پایان انحصار مایکروسافت بر OpenAI؛ راه برای همکاری‌های جدید باز شد

پایان انحصار مایکروسافت و آغاز دوره همکاری زمان‌بندی‌شده

طبق قرارداد جدید، مایکروسافت دیگر حق انحصاری بر محصولات و مدل‌های OpenAI ندارد. در عوض، این شرکت یک مجوز غیرانحصاری برای استفاده از IP و مدل‌های OpenAI تا سال ۲۰۳۲ دریافت کرده است.

با این وجود، مایکروسافت همچنان «شریک ابری اصلی» OpenAI باقی می‌ماند؛ به این معنا که در ۶ سال آینده، بخش عمده پردازش‌های OpenAI همچنان روی ابر Azure انجام خواهد شد. در اکتبر گذشته، OpenAI تعهد کرده بود ۲۵۰ میلیارد دلار دیگر از خدمات ابری مایکروسافت خریداری کند؛ موضوعی که این قرارداد نیز آن را تأیید می‌کند و برای سهامداران مایکروسافت پیام روشنی دارد: OpenAI همچنان یکی از بزرگ‌ترین مشتریان Azure خواهد بود.

آزادی OpenAI در انتخاب سرویس ابری

طبق مفاد جدید، محصولات OpenAI «ابتدا» روی Azure عرضه خواهند شد، اما نکته مهم این است که OpenAI اکنون می‌تواند تمامی محصولات خود، از جمله ابزار عامل‌ساز Frontier، را روی هر سرویس ابری عرضه کند. این تغییر به‌طور مستقیم مشکل حقوقی بزرگی را حل می‌کند؛ طبق قرارداد قبلی، فروش انحصاری Frontier روی AWS می‌توانست نقض قرارداد با مایکروسافت محسوب شود و احتمالاً OpenAI را با دعوی حقوقی مواجه می‌کرد. اکنون این مانع کاملاً از بین رفته است.

سرمایه‌گذاری ۵۰ میلیارد دلاری آمازون

در فوریه، آمازون اعلام کرد که قصد دارد تا ۵۰ میلیارد دلار در OpenAI سرمایه‌گذاری کند که شامل ۱۵ میلیارد دلار اولیه و ۳۵ میلیارد دلار دیگر مشروط به تحقق برخی شروط نامشخص است. در ازای این سرمایه‌گذاری، OpenAI توافق کرده بود روی AWS Bedrock یک فناوری stateful runtime توسعه دهد و آمازون حق انحصاری عرضه ابزار Agentساز Frontier را داشته باشد. اما قرارداد قدیمی OpenAI با مایکروسافت چنین انحصاری را ممنوع کرده بود. به همین دلیل، مایکروسافت بلافاصله اعلام کرد که این بند قانونی نیست و برای اجرای آن حتی احتمال شکایت را بررسی می‌کند. توافق جدید این گره را باز کرد.

واکنش آمازون و مزایای مایکروسافت

مدیرعامل آمازون، اندی جسی، در پستی در X نوشت که این توافق راه را برای عرضه مدل‌های OpenAI روی AWS Bedrock باز می‌کند و آن را «اتفاقی بسیار مثبت» دانست.

توافق جدید مزایای اقتصادی مهمی برای مایکروسافت دارد:

• مایکروسافت دیگر سهم درآمدی به OpenAI نمی‌پردازد.
• OpenAI تا سال ۲۰۳۰ سهمی از درآمد خود را —تا سقف مشخص— به مایکروسافت پرداخت خواهد کرد. این رقم محرمانه است، اما تحلیلگران می‌گویند احتمالاً چندین میلیارد دلار خواهد بود.

مایکروسافت در فصل گذشته اعلام کرده بود که از محل همکاری با OpenAI ۷.۵ میلیارد دلار درآمد کسب کرده است. همچنین مایکروسافت همچنان ۲۷ درصد از سهام واحد سودآور OpenAI را در اختیار دارد؛ بنابراین از هر رشدی در OpenAI —حتی فروش‌هایی که روی AWS انجام می‌شود— منتفع خواهد شد.

تنوع‌بخشی مایکروسافت و برندگان نهایی

مایکروسافت در ماه‌های اخیر همکاری عمیقی با رقیب OpenAI یعنی Anthropic آغاز کرده و از مدل‌های Claude برای ساخت محصولات عامل‌محور جدید استفاده می‌کند، بنابراین کاهش انحصار OpenAI لزوماً به معنای کاهش نفوذ مایکروسافت در بازار نیست.

بزرگ‌ترین برندگان این تغییرات، شرکت‌ها و سازمان‌ها هستند که اکنون می‌توانند آزادانه ترکیب دلخواهی از مدل‌ها و سرویس‌های ابری را انتخاب کنند، در حالی که غول‌های فناوری برای جلب آن‌ها رقابت می‌کنند.