دانشگاه امیرکبیر: تحول در آموزش با «مرکز یاددهی، یادگیری و توسعه حرفه‌ای»

ضرورت تحول در آموزش عالی

حسین حسینی تودشکی، مدیر امور هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بر این باور است که صرف ارائه آموزش با کیفیت برای بهبود عملکرد آموزشی کافی نیست و باید به صورت نظام‌مند به بحث تضمین کیفیت و ارتقای مستمر شیوه‌های یاددهی و یادگیری پرداخت. وی تأکید کرد که این رویکرد، نیازمند بازنگری در سازوکارهای موجود و حرکت به سمت مدل‌های پیشرفته‌تر است.

برای طراحی این مرکز، مطالعات تطبیقی گسترده‌ای بر روی تجربه دانشگاه‌های موفق داخلی و خارجی، از جمله دانشگاه‌های معتبری مانند آکسفورد، انجام شده است. در این دانشگاه‌ها، مراکز تخصصی توسعه یادگیری و آموزش با بهره‌گیری از ده‌ها نیروی متخصص، خدمات متنوعی از جمله مشاوره آموزشی، توانمندسازی اعضای هیئت علمی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین آموزشی و تحلیل بازخوردهای دانشجویان را ارائه می‌دهند.

سند راهبردی «مرکز یاددهی، یادگیری و توسعه حرفه‌ای»

نتایج این مطالعات منجر به تدوین سند راهبردی «مرکز یاددهی، یادگیری و توسعه حرفه‌ای» شد که پس از بررسی‌های کارشناسی دقیق، به تصویب هیئت رئیسه و هیئت امنای دانشگاه رسید. در تدوین این سند، اهداف، ساختار، رویکردها و برنامه‌های اجرایی مرکز با دقت و حساسیت بالا طراحی شده است.

اهداف کلیدی مرکز:

• ارتقای نظام‌مند شایستگی‌های آموزشی اعضای هیئت علمی، مدرسان و کارکنان.
• فراهم‌سازی زمینه یادگیری عمیق، اثربخش و تحول‌آفرین برای دانشجویان.
• توسعه زیرساخت‌های آموزشی و حمایت از نوآوری آموزشی.
• طراحی مدل شایستگی حرفه‌ای اعضای هیئت علمی.
• ایجاد شبکه‌های تبادل تجربه میان مدرسان و پایش اثربخشی فعالیت‌های آموزشی.

فعالیت‌های این مرکز از شهریور سال گذشته آغاز شده و جلسات کمیته راهبری به صورت هفتگی برگزار شده‌اند تا مطالعات و برنامه‌ریزی‌های لازم با صرف زمان قابل توجه انجام گیرد.

دوره‌های توانمندسازی اساتید: گامی به سوی آینده

نخستین دوره‌های توانمندسازی حرفه‌ای اعضای هیئت علمی و مدرسان در سال جاری برگزار می‌شود. این دوره‌ها طیف وسیعی از موضوعات را پوشش می‌دهند که به شرح زیر است:

• آشنایی با ساختار دانشگاه و شیوه‌نامه‌های ارتقا و تبدیل وضعیت.
• کارگاه‌های یادگیری فعال، توسعه مهارت‌های حل مسئله و کار گروهی.
• بهره‌گیری از هوش مصنوعی در آموزش.
• مهارت‌های ارتباطی و مذاکره، مدیریت گروه‌های علمی.
• آشنایی با نظام‌های نوین ارزیابی پژوهش.

یکی از محورهای مهم این دوره‌ها، اصلاح نگاه صرفاً کمی به ارزیابی پژوهش و پرهیز از استفاده افراطی و غیرمسئولانه از شاخص‌های کمی است. همچنین، مهارت‌های ارتباطی، مذاکره صنعتی و تعاملات بین‌المللی از جمله موضوعاتی هستند که با بهره‌گیری از استادان مجرب دانشگاه ارائه خواهند شد.

تمامی این دوره‌ها همراه با سازوکار ارزیابی طراحی شده‌اند تا بازخوردهای حاصل، مبنای ارتقای کیفیت آموزش قرار گیرد و هدف، ایجاد بازخورد مؤثر برای بهبود عملکرد آموزشی است، نه صرفاً نظارت صوری.

همگام با نسل جدید دانشجویان

مدیر امور هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر بر ضرورت به‌روزرسانی شیوه‌های آموزشی متناسب با ویژگی‌های نسل جدید دانشجویان تأکید کرد. او بیان داشت که ارائه مشاوره به اساتیدی که در انتقال مفاهیم آموزشی با چالش مواجه‌اند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

«نسل جدید دانشجویان، نسلی متفاوت با نسل‌های گذشته است و نگاه و شیوه یادگیری متفاوتی دارند. بر همین اساس، طی ماه‌های گذشته چند کارگاه آموزشی متناسب با این موضوع برگزار کردیم که محتوای آنها بر پایه همین رویکرد طراحی شده است.»

با توجه به دسترسی سریع و گسترده دانشجویان به منابع علمی از طریق فضای مجازی، لازم است شیوه برگزاری کلاس‌ها تغییر کند. دیگر نمی‌توان بخش عمده‌ای از زمان کلاس را به ارائه مطالبی اختصاص داد که دانشجو به راحتی می‌تواند به آنها دسترسی پیدا کند. از این رو، برگزاری دوره‌های مرتبط با روان‌شناسی آموزشی برای توانمندسازی اساتید در دستور کار قرار دارد.

دانشگاه صنعتی امیرکبیر بر تقویت حوزه آموزش و تعمیق فعالیت‌های آن تمرکز دارد و بسیاری از اقدامات توسعه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی در قالب فرآیندهای اداری و بدون نیاز به مصوبات جدید یا ساختارهای پیچیده قابل انجام است.