روز یادبود تازه؛ چرا روسیه غرب را به نازیسم پیوند می‌زند؟

تلاش روسیه برای بازخوانی تاریخ؛ پیوند میان غرب و نازیسم

روسیه در اقدامی تازه، برای نخستین بار «روز یادبود قربانیان نسل‌کشی مردم شوروی» را گرامی داشت. این مناسبت که در ۱۹ آوریل برگزار شد، با سخنان تند مقامات ارشد روسیه علیه کشورهای غربی همراه بود که نشان‌دهنده تغییر جهت در روایت‌های رسمی تاریخی این کشور است.

اتهامات جدید علیه غرب

سرگی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، بریتانیا را به عنوان خاستگاه ایدئولوژی نژادی نازی معرفی کرد. وی مدعی شد که مفاهیم برتری نژادی در جزایر بریتانیا شکل گرفته و توسط آدولف هیتلر به اجرا درآمده است. سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز با تأکید بر عدم فراموشی این جنایات، نسبت به آنچه «تلاش اروپا برای حرکت در مسیر برتری نژادی» خواند، هشدار داد.

قانون‌گذاری و جرم‌انگاری

ولادیمیر پوتین اخیراً قانونی را امضا کرده است که بر اساس آن، انکار «نسل‌کشی مردم شوروی» و هتک حرمت به یاد قربانیان آن، جرم کیفری محسوب می‌شود. این اقدام در آستانه «روز پیروزی» (۹ مه) صورت می‌گیرد که به‌طور سنتی با ادبیات ضدغربی همراه است.

تغییر در روایت‌های داخلی

در حالی که روایت‌های رسمی بر جنایات نازی‌ها متمرکز شده‌اند، شواهدی از کمرنگ شدن یادبودهای مربوط به سرکوب‌های داخلی دوران شوروی به چشم می‌خورد:

• تعطیلی و تغییر نام موزه گولاگ در مسکو به «موزه یادبود قربانیان نسل‌کشی مردم شوروی».
• برچیده شدن یادبودهای قربانیان لهستانی و سایر ملیت‌های سرکوب‌شده در دوران شوروی.
• اعلام سازمان حقوق بشری «مموریال» به عنوان گروهی افراطی توسط دیوان عالی روسیه.

«ما در پی احیای عدالت تاریخی هستیم؛ عدالتی که بارها به دلیل ملاحظات سیاسی تحریف شده است.»

این رویکرد نشان می‌دهد که دولت روسیه در حال بازسازی حافظه تاریخی خود است تا با پیوند دادن جنایات نازی‌ها به کشورهای غربی، روایت‌های سیاسی معاصر خود را در برابر غرب و اوکراین تقویت کند.