سناریوهای «بد» برای اسرائیل در مواجهه با ایران: از فشار تا توافق ناقص

روزنامه «الاخبار» لبنان در گزارشی تحلیلی به بررسی سناریوهای پیش روی رژیم صهیونیستی در قبال ایران پرداخته و نتیجه‌گیری کرده است که تمامی گزینه‌ها برای تل‌آویو «بد» هستند. این گزارش با عنوان «جایگزین‌های رقم نخوردن نهایی سرنوشت جنگ: همه سناریوها برای اسرائیل «بد» هستند»، به تشریح اهداف اولیه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، و چگونگی ناکام ماندن پیش‌بینی‌های او می‌پردازد.

هدف نتانیاهو: کشاندن آمریکا به نبردی سرنوشت‌ساز

هدف اصلی نتانیاهو نه تنها کشاندن آمریکا به رویارویی با ایران، بلکه سوق دادن واشنگتن به نبردی سرنوشت‌ساز برای از بین بردن کامل تهدید ایران بود. تل‌آویو به دنبال دخالت تمام‌عیار آمریکا با تمامی توان نظامی، اقتصادی و سیاسی بود که چنین دخالتی به همراه دارد، از جمله بی‌ثبات کردن ایران از طریق جنبش‌های جدایی‌طلب. این استراتژی جامع با هدف نابودی ساختار جمهوری اسلامی و در نهایت شکستن موازنه قدرت منطقه‌ای طراحی شده بود.

پیش‌بینی‌های ناکام نتانیاهو و عقب‌نشینی آمریکا

با این حال، رویدادهای بعدی خلاف پیش‌بینی‌های نتانیاهو را ثابت کردند. با وجود دخالت آمریکا در تجاوزات اولیه، زمانی که ایران تهدید کرد منابع نفتی منطقه را هدف قرار می‌دهد، واشنگتن عقب‌نشینی کرد. این تهدید، باب یک جنگ طولانی و چندجبهه‌ای با نتایج نامشخص را باز کرد که می‌توانست آمریکایی‌ها را به باتلاقی طولانی‌مدت در ایران بکشاند و هزینه‌های سنگین نظامی و اقتصادی و عواقب گسترده‌ای را به همراه داشته باشد.

عقب‌نشینی آمریکا در مواجهه با احتمال تشدید کنترل نشده، امیدهای اسرائیل برای ادامه جنگ تا پایان آن را برباد داد.

در همین حال، ایران، با وجود ضرباتی که بخشی از زیرساخت‌های آن را هدف قرار داد، توانایی خود را در هضم ضربه، تحمل فشارهای پیچیده نظامی و اقتصادی، سازگاری با واقعیت حاصل و از سرگیری فعالیت‌هایش نشان داد.

تنگه هرمز؛ عامل تعیین‌کننده و محدودکننده

تنگه هرمز به عنوان یک عامل تعیین‌کننده مطرح است. موقعیت ژئوپلیتیکی ایران به این کشور امکان کنترل مستقیم بر یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های اقتصاد جهانی را داده است. با ادامه تنش در تنگه، نگرانی‌ها از پیامدهای سریع در بازارهای انرژی افزایش یافته است که عملاً سقفی را بر تصمیم‌گیری آمریکا تحمیل و به طور خودکار فضای مانور اسرائیل را محدود می‌کند.

هرگونه تشدید نسنجیده تنش، تنها بخشی از یک معادله گسترده‌تر خواهد بود که منافع بین‌المللی متعددی را در بر می‌گیرد. این دقیقاً کابوس واقعی اسرائیل است؛ اینکه آمریکا مداخله کند، سپس به دلیل محدودیت‌های قدرت خود و هزینه اتکای بیش از حد، در ادامه دادن تا انتها تردید کند و درگیری را حل نشده و تهدید را بی‌پاسخ بگذارد.

سه سناریوی پیش رو و چالش زمان

با توجه به موارد فوق، سه سناریو مطرح است که هر سه برای اسرائیل چالش‌برانگیز هستند:

• سناریوی اول: فشار ترکیبی

  این گزینه شامل حملات محدود و تحریم‌های گسترده است. اگرچه یک گزینه میانه به نظر می‌رسد، اما به ایران زمان می‌دهد تا با فشاری که آموخته است آن را از اهرم فشار به فرصت تبدیل کند، سازگار شود.

• سناریوی دوم: توافق ناقص

  این سناریو مستلزم پذیرش ضمنی محدودیت‌های توانایی تحمیل شروط است. هرگونه پذیرش توافقی از سوی آمریکا که از حداکثر خواسته‌هایش کوتاه بیاید، عملاً ایران را از یک دشمن به طرفی که مذاکره با او در چارچوب یک توازن قدرت خاص امکان‌پذیر است، بازتعریف می‌کند. این سناریو همچنین اسرائیل را نگران می‌کند، زیرا به ایران شرایطی پایدارتر و مشروع‌تر داده و زمان و منابع لازم را برای سازماندهی در اختیار آن قرار می‌دهد.

• سناریوی سوم: ادامه وضعیت فعلی درگیری بدون سرانجام

  اگرچه این سناریو کم‌خطرترین به نظر می‌رسد، زیرا محیطی با شدت کم تا متوسط و عاری از جنگ تمام‌عیار و یک توافق قطعی ایجاد می‌کند، اما در درون خود پویایی فزاینده‌ای را برای ایران به همراه دارد که آن را قادر می‌سازد در غیاب یک توافق محدودکننده، قابلیت‌های خود را بازسازی کند، برنامه‌های موشکی خود را توسعه دهد و به طور بالقوه گزینه‌های هسته‌ای خود را گسترش دهد، علاوه بر این، حضور منطقه‌ای خود را تقویت کند.

خطرناک‌ترین جنبه هر سه گزینه بحث زمان است. هر چه درگیری بدون سرانجام بیشتر ادامه یابد، توانایی ایران برای تبدیل زمان به یک منبع استراتژیک برای بازسازی و ساماندهی بیشتر می‌شود، که این امر مخمصه اسرائیل را عمیق‌تر می‌کند. بنابراین، با توجه به ناتوانی آشکار اسرائیل در پایان دادن به آن، سوال این رژیم از «چگونه به تهدید پایان دهیم؟» به «چگونه آن را بدون تشدید مدیریت کنیم؟» تغییر می‌کند.