نساجی بروجرد: چالش بدهی‌ها و وعده بازگشت ۸۳۵ کارگر به کار

نساجی بروجرد: میراث صنعتی در چالش بدهی‌ها و تعدیل نیرو

نساجی بروجرد، نامی آشنا در صنعت نساجی ایران، که از دهه ۱۳۴۰ فعالیت خود را آغاز کرده و سال‌هاست با محصولات باکیفیت خود در میان خانواده‌های ایرانی شناخته می‌شود، این روزها با چالش‌های جدی اقتصادی و مدیریتی دست و پنجه نرم می‌کند. این مجموعه صنعتی که زمانی نماد خودکفایی و کیفیت در تولید پارچه و کالای خواب بود، اکنون با کوهی از بدهی‌ها و تعدیل نیرو مواجه است، اما امیدهایی برای بازگشت به روزهای اوج وجود دارد.

تاریخچه و اهمیت نساجی بروجرد

نساجی بروجرد در دهه ۱۳۴۰ با هدف بهره‌گیری از ظرفیت بالای منطقه لرستان در تولید نخ و پنبه تأسیس شد. موقعیت جغرافیایی مناسب، دسترسی به راه‌های ارتباطی و نیروی کار متخصص، بروجرد را به بستری ایده‌آل برای رشد صنایع نساجی تبدیل کرده بود. این کارخانه فعالیت خود را با سالن‌های ریسندگی و بافندگی آغاز کرد و به تدریج دامنه‌ی تولیدات خود را به چاپ، رنگرزی، طراحی پارچه و محصولات نهایی مانند ملافه، روتختی، پرده، حوله و پارچه‌های لباس‌دوزی گسترش داد.

یکی از ویژگی‌های برجسته این شرکت، خودکفایی در زنجیره تولید است؛ بسیاری از مراحل، از تهیه نخ تا بسته‌بندی محصول نهایی، در داخل مجموعه انجام می‌شود. این رویکرد به حفظ کیفیت، ثبات قیمت و کنترل بهتر بر طراحی محصولات کمک شایانی کرده است.

محصولات نساجی بروجرد، به ویژه ملافه و روتختی، برای بسیاری از مردم ایران مترادف با دوام و کیفیت است. این محصولات شامل انواع پارچه‌های پنبه‌ای و پلی‌استر، چرم‌دوزی‌های تزئینی و پارچه‌های پرده‌ای، و کالای خواب خانگی تحت برندهایی مانند «بروجرد»، «تک خواب» و «نخ طلایی» می‌شود. کیفیت رنگ و ثبات طرح در شست‌وشو، دلیل اصلی ترجیح این محصولات توسط دوخت‌کاران حرفه‌ای، هتل‌ها و مراکز اقامتی است.

چالش‌های کنونی: کوهی از بدهی‌ها و تعدیل نیرو

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار لرستان، با تأکید بر اینکه مشکلات نساجی بروجرد مربوط به شرایط جنگی نیست، به وضعیت بحرانی این واحد تولیدی اشاره کرده است. امید امیدی شاه‌آباد اظهار داشت که این کارخانه بزرگ و قدیمی استان، هم‌اکنون با مشکلات عدیده‌ای از جمله بدهی بانکی، بدهی به شرکت‌های خدمات‌رسان، بدهی بیمه و بدهی مالیات دست و پنجه نرم می‌کند. این مشکلات عمدتاً ریشه‌ای تاریخی دارند و از گذشته وجود داشته‌اند.

وعده بازگشت ۸۳۵ نیروی کار

مدیرعامل کارخانه نساجی بروجرد برای حل بخشی از مشکلات و بازگرداندن نیروهای تعدیل شده، یک فرصت دو تا سه ماهه درخواست کرده است. معاون اقتصادی استاندار لرستان اعلام کرده که حمایت‌های مدیریت استان مشروط به بازگشت کارگران تعدیل شده در این بازه زمانی است. بر اساس این توافق:

• در خردادماه، حدود ۳۲۰ نفر از کارگران تعدیل شده به کار بازخواهند گشت.
• در تیرماه، حدود ۵۱۵ نفر دیگر از نیروها به کار بازمی‌گردند.
• از اول مردادماه، این واحد تولیدی با تمام ظرفیت و نیروهای خود فعالیت خواهد داشت.

همچنین تأکید شده که افراد دارای سابقه طولانی که در آستانه بازنشستگی هستند، نباید در فهرست تعدیل نیرو قرار گیرند. کارگران تعدیل شده با مراجعه به اداره کار، از بیمه بیکاری بهره‌مند خواهند شد و قرار است بخشی از حقوق معوقه دو ماهه آن‌ها نیز پرداخت شود.

چالش‌های پیش روی نساجی بروجرد

مانند بسیاری از صنایع قدیمی ایران، نساجی بروجرد نیز با چالش‌های متعددی روبه‌رو است که شامل موارد زیر می‌شود:

• فرسودگی ماشین‌آلات: بخشی از تجهیزات کارخانه نیاز به نوسازی دارد.
• نوسان قیمت مواد اولیه: نوسان شدید قیمت پنبه و نخ در بازار جهانی بر هزینه‌های تولید تأثیرگذار است.
• هزینه‌های انرژی: هزینه‌های بالای انرژی و مشکلات تأمین برق صنعتی از دیگر چالش‌هاست.
• رقابت و واردات: کاهش تقاضا در بازار داخلی به دلیل واردات محصولات مشابه ارزان‌تر از سوی کشورهایی مانند ترکیه و چین، حجم صادرات را کاهش داده است.

در دهه‌های گذشته، نساجی بروجرد به کشورهایی مانند عراق، افغانستان، آذربایجان و ارمنستان نیز صادرات داشت، اما با تغییرات بازار جهانی، این حجم صادرات کاهش یافته است. با این حال، شرکت تلاش دارد با بهبود طراحی، توسعه خطوط مدرن و نوسازی تجهیزات، جایگاه خود را در بازارهای داخلی و خارجی بازیابد. اقداماتی نظیر طراحی مدرن‌تر و دیجیتالی‌سازی فرآیند فروش، از جمله برنامه‌های مدیران برای توسعه تدریجی و حضور در فروشگاه‌های آنلاین معتبر است.

نساجی بروجرد: فراتر از یک کارخانه

نساجی بروجرد تنها یک کارخانه نیست؛ بلکه بخشی از هویت صنعتی شهر بروجرد و غرور مردم لرستان محسوب می‌شود. هزاران خانواده طی چند نسل از طریق این کارخانه امرار معاش کرده‌اند و نام آن در ذهن مردم با «کیفیت قدیمی ایرانی» پیوند خورده است. این مجموعه، مرکزی برای آموزش بسیاری از کارگران و تکنسین‌ها در سال‌های گذشته بوده و نقش مهمی در اقتصاد منطقه ایفا کرده است.