ایرلند، نروژ و لوکزامبورگ؛ پیشتازان بهره‌وری نیروی کار در جهان

بهره‌وری بالای ایرلند: یک تصویر پیچیده

بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۳، ایرلند با ۱۵۱ دلار به ازای هر ساعت کار، اختلاف قابل توجهی با سایر اقتصادهای پیشرفته دارد و به طور محسوسی از میانگین OECD که حدود ۷۱ دلار است، فراتر رفته است.

نقش شرکت‌های چندملیتی و چالش‌های اندازه‌گیری

کارشناسان تاکید می‌کنند که بخش بزرگی از این بهره‌وری بالا ناشی از فعالیت شرکت‌های چندملیتی، به ویژه در حوزه‌های فناوری و داروسازی است. این شرکت‌ها از ساختار مالیاتی ایرلند برای انتقال سود استفاده می‌کنند که باعث می‌شود تولید ناخالص داخلی (GDP) نسبت به تولید واقعی داخلی بزرگ‌تر به نظر برسد.

برای درک بهتر این شکاف، استفاده از شاخص درآمد ملی ناخالص (GNI) کاهش ۳۱ درصدی در بهره‌وری ایرلند را نشان می‌دهد و سطح واقعی آن را به حدود ۱۱۵ دلار در ساعت می‌رساند. این موضوع، پیچیدگی‌های اندازه‌گیری بهره‌وری در اقتصادهای جهانی‌شده را برجسته می‌کند.

صدرنشینی نروژ و لوکزامبورگ: ساختار اقتصادی تعیین‌کننده

پس از ایرلند، نروژ و لوکزامبورگ با ثبت ۱۳۲ و ۱۲۵ دلار در ساعت به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

• نروژ: بهره‌وری نروژ تا حد زیادی تحت تاثیر بخش انرژی است که سهم قابل‌توجهی در تولید ارزش افزوده بالا دارد.
• لوکزامبورگ: این کشور نیز به دلیل تمرکز گسترده فعالیت‌های مالی و جذب شرکت‌های بزرگ جهانی، از بهره‌وری بسیار بالایی برخوردار است.

با این حال، مشابه ایرلند، استفاده از شاخص GNI تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد؛ بهره‌وری لوکزامبورگ هنگام استفاده از GNI حدود ۵۴ درصد کاهش می‌یابد. این دو نمونه به وضوح نشان می‌دهند که بهره‌وری ظاهری در برخی اقتصادها می‌تواند تحت تاثیر ساختارهای مالیاتی و جابه‌جایی سود شرکت‌های چندملیتی قرار گیرد.

تفاوت‌های ساختاری: صنعتی در برابر خدماتی

کشورهایی که بخش غالب اقتصاد آن‌ها شامل صنایع سرمایه‌بر، فناوری پیشرفته، مالی یا داروسازی است، معمولاً ارزش اقتصادی بیشتری به ازای هر ساعت تولید می‌کنند. در مقابل، کشورهایی که سهم بیشتری از تولید آن‌ها وابسته به کشاورزی، گردشگری یا خدمات با ارزش افزوده پایین است، بهره‌وری کمتری ثبت می‌کنند.

این اختلاف ساختاری توضیح می‌دهد که چرا کشورهایی مانند آمریکا با ۹۷ دلار و آلمان با ۸۸ دلار، همچنان بالاتر از میانگین OECD قرار دارند اما قادر به رقابت با اقتصادهای کوچک‌تر و فوق‌سرمایه‌بر نیستند.

تحلیل جایگاه آمریکا و نقش صنایع نوآورانه

آمریکا با تولید ۹۷ دلار در هر ساعت، عملکردی بهتر از میانگین OECD دارد. با این حال، این کشور نسبت به کشورهای کوچک‌تر با صنایع متمرکز و سرمایه‌بر مانند ایرلند، نروژ و لوکزامبورگ در رتبه‌های پایین‌تری قرار می‌گیرد.

صنایع نوآورانه، فناوری پیشرفته و تولید صنعتی گسترده موجب شده آمریکا همچنان جایگاه خود را در میان اقتصادهای با بهره‌وری بالا حفظ کند. هرچند توزیع نامتوازن بخش‌های سنتی و خدمات کم‌بازده، میانگین کلی بهره‌وری را پایین نگه می‌دارد.

در مجموع، مقایسه بهره‌وری بر اساس تولید ناخالص داخلی به ازای هر ساعت کار نشان می‌دهد که کشورهای کوچک و مبتنی بر بخش‌های سرمایه‌بر یا مالی در صدر این رتبه‌بندی قرار دارند. این جایگاه در برخی موارد تحت تاثیر انتقال سود شرکت‌های چندملیتی بزرگنمایی می‌شود. در مقابل، اقتصادهای بزرگ و چندبخشی مانند آمریکا و آلمان از بهره‌وری بالا برخوردارند، اما به دلیل تنوع ساختاری، فاصله‌ای با صدرنشینان این فهرست دارند. به طور کلی، بهره‌وری نیروی کار در سال‌های پیش‌رو می‌تواند یکی از تعیین‌کننده‌ترین شاخص‌های رقابت‌پذیری کشورها در اقتصاد جهانی باقی بماند.