سخت‌گیری بانک مرکزی در حراج بازار باز؛ نرخ بهره بین‌بانکی در آستانه افزایش

عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعده‌مند: دو ابزار تأمین نقدینگی

بانک‌ها در مواجهه با کمبود نقدینگی، برای رفع نیاز خود به دو شیوه از بانک مرکزی درخواست منابع مالی می‌کنند:

• عملیات بازار باز (ریپو): در این فرآیند، بانک‌ها در ازای دریافت منابع مالی کوتاه‌مدت، اوراق بهادار دولتی را به بانک مرکزی ارائه می‌دهند. نرخ توافق بازخرید در این عملیات ۲۳ درصد است.
• اعتبارگیری قاعده‌مند: در صورتی که بانک‌ها نتوانند از طریق عملیات بازار باز کمبود نقدینگی خود را جبران کنند، می‌توانند با نرخ ۲۴ درصد از بانک مرکزی تأمین مالی کنند.

سخت‌گیری بانک مرکزی و انتظار افزایش نرخ بهره

چهارمین حراج بازار باز سال جاری در تاریخ ۷ اردیبهشت ماه با حضور ۱۳ بانک برگزار شد. در این حراج، مجموع درخواست‌های نقدینگی به ۲۹۹ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان رسید، اما بانک مرکزی تنها با ۱۸۰ هزار میلیارد تومان از این درخواست‌ها موافقت کرد. این رقم نشان‌دهنده نسبت قبولی ۶۰.۱ درصدی است که کاهش قابل توجهی نسبت به دوره‌های قبل دارد.

بررسی روند ۸ حراج گذشته نشان می‌دهد که میزان سفارش‌های ارسالی از سوی بانک‌ها از ۵۴۷ هزار میلیارد تومان در ۲۰ بهمن ماه به حدود ۲۹۹ هزار میلیارد تومان در این حراج کاهش یافته است. در همین حال، میزان موافقت‌های بانک مرکزی نیز از ۱۸ اسفندماه تاکنون شیب نزولی شدیدی داشته و از ۱۰۰ درصد به ۶۰ درصد رسیده است.

این سخت‌گیری‌ها در موافقت با درخواست‌های نقدینگی، باعث شده است که نرخ بهره بازار بین‌بانکی که در اوایل سال جاری به دلیل افزایش نرخ موافقت‌ها کاهشی بود، بار دیگر روندی صعودی به خود بگیرد. با تداوم این سیاست، انتظار می‌رود که نرخ بهره بین‌بانکی همچنان به افزایش خود ادامه دهد.

شایان ذکر است که در حراج این هفته، هیچ درخواستی برای اعتبارگیری قاعده‌مند از سوی بانک‌ها ثبت نشده است.