خبر کامل
کپی‌رایت در ایران؛ کابوس تهیه‌کنندگان و تهدید ۲۰ میلیاردی سینما
دنیای پر زرق و برق سینما، حاصل تلاش بی‌وقفه و سرمایه‌گذاری‌های هنگفت است، اما در ایران، رؤیاهای هنرمندان و تهیه‌کنندگان با معضل کپی‌رایت و پخش غیرقانونی آثار در شبکه‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی به کابوس تبدیل شده است. این پدیده نه تنها به اقتصاد سینما ضربه می‌زند، بلکه چرخه تولید و خلاقیت را نیز مختل می‌کند.
ضربه مهلک کپی‌رایت به اکران آنلاین
در ماه گذشته، چندین فیلم با امید به استقبال مخاطبان در دوران تعطیلی سینماها، راهی اکران آنلاین شدند. اما دیری نپایید که پخش غیرقانونی این آثار در ماهواره و پلتفرم‌های مجازی، لطمات جدی به آن‌ها وارد کرد. این وضعیت، تهیه‌کنندگان را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو ساخته است.
برای بررسی عمق این بحران، با تهیه‌کنندگان دو فیلم «رها» و «گوزن‌های اتوبان» که در حال حاضر در اکران آنلاین هستند و آسیب‌های فراوانی از نقض کپی‌رایت دیده‌اند، به گفتگو نشستیم.
سعید خانی: فقدان اراده برای مقابله با قاچاق فیلم
سعید خانی، تهیه‌کننده فیلم «رها»، از تداوم معضل نقض کپی‌رایت و انتشار غیرقانونی آثار در ایران به شدت انتقاد کرد. او معتقد است که نبود قوانین مؤثر در این زمینه، تهیه‌کنندگان را آسیب‌پذیرترین قشر جامعه سینمایی کرده است.
در بسیاری از موارد، افرادی که به‌صورت غیرقانونی آثار را منتشر می‌کنند، از صاحبان اثر درخواست پول می‌کنند تا پخش غیرمجاز را به تعویق بیندازند؛ موضوعی که نشان‌دهنده عمق بحران در این حوزه است.
خانی با تأکید بر ضرورت اقدامات صنفی و حقوقی منسجم گفت: «این مسئله نیازمند ورود جدی وکلای متخصص در حوزه سینما است تا بتوان از حقوق صاحبان آثار دفاع کرد.»
ابعاد اقتصادی فاجعه
- یک فیلم در بهترین حالت ۴ تا ۵ میلیون مخاطب قانونی دارد.
- نسخه‌های غیرقانونی توسط میلیون‌ها نفر در شبکه‌های ماهواره‌ای، تلگرامی و مراکز عرضه فیزیکی دیده می‌شود.
- عمر مفید اکران آنلاین حداکثر یک ماه است و قاچاق در این بازه زمانی، بخش عمده درآمد را از بین می‌برد.
- فیلم «رها» با انتشار غیرقانونی، حدود ۲۰ میلیارد تومان از بازگشت سرمایه پیش‌بینی شده خود را از دست داده است.
این تهیه‌کننده با انتقاد از عدم پیگیری جدی توسط سازمان سینمایی و دستگاه قضایی، بازار قاچاق آنلاین را گسترده و فعال توصیف کرد. او همچنین از عملکرد نهادهای صنفی مانند خانه سینما در حل این مشکل ابراز ناامیدی کرد و افزود: «سینمای ایران عملاً دو منبع درآمد دارد: اکران سینمایی و اکران آنلاین. با قاچاق آثار، همین بخش مهم نیز به‌شدت آسیب دیده است.»
خانی در پایان بر ضرورت فرهنگ‌سازی و آگاهی‌بخشی به مخاطبان درباره تأثیر استفاده از نسخه‌های غیرقانونی بر چرخه تولید سینما تأکید کرد.
ابوالفضل صفاری: باج‌خواهی شبکه‌های قاچاق و ضربه مالی جدی
ابوالفضل صفاری، تهیه‌کننده فیلم «گوزن‌های اتوبان»، نیز وضعیت سینمای ایران و مشکلات کپی‌رایت را وخیم دانست. او اکران آنلاین را بهترین فرصت برای سینما در شرایط کنونی می‌دانست، اما معتقد است که سینما در ایران مهجور مانده و سرمایه‌گذاران عاصی شده‌اند.
برخی از این شبکه‌ها نه تنها پیشنهاد خرید فیلم را ندادند، بلکه به من زنگ زدند و گفتند مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان پرداخت کنید تا فیلم‌تان را دیرتر پخش کنیم. این شرایط واقعاً وحشتناک است.
صفاری با اشاره به تجربه تلخ فیلم خود گفت: «پس از اکران آنلاین، فیلم ما بدون اجازه در شبکه‌های مختلف پخش شد.» او تأکید کرد که سینما همیشه نیازمند حمایت دولت‌ها است، همانطور که در بسیاری از کشورهای دنیا یارانه دریافت می‌کند.
پیگیری بین‌المللی
با توجه به اینکه فیلم «گوزن‌های اتوبان» محصول مشترک ایران و آلمان است، صفاری شخصاً از طریق وکیل شرکت آلمانی در حال پیگیری این موضوع از خارج کشور است تا راهی برای مقابله با این پدیده بیابد.
او اشاره کرد که هنوز برآورد دقیقی از خسارت‌های مالی فیلمش ندارد، اما تأکید کرد که قاچاق فیلم‌ها چرخه اقتصادی اثر را مختل کرده و بازگشت سرمایه را با مشکل جدی مواجه می‌کند. صفاری در پایان ابراز امیدواری کرد که با ایجاد سازوکارهای مؤثر، امکان جبران خسارت‌ها و جلوگیری از گسترش این پدیده فراهم شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
