تشکیل شعبه ویژه جرایم میراث‌فرهنگی در پارس‌آباد برای حفاظت از قلعه اولتان

در راستای صیانت از گنجینه‌های تاریخی و فرهنگی استان اردبیل، اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این استان، تعیین و راه‌اندازی شعبه ویژه رسیدگی به جرایم میراث‌فرهنگی در شهرستان پارس‌آباد را در اولویت قرار داده است. این اقدام قاطعانه با هدف تشدید برخورد با متخلفان و کاهش چشمگیر تعرض به آثار باستانی منطقه صورت می‌گیرد.

اهمیت استراتژیک و ظرفیت‌های بین‌المللی پارس‌آباد

جلیل جباری، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اردبیل، با اشاره به قابلیت‌ها و ظرفیت‌های بی‌نظیر شهرستان مرزی پارس‌آباد، بر لزوم اتخاذ رویکردی بین‌المللی در حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تأکید کرد. وی اظهار داشت که این نگاه فرامرزی می‌تواند بستر مناسبی برای رشد و توسعه منطقه فراهم آورد و از مزیت مرزی بودن شهرستان نهایت بهره‌برداری را کند.

«با تعیین و راه‌اندازی شعبه ویژه رسیدگی به جرایم میراث‌فرهنگی و تشدید برخورد با متخلفان، بدون شک تعرض به آثار تاریخی در این شهرستان کاهش خواهد یافت.»

جباری همچنین از هماهنگی و همکاری مطلوب بین اداره کل میراث‌فرهنگی و سیستم قضایی استان، به ویژه در بخش حفاظت و صیانت از آثار تاریخی، تقدیر و تشکر کرد.

قلعه اولتان: نگین باستانی شمال غرب ایران

استان اردبیل با جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و ۱۲ شهرستان، در شمال غربی ایران و همجوار با استان‌های آذربایجان شرقی، زنجان و کشور جمهوری آذربایجان واقع شده و از قابلیت‌های قابل توجهی در حوزه میراث‌فرهنگی برخوردار است. در میان این آثار، قلعه اولتان در شهرستان پارس‌آباد جایگاهی ویژه دارد.

• بزرگ‌ترین سایت خشتی: قلعه اولتان یکی از بزرگ‌ترین سایت‌های خشتی شمال غرب ایران محسوب می‌شود.
• کاربری چندگانه: این مجموعه تاریخی نه تنها به عنوان یک دژ نظامی، بلکه محلی با کارکرد شهری، صنعتی و مسکونی در گذر زمان شناخته شده است.
• صنایع باستانی: بخش‌هایی از این قلعه به فعالیت‌های صنعتی نظیر سفالگری، شیشه‌گری و فلزکاری اختصاص داشته است.

موقعیت استراتژیک و رفع تصرفات

قلعه اولتان در مسیر یکی از راه‌های مهم تاریخی منطقه، یعنی مسیر فرعی جاده ابریشم (جاده قفقاز) که به آن «ائل یولی» نیز گفته می‌شد، قرار داشته است. این مسیر شریان حیاتی برای ارتباطات تجاری و فرهنگی بین ایران و مناطق قفقاز به شمار می‌رفت. در هفته گذشته، تصرفات افراد سودجو در محوطه این قلعه قلع و قمع شد تا این اثر باستانی از چنگ متجاوزان رهایی یابد.

ویژگی‌های معماری و تاریخی قلعه اولتان

یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهند که قلعه اولتان شهری باستانی متعلق به دوران ساسانی است. این قلعه در روستایی بزرگ در ۱۵ کیلومتری جنوب غرب پارس‌آباد مغان واقع شده و ارگ اولتان در ۵۰۰ متری این روستا و در کنار رود ارس قرار دارد. این قلعه در مساحتی بالغ بر ۳۲۰ هزار متر مربع بنا شده و با ترکیب باقی‌مانده از آن، یک دژ نظامی مستحکم را تداعی می‌کند. کارشناسان بر این باورند که هنوز قسمت اعظم ساختمان‌های قلعه در زیر خاک مدفون است و کاوش‌های بیشتری برای کشف اسرار آن لازم است.

شهرستان ۱۷۷ هزار نفری پارس‌آباد مغان در ۲۳۰ کیلومتری شمال اردبیل و در حاشیه رود ارس و در مرز جمهوری آذربایجان قرار دارد.