پروژه انتقال آب نشتی سد لار: راهکاری برای تامین آب شرب تهران |…

چالش دیرینه سد لار: پروژه راهبردی انتقال آب نشتی برای پایتخت

سد لار، یکی از منابع حیاتی تامین آب شرب پایتخت، با چالش دیرینه فرار آب مواجه است. این سد که از سال ۱۳۶۰ به بهره‌برداری رسیده، بر اساس آخرین آمار تا ۳۰ فروردین، تنها حدود ۲۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب داشته و میزان پرشدگی آن ۲ درصد ثبت شده است. معضل نشتی آب از سد لار موضوع جدیدی نیست و به سال‌های اولیه آبگیری آن بازمی‌گردد که اکنون با یک پروژه راهبردی، امید به حل آن می‌رود.

ریشه‌های زمین‌شناسی هدررفت آب

مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله، در رابطه با چالش فرار آب سد لار اظهار داشته است که عدم شناخت دقیق از زمین‌شناسی دره لار و دست‌کم گرفتن نفوذپذیری شبکه کارستی، از عوامل اصلی این مشکل است. شکستگی‌های پهنه گسله لار، مسیرهای اصلی حرکت آب را تشکیل می‌دهند و زمین‌شناسی نامناسب از ابتدا مخزن سد را ناکارآمد کرده و به هدررفت دائمی آب منجر شده است.

پروژه انتقال آب نشتی در دستور کار

سال گذشته، عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، از قرار گرفتن طرح انتقال فرار آب سد لار به تهران در دستور کار خبر داده بود. در همین راستا، حبیبی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران، در گفت‌وگو با رسانه‌ها، بر ادامه وضعیت فرار آب از سد لار تاکید کرد و افزود:

«سد لار به هر حال بحث فرار آبی که داشته، هیچ‌وقت قابلیت آبگیری نداشته و کماکان همان حالت ادامه دارد. البته ما پروژه‌ای را داریم کار می‌کنیم که از محل نشتی، آب را بتوانیم مستقیم منتقل کنیم. این پروژه هم دارد کارش انجام می‌شود، ان‌شاءالله با اتمام این پروژه، نشتی را ما می‌توانیم مستقیم انتقال بدهیم.»

جزئیات و چشم‌انداز پروژه

معاون شرکت آب منطقه‌ای تهران در ادامه به جزئیات این پروژه حیاتی اشاره کرد:

هدف اصلی: انتقال مستقیم آب نشتی سد به تهران برای مصرف شرب.
میزان صرفه‌جویی: با اتمام پروژه، سالانه حدود ۱۶۵ میلیون مترمکعب از منابع آب سد لار به تهران منتقل خواهد شد.
پیشرفت فیزیکی: از ۲۸ کیلومتر تونل پیش‌بینی‌شده در این پروژه، حدود ۱۷ کیلومتر آن تکمیل شده است.
سرعت اجرا: این پروژه با «سرعت و جدیت تمام» در حال پیگیری است و حتی «در شرایط جنگی» نیز کار انجام می‌شد.
زمان تکمیل: در صورت تامین کامل اعتبارات، پیش‌بینی می‌شود پروژه حداکثر تا دو سال آینده به اتمام برسد.

این پروژه از نظر مدیریت منابع آب، اقدامی راهبردی و ضروری محسوب می‌شود. با توجه به محدودیت‌های شدید منابع آب سطحی و زیرزمینی تهران، بهره‌برداری از آبی که در حال حاضر به دلایل متعدد از مخزن خارج می‌شود، می‌تواند بخش قابل توجهی از کمبود آب شرب پایتخت را جبران کند. این طرح، اتلاف مستمر را به منبعی قابل استفاده تبدیل کرده و بهره‌وری واقعی سد را افزایش می‌دهد. همچنین، اجرای آن نسبت به توسعه منابع جدید، هزینه و پیامدهای زیست‌محیطی کمتری دارد و در صورت تامین به‌موقع اعتبارات، نقش مهمی در تقویت تاب‌آوری آبی پایتخت ایفا خواهد کرد.