ساماندهی دستفروشان در بجنورد: چالش‌های شهری و راهکارهای معیشتی

بازارچه‌هایی که ناکام ماندند

سال‌هاست که ایده ساماندهی دستفروشان در قالب بازارچه‌های محلی مطرح می‌شود. بازارچه سراب یکی از این تلاش‌ها بود که قرار بود بساط‌های پراکنده را به فضایی منظم هدایت کند. اما این بازارچه، به دلیل هزینه‌های بالای اجاره غرفه‌ها، نبود زیرساخت‌هایی مانند برق و پارکینگ، و همچنین موقعیت نامناسب، مورد استقبال دستفروشان قرار نگرفت.

بسیاری از دستفروشان همچنان خیابان را به بازارچه ترجیح دادند و برخی مغازه‌داران ثابت نیز از این فضا به عنوان شعبه دوم استفاده کردند که نه تنها کمکی به ساماندهی نکرد، بلکه بر مشکلات ترافیکی نیز افزود.

آماری نگران‌کننده از بحران سد معبر

سد معبر در بجنورد اکنون ابعادی فراتر از یک تخلف ساده شهری پیدا کرده است. حدود ۵۰ نیروی شهرداری به طور مستقیم درگیر مقابله با این پدیده هستند، اما افزایش دستفروشی، به ویژه در پی مشکلات معیشتی، کار را دشوارتر کرده است.

• برخورد با دستفروشان گاهی به تنش و درگیری منجر می‌شود.
• در حدود ۹۰ درصد پرونده‌های مرتبط با این درگیری‌ها، رأی به ضرر نیروهای شهرداری صادر شده است.

این آمار نشان می‌دهد که برخورد صرف، نه تنها کارآمد نیست، بلکه می‌تواند چالش‌های جدیدی ایجاد کند و پیامدهای حقوقی نیز در پی داشته باشد.

معیشت مردم در برابر قانون شهر

اعضای شورای شهر معتقدند که سد معبر، چهره شهر را مخدوش کرده و نارضایتی شهروندان را به دنبال دارد. از سوی دیگر، نمی‌توان از نقش دستفروشان در تامین معیشت خانواده‌ها چشم‌پوشی کرد. همین دوگانگی، تصمیم‌گیری را پیچیده کرده است.

برخی پیشنهادها برای حل این معضل عبارتند از:

• ایجاد بازارهای محلی متناسب با هر محله.
• شناسایی نقاط مناسب برای فعالیت دستفروشان.
• واگذاری بخشی از مدیریت این حوزه به شرکت‌های دارای ضابطه.

هدف نهایی، دستیابی به مدلی است که هم حقوق شهروندان حفظ شود و هم دستفروشان به حاشیه رانده نشوند. بجنورد، با جمعیتی حدود ۲۶۰ هزار نفر، در آستانه یک انتخاب مهم قرار دارد: ادامه وضعیت موجود یا حرکت به سوی ساماندهی هوشمند. تجربه نشان داده است که راه‌حل‌های مقطعی تنها صورت مسئله را پاک می‌کنند و این شهر نیازمند نگاهی جامع است که هم خیابان و هم زندگی جاری در آن را ببیند.