سه سناریوی دولت برای افزایش کالابرگ و جزئیات طرح‌های حمایتی

سناریوهای پیشنهادی برای افزایش کالابرگ

وزارت رفاه سه سناریوی متفاوت را به دولت ارائه کرده است که هر کدام رویکرد خاصی برای محاسبه و افزایش مبلغ کالابرگ دارند:

سناریو اول: سبد کالایی بر اساس حداقل کالری

این سناریو بر مبنای افزایش سبد کالایی تنظیم شده است که شامل اقلام مختلف برای تأمین 2800 کالری مورد نیاز هر فرد می‌شود. اقلامی مانند نان، ماکارونی، میوه و سبزیجات که با وجود عدم تأثیرپذیری عمده از نرخ ارز، افزایش قیمت قابل توجهی داشته‌اند، در این سبد قرار می‌گیرند. این سناریو ممکن است بار مالی بیشتری برای دولت داشته باشد.

سناریو دوم: تمرکز بر 11 قلم کالای اساسی

سناریوی دوم بر همان 11 قلم اولیه سبد کالابرگ متمرکز است که شامل برنج، روغن، ماکارونی، حبوبات، قند و شکر، گروه لبنیات (شیر، ماست و پنیر) و گروه پروتئینی (گوشت قرمز، مرغ، بوقلمون، ماهی و میگو) می‌شود. این سناریو میوه و صیفی‌جات را شامل نمی‌شود.

سناریو سوم: مابه‌التفاوت نرخ ارز

این سناریو بر اساس مابه‌التفاوت نرخ ارز پس از 28 هزار و 500 تومان طراحی شده است. در ابتدا، کالاهای اساسی به دو گروه تقسیم می‌شدند: گروهی که ارز 28 هزار و 500 تومانی دریافت می‌کردند و گروهی که مشمول ارز تالار اول با نرخ حدود 70 هزار تومان بودند. پس از دی ماه 1404، تأمین ارز کلیه کالاها به تالار دوم منتقل شد و نرخ ارز اقلام اساسی تا 112 هزار تومان و اکنون به حدود 140 هزار تومان افزایش یافته است.

نکته منفی این سناریو این است که تورم کالایی و غذایی در این بازه زمانی از تورم ارزی فراتر رفته است، به این معنی که قیمت اقلام مشمول کالابرگ بیش از تغییرات نرخ ارز افزایش داشته است. در نتیجه، در صورت اجرای این سناریو، مردم متضرر خواهند شد. با این حال، از منظر بودجه‌ای، با توجه به اینکه ملاک تأمین بودجه از ابتدا مابه‌التفاوت نرخ ارز واردات کالاهای اساسی بوده، این سناریو محتمل‌ترین گزینه برای اجرا به نظر می‌رسد.

وضعیت فعلی و آینده کالابرگ و یارانه‌ها

معاون رفاه وزیر کار و رفاه اجتماعی به جزئیات دیگری در خصوص وضعیت یارانه‌ها و طرح‌های حمایتی اشاره کرد:

• پایان اعتبار کالابرگ دوره اول: افرادی که سه دوره دی، بهمن و اسفند را استفاده نکرده‌اند تا 14 اردیبهشت فرصت دارند. همچنین کسانی که از اعتبار فروردین استفاده نکرده‌اند تا پایان اردیبهشت فرصت دارند.
• یارانه نقدی و طرح‌های حمایتی: یارانه نقدی همچنان پابرجا است. طرح یسنا برای حمایت از مادران باردار و دارای فرزند زیر دو سال و طرح تغذیه مضاعف کودکان زیر پنج سال نیز در سال جاری ادامه خواهد یافت و بودجه آن پیش‌بینی شده است.
• عدم سقف برای استفاده از کالابرگ: هیچ سقفی برای استفاده از اعتبار کالابرگ وجود ندارد، اما ممکن است در برخی موارد برای تفکیک اعتبارات کالابرگ، یسنا و رفع سوءتغذیه، نیاز به دو مرحله کشیدن کارت باشد.
• افزایش قطعی رقم کالابرگ: بر اساس ماده 3 مصوبه 10 دی‌ماه «تضمین امنیت غذایی»، دولت موظف است تورم اقلام سبد خوراکی را به‌صورت فصلی محاسبه و به مبلغ کالابرگ اضافه کند. انتظار می‌رود این افزایش از شارژ 15 اردیبهشت یا خرداد ماه اعمال شود و عطف ماسبق نخواهد شد.
• استقبال از اضافه شدن میوه و تره‌بار: در اسفندماه، میوه، تره‌بار و سبزیجات به فهرست اقلام کالابرگ اضافه شد که با استقبال خوبی مواجه شد. حدود 12 هزار ترمینال فروشگاهی در میادین میوه‌وتره‌بار و تعاونی‌های روستایی به این طرح پیوستند.

طرح‌های حمایتی ویژه و آمار کالابرگ

اعتبار 8 هزار میلیارد تومانی برای یسنا و رفع سوء تغذیه

افزایش مبلغ کالابرگ شامل طرح یسنا نمی‌شود، زیرا یسنا و طرح رفع سوءتغذیه بودجه مستقلی دارند. رقمی بالغ بر 8.1 همت برای این دو طرح در بودجه پیش‌بینی شده است. همچنین، طرح «کارت امید مادر» از ابتدای فروردین برای هر کودک متولدشده، ماهانه دو میلیون تومان اعتبار در قالب کالابرگ به حساب مادران واریز می‌کند تا برای خرید اقلام غذایی، شیرخشک و پوشک استفاده شود.

افزایش تعداد مشمولان و بودجه کالابرگ

• تعداد مشمولان کالابرگ از 71.5 میلیون نفر در آغاز طرح به 86 میلیون و 900 هزار نفر رسیده است.
• 98 درصد از مشمولان از اعتبار خود استفاده کرده‌اند.
• برای سال 1405، در مجموع 996 هزار میلیارد تومان بودجه برای کالابرگ اختصاص یافته است.
• تعداد ترمینال‌های فروشگاهی از 260 هزار به بیش از 610 هزار افزایش یافته است.

معاون وزیر کار افزود که در حال بررسی وضعیت افرادی هستند که در مناطق روستایی یا دوردست ساکن‌اند و ممکن است امکان دسترسی به فروشگاه‌ها را نداشته باشند. برای این افراد، احتمال راه‌اندازی فروشگاه‌های سیار یا ارسال بسته کالایی بررسی می‌شود.

بروزرسانی سامانه و پیگیری مشکلات

ثبت‌نام برای کالابرگ از طریق سامانه سیمین هدفمندی انجام می‌شود. اطلاعات سامانه که پیش از این روزانه بروزرسانی می‌شد، اکنون هر سه یا چهار روز یکبار و پس از مرحله چهارم به صورت ماهانه (دهم هر ماه) انجام خواهد شد. تغییراتی مانند ازدواج، طلاق یا فوت در خانوار نیز از همان ماه در سامانه لحاظ می‌شود.

برای پیگیری مشکلات، سامانه پاسخگویی تلفنی 0216369 از ساعت 8 تا 24 فعال است و کارشناسان با دریافت کد ملی موارد را بررسی و اصلاح می‌کنند.