گزارش جامع شفافیت: ارزیابی پاسخگویی نهادها به درخواست‌های اطلاعاتی شهروندان

عملکرد کلی سامانه و نهادها

در سال ۱۴۰۴، سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات شاهد ثبت ۲۳۷۳۹ درخواست اطلاعات از سوی شهروندان بوده است. این گزارش به تفکیک، وضعیت پاسخگویی ۳۰۷۱ نهاد، دستگاه و سازمان را از جنبه‌های مختلفی همچون تعداد درخواست‌های دریافتی، میزان پاسخگویی، زمان پاسخگویی و درصد تحقق تعهدات قانونی مورد بررسی قرار داده است.

این ارزیابی شامل طیف وسیعی از موسسات از جمله:

• دستگاه‌های قوه مجریه
• قوای مجریه و مقننه
• موسسات خصوصی
• نهادهای انقلابی
• بیمه‌ها
• فدراسیون‌های ورزشی
• بانک‌ها
• کانون‌های صنفی
• شهرداری‌ها و شوراهای اسلامی

میزان پاسخگویی و چالش‌های موجود

بر اساس آمارهای منتشر شده، نهادها و سازمان‌ها به طور میانگین به ۹۰ درصد درخواست‌های ثبت‌شده رسیدگی کرده‌اند. این میزان پاسخگویی نشان‌دهنده تعهد نسبی به قانون است، قانونی که بر اساس آن تمامی موسسات عمومی یا خصوصی موظف‌اند حداکثر ظرف ۱۰ روز نسبت به درخواست‌های شهروندان پاسخ ارائه کنند.

با این حال، چالش‌هایی نیز در این زمینه وجود دارد؛ ۳۷ درصد از پاسخ‌های ثبت‌شده از سوی درخواست‌کنندگان منجر به اعلام نارضایتی شده است که نشان‌دهنده نیاز به بهبود کیفیت و شفافیت پاسخ‌هاست.

رسیدگی به شکایات و بازبینی‌ها

در واکنش به نارضایتی‌ها، دبیرخانه کمیسیون نقش فعالی ایفا کرده است. پس از بازبینی موسسات مربوطه و ارائه مشاوره، به ۶۴ درصد از شکایات ثبت‌شده، پاسخ دوباره ارائه شده است. آیین‌نامه اجرایی قانون به متقاضیان این فرصت را می‌دهد که تا ۲۰ روز پس از دریافت پاسخ، اعتراض یا نارضایتی خود را نسبت به پاسخ دستگاه مربوطه در سامانه ثبت کنند.

دسترسی عمومی به گزارش‌ها و اسناد

فایل کامل گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ از طریق بخش «اسناد منتشرشده» در پایگاه اطلاع‌رسانی کمیسیون در دسترس عموم قرار دارد. علاوه بر این، گزارش‌های کلی پاسخگویی از سال ۱۳۹۶ تاکنون، به صورت تفکیکی و دستگاهی، در صفحه اصلی سامانه برای مشاهده عموم منتشر شده است.

شایان ذکر است که تاکنون بیش از ۱۸۰ هزار سند حاوی اطلاعات نیز به صورت داوطلبانه از سوی موسسات در بخش اسناد سامانه منتشر و در دسترس شهروندان قرار گرفته است که گامی مهم در جهت افزایش شفافیت و دسترسی آزاد به اطلاعات محسوب می‌شود.