غربالگری تیروئید نوزادان؛ کلید پیشگیری از اختلالات رشد و یادگیری

اهمیت حیاتی غربالگری تیروئید نوزادان: پیشگیری از عوارض مادرزادی

دکتر محمدرضا شفیع‌پور، فوق تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم، با تأکید بر اهمیت حیاتی غربالگری نوزادان برای تشخیص و درمان به‌موقع کم‌کاری مادرزادی تیروئید، اظهار داشت که این اقدام می‌تواند از بروز عوارض جدی و دائمی بیماری جلوگیری کند. وی تصریح کرد که در صورت درمان به‌موقع، کم‌کاری تیروئید نوزادی هرگز منجر به اختلالات رشدی یا مشکلات یادگیری نخواهد شد.

نقش غده تیروئید و پیامدهای کم‌کاری آن

غده تیروئید یکی از اعضای کلیدی بدن است که هورمون‌های ضروری برای تنظیم متابولیسم، رشد فیزیکی و تکامل مغزی را ترشح می‌کند. اگر غده تیروئید نوزاد نتواند این هورمون‌ها را به میزان کافی تولید کند، مشکلات جدی در رشد و یادگیری او ایجاد می‌شود.

غربالگری تیروئید در ایران: یک گام پیشگیرانه مهم

دکتر شفیع‌پور با اشاره به وضعیت غربالگری در ایران، بیان کرد که خوشبختانه غربالگری کم‌کاری تیروئید به صورت منظم برای تمامی نوزادان انجام می‌شود. در روزهای ابتدایی تولد، نمونه خون از نوزادان گرفته شده و در صورت غیرطبیعی بودن نتایج، والدین به سرعت مطلع و روند درمان آغاز می‌شود.

• تشخیص زودهنگام: جلوگیری از ناتوانی در یادگیری و کاهش تمرکز.
• عواقب عدم درمان: مشکلات جدی در یادگیری و فعالیت‌های روزمره.

علل و علائم کم‌کاری تیروئید مادرزادی

دکتر شفیع‌پور به دو علت اصلی بروز کم‌کاری تیروئید مادرزادی اشاره کرد:

• تشکیل ناقص غده تیروئید: غده تیروئید نوزاد به طور کامل تشکیل نمی‌شود.
• اختلال در تولید هورمون: فرآیند تولید هورمون‌های تیروئید دچار مشکل می‌شود.

وی همچنین افزود که مصرف برخی داروها توسط مادر در دوران بارداری نیز می‌تواند عامل بروز این بیماری در نوزاد باشد.

علائم هشداردهنده

اغلب نوزادان مبتلا در ابتدا بدون علامت به نظر می‌رسند، اما برخی نشانه‌ها می‌توانند هشداردهنده باشند:

• کاهش فعالیت بدنی
• گریه با صدای گرفته
• اختلال در شیر خوردن
• یبوست
• خشکی و زبری پوست
• بزرگی غیرطبیعی زبان
• ضعف عضلانی
• زردی طولانی‌مدت

درمان و پیگیری کم‌کاری تیروئید نوزادی

درمان این بیماری معمولاً شامل تجویز روزانه داروهای تیروئید است. والدین می‌توانند قرص‌ها را خرد کرده و همراه با شیر مادر یا شیر خشک به نوزاد بدهند.

دکتر شفیع‌پور هشدار داد: «تغییر خودسرانه دوز دارو می‌تواند خطراتی مانند عوارض قلبی و مشکلات رشد ذهنی را به همراه داشته باشد. تنظیم دوز دارو باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود و نوزادان مبتلا نیاز به پیگیری منظم و آزمایش‌های دوره‌ای دارند.»

وی در پایان تأکید کرد که با درمان به‌موقع و صحیح، نوزادان مبتلا به کم‌کاری تیروئید می‌توانند از زندگی طبیعی و سالم برخوردار شوند و هیچ مشکلی در رشد یا یادگیری نخواهند داشت.