خبر کامل
ابلاغ آیین‌نامه هوش مصنوعی در صنعت برق توسط توانیر: گامی راهبردی برای آینده هوشمند
صنعت برق کشور، به عنوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های حیاتی، در مسیر هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین گام برمی‌دارد. در همین راستا، شرکت توانیر با ابلاغ آیین‌نامه بهره‌برداری از هوش مصنوعی، چارچوبی منسجم برای استفاده ایمن و هدفمند از این فناوری در صنعت برق ارائه کرده است.
ابلاغ آیین‌نامه هوش مصنوعی در صنعت برق
این آیین‌نامه که در تاریخ ۱۴ فروردین ماه ۱۴۰۵ توسط سرپرست شرکت توانیر ابلاغ شد، بر موضوعاتی حیاتی همچون حاکمیت داده، امنیت اطلاعات، تعیین مسئولیت‌ها و نظارت بر سامانه‌های هوشمند تأکید دارد. هدف اصلی این سند، جلوگیری از توسعه پراکنده پروژه‌ها و ایجاد هماهنگی در به‌کارگیری هوش مصنوعی است.
امیره نیکخواه، مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات، ارتباطات و آمار شرکت توانیر، در تشریح اهداف این آیین‌نامه بیان کرد: «مهم‌ترین هدف، استقرار چارچوبی منسجم برای هدایت، کنترل، نظارت، طراحی، توسعه، استقرار و بهره‌برداری از سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در سطح توانیر و شرکت‌های تابعه است.»
این آیین‌نامه بر اصول کلیدی مانند استقلال فناورانه، شفافیت عملکرد و پاسخگویی تأکید داشته و مسیر استفاده از هوش مصنوعی را ضابطه‌مند و هدفمند می‌سازد.
پاسخ به خلاهای ساختاری و همسویی با اسناد بالادستی
تدوین این سند در پاسخ به نیاز مبرم صنعت برق به یک چارچوب رسمی و هماهنگ برای یکپارچه‌سازی الزامات، استانداردها و فرآیندهای مرتبط با هوش مصنوعی صورت گرفته است. این آیین‌نامه با اسناد بالادستی صنعت برق و سیاست‌های کلان کشور در حوزه هوش مصنوعی و حکمرانی داده هم‌راستا بوده و مبنای اجرایی اقدامات آتی خواهد بود.
ساختار حکمرانی هوش مصنوعی در توانیر
در این سند، ساختاری مشخص برای حکمرانی هوش مصنوعی تعریف شده که شامل تعیین نقش‌ها، مسئولیت‌ها و فرآیندهای مورد نیاز برای طراحی، توسعه، استقرار، پایش و نظارت بر سامانه‌های هوش مصنوعی است. این ساختار، مرجعیت لازم برای تصمیم‌گیری‌های تخصصی را فراهم کرده و نظارت بر انطباق پروژه‌ها با الزامات مصوب را افزایش می‌دهد.
مدیریت داده و صیانت از دارایی‌های اطلاعاتی
آیین‌نامه جدید بر مدیریت متمرکز داده، صیانت از دارایی‌های اطلاعاتی و رعایت الزامات امنیت اطلاعات تأکید دارد. جزئیات مربوط به سطوح دسترسی، مالکیت داده و نحوه تبادل اطلاعات، در قالب دستورالعمل‌های اجرایی و مقررات داخلی هر شرکت تدوین و پیگیری خواهد شد.
کاربردهای هوش مصنوعی و فرصت‌های همکاری
هوش مصنوعی ظرفیت‌های گسترده‌ای در صنعت برق دارد که شامل تحلیل داده، پیش‌بینی، پایش شبکه، مدیریت دارایی‌ها، تحلیل رخدادها و سامانه‌های تصمیم‌یار می‌شود. این آیین‌نامه مسیر توسعه این کاربردها را شفاف‌تر و قابل پیگیری‌تر کرده و هماهنگی میان واحدهای مختلف را ارتقا می‌دهد.
ساماندهی پروژه‌های جاری و آینده
با وجود پروژه‌هایی در حوزه هوش مصنوعی در توانیر و شرکت‌های زیرمجموعه، آیین‌نامه جدید موجب می‌شود این طرح‌ها در قالبی واحد و با رعایت الزامات حاکمیتی، امنیتی و داده‌ای توسعه یابند.
همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها
شفاف‌سازی الزامات فنی، داده‌ای و امنیتی، همکاری صنعت برق با شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و توسعه‌دهندگان فعال در حوزه هوش مصنوعی را ساختارمندتر و قابل پیش‌بینی‌تر می‌کند. همچنین، چارچوبی برای ارزیابی عملکرد سامانه‌های هوش مصنوعی و نظارت بر میزان انطباق آنها با الزامات حاکمیتی، امنیتی و کیفیت خدمات پیش‌بینی شده است.
چالش‌ها و نیاز به سرمایه‌گذاری
اجرای این سند به صورت مرحله‌ای و متناسب با ظرفیت هر شرکت امکان‌پذیر است. برخی شرکت‌ها ممکن است در حوزه‌هایی مانند یکپارچگی داده، تکمیل زیرساخت دیجیتال یا آماده‌سازی فرآیندها نیازمند توسعه بیشتری باشند که با برنامه‌ریزی تدریجی قابل رفع است.
بخشی از زیرساخت‌های لازم برای توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی در صنعت برق فراهم شده است، اما برای بهره‌برداری گسترده‌تر و توسعه سامانه‌های پیشرفته‌تر، تقویت توان پردازشی، توسعه زیرساخت داده و ارتقای تجهیزات شبکه ضروری خواهد بود. آیین‌نامه جدید نیز بر ضرورت برنامه‌ریزی برای تأمین این الزامات تأکید کرده و می‌تواند نقشه راه صنعت برق برای ورود هدفمند به عصر هوش مصنوعی باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
