خبر کامل
رافائل گروسی: توافق هسته‌ای ایران بدون نظارت آژانس ناقص است
تغییر توازن قدرت و آینده پرونده هسته‌ای ایران از نگاه گروسی
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و نامزد دبیرکلی سازمان ملل متحد، در نشستی در اندیشکده شورای روابط خارجی، به بررسی دقیق تغییرات اخیر در توازن قدرت جهانی و پیامدهای آن بر پرونده حساس هسته‌ای ایران پرداخت. او با اشاره به تحولات سال‌های اخیر، تأکید کرد که رویکرد جامعه جهانی به این پرونده دستخوش دگرگونی‌های عمیقی شده است.
تحولات در رویکرد شورای امنیت به پرونده هسته‌ای ایران
گروسی توضیح داد که تا سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره ایران با اجماع گسترده و بدون اختلاف نظر قابل توجهی به تصویب می‌رسیدند. اما پس از این دوره، این روند به طور چشمگیری تغییر کرده و رسیدن به توافقات جامع دشوارتر شده است.
«تلاش‌ها برای پایان دادن به تنش‌ها میان ایران و آمریکا پیچیده است و مسیر دیپلماتیک باید ادامه یابد تا فرصت کافی برای رسیدن به راه‌حل‌های سیاسی فراهم شود.»
نقش حیاتی آژانس در نظارت بر توافقات هسته‌ای
مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به صراحت هشدار داد که هرگونه توافق احتمالی در مورد برنامه هسته‌ای ایران، بدون نقش مشخص و مؤثر آژانس در فرآیند نظارت، عملاً ناقص و ناکارآمد خواهد بود. او تأکید کرد که در چنین شرایطی، طرفین ممکن است دچار «توهم دستیابی به توافق» شوند.
- ضرورت حضور آژانس: گروسی بر لزوم حضور آژانس از ابتدای هرگونه توافق تأکید کرد.
- ناکامی سازوکارهای موازی: او افزود که هر سازوکاری که بدون نظارت این نهاد شکل بگیرد، از کارایی لازم برخوردار نخواهد بود.
بحران ساختاری در شورای امنیت و رویکرد «معامله‌ای»
گروسی ناتوانی در رسیدن به «زمینه مشترک» را تنها محدود به پرونده ایران ندانست، بلکه آن را نشانه‌ای از یک بحران ساختاری گسترده‌تر در شورای امنیت برشمرد. به گفته وی، ظرفیت شورا برای دستیابی به توافقات جامع بین اعضای آن به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
با این حال، او خاطرنشان کرد که این به معنای فلج شدن کامل سازمان ملل نیست. در عوض، شورای امنیت در شرایط فعلی به سمت رویکردی «معامله‌ای»تر حرکت می‌کند. این بدان معناست که تصمیم‌گیری‌ها در آینده به طور فزاینده‌ای بر اساس «مورد به مورد» و بسته به جزئیات هر موضوع انجام خواهد شد، نه از طریق توافقات گسترده و فراگیر.
تنش‌های جهانی و نظم نوین
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از تحلیلگران، تحولات اخیر و تنش‌های نظامی بین آمریکا، اسرائیل و ایران را نشانه‌هایی از یک نظم جهانی جدید در حال ظهور و تغییر در مراکز قدرت در صحنه بین‌المللی می‌دانند.
حمایت از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT)
مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آغاز کنفرانس بازبینی NPT، از رهبران جهان خواست تا قاطعانه از این پیمان مهم که برای جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته‌ای طراحی شده، حمایت کنند. او با اشاره به اینکه ۱۹۱ کشور از زمان لازم‌الاجرا شدن این توافق در سال ۱۹۷۰ به آن استناد کرده‌اند، اظهار داشت:
«ما اینجا هستیم تا یکی از مهمترین ابزارها در حقوق بین‌الملل و در کل سیاست بین‌الملل را بررسی کنیم.»
گروسی این پیمان را «عامل اطمینان در جهانی که در آن هنجارهای بین‌المللی در حال کمرنگ شدن هستند» توصیف کرد و افزود: «این پیمان یک نقطه بی‌سابقه از ثبات در زمانی است که جهان شاهد افزایش تنش‌ها، جنگ‌ها و ناآرامی‌های بین‌المللی است.»
افزایش علاقه به انرژی هسته‌ای
گروسی همچنین به نشانه‌های امیدوارکننده‌ای از تلاش‌ها برای توقف گسترش سلاح‌های هسته‌ای اشاره کرد و گفت که «جهان به طرز وسوسه‌انگیزی به رسیدن به جهان‌شمولی نزدیک شده است، چرا که اکنون هر کشور عضو، توافقنامه‌های نظارت هسته‌ای بین‌المللی را امضا کرده است.»
او از افزایش چشمگیر کشورهایی که برای تأمین انرژی مورد نیاز خود به نیروی هسته‌ای روی آورده‌اند، خبر داد و خاطرنشان کرد که تقاضا «در هر قاره‌ای» در حال افزایش است و دیگر محدود به گروه کوچکی از قدرت‌های هسته‌ای سنتی نیست. وی به عنوان مثال به کشورهایی مانند بنگلادش، ترکیه و مصر اشاره کرد که به سمت استفاده از نیروی هسته‌ای سوق می‌یابند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
