بر اساس اظهارات معاون وزیر رفاه، حدود چهار میلیون فریلنسر در ایران فعالیت می‌کنند. همچنین، پیمایش‌ها نشان می‌دهد که بین ۳۰ تا ۳۵ میلیون نفر از ایرانیان بالای ۱۵ سال به طور روزمره از اینستاگرام استفاده می‌کنند و حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از آنها (معادل ۵ تا ۶ میلیون نفر) از این پلتفرم برای کسب درآمد بهره می‌برند.

با توجه به این آمار، تخمین زده می‌شود که تعداد افرادی که به صورت خویش‌فرما و وابسته به اینترنت بین‌الملل فعالیت می‌کنند، بین ۳ تا ۶ میلیون نفر باشد. این افراد به شدت در معرض بحران قرار دارند، اما به دلیل اینکه وضعیت آنها تحت عنوان تعدیل نیرو ثبت نمی‌شود، معمولاً در آمارهای رسمی به سرعت دیده نمی‌شوند.

تغییر رفتار کاربران و سرمایه‌گذاران

فضای جنگ و بی‌ثباتی، تأثیر عمیقی بر رفتار مردم و سرمایه‌گذاران دارد. سرمایه‌گذاران ریسک‌گریزتر می‌شوند و تصمیمات مالی با کندی بیشتری اتخاذ می‌گردد. جریان سرمایه به سمت حوزه‌هایی سرازیر می‌شود که احتمال آسیب‌پذیری کمتری دارند.

از سوی دیگر، اولویت‌های کاربران نیز تغییر می‌کند؛ خریدهای غیرضروری کاهش یافته و توجه بیشتری به نیازهای اساسی معطوف می‌شود. این تغییر رفتار، به ویژه برای استارت‌آپ‌هایی که هنوز به درآمد پایدار نرسیده‌اند، فشار مضاعفی ایجاد می‌کند و آنها را بین کمبود سرمایه و کاهش فروش گرفتار می‌سازد.