افزایش تعداد روانشناسان و مراکز سراج برای ارتقای سلامت روان کشور

علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، در پیامی به مناسبت روز ملی روانشناس و مشاور، ضمن قدردانی از تلاش‌های روانشناسان کشور، به‌ویژه آن دسته از همکاران که در خط مقدم خدمات جامعه‌نگر سلامت فعالیت می‌کنند، به تشریح دستاوردها و برنامه‌های آتی در حوزه سلامت روان پرداخت.

نقش کلیدی روانشناسان در نظام سلامت

در حال حاضر، حدود ۳۵۰۰ کارشناس سلامت روان در مراکز خدمات جامع سلامت و مراکز سلامت روانی، اجتماعی جامعه‌نگر (سراج) مشغول به کار هستند. این متخصصان نقش حیاتی در شناسایی، مداخله و پیگیری مشکلات سلامت روان در سطح نخست ارائه خدمات ایفا می‌کنند.

ادغام خدمات سلامت روان بر اساس الگوی «سراج» و برنامه پزشکی خانواده در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت (PHC)، یکی از دستاوردهای مهم نظام سلامت کشور محسوب می‌شود. این رویکرد پیشگیرانه، دسترسی عادلانه‌تر مردم به خدمات روان‌شناختی را فراهم آورده است.

برنامه‌های توسعه‌ای برای عدالت در سلامت روان

معاونت بهداشت برای آینده، برنامه‌ریزی کرده است تا تعداد روانشناسان فعال در نظام سلامت را به گونه‌ای افزایش دهد که برای هر ۲۰ هزار نفر ایرانی، حداقل یک کارشناس سلامت روان در شبکه بهداشتی درمانی در دسترس باشد. همچنین، تعداد مراکز سراج از ۱۰۶ مرکز کنونی به ۳۰۰ مرکز در سراسر کشور افزایش خواهد یافت تا عدالت در دستیابی به خدمات سلامت روان تقویت شود.

تحقق این اهداف نیازمند همکاری منسجم و مؤثر تمامی اعضای تیم سلامت، شامل پزشکان، ماماها، مراقبان سلامت و سایر گروه‌های تخصصی در کنار کارشناسان سلامت روان است. این همکاری به‌ویژه در ارائه خدمات جامع به گروه‌های در معرض خطر مانند کودکان و نوجوانان، مادران باردار، سالمندان و سایر گروه‌های آسیب‌پذیر که بیش از دیگران نیازمند توجه به ابعاد روانی و اجتماعی سلامت هستند، حیاتی است. همکاری تیمی، تضمین‌کننده ارائه خدمات یکپارچه و اثربخش در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت خواهد بود.

اهمیت خود مراقبتی و آگاهی عمومی

از دیدگاه وزارت بهداشت، ارتقای سلامت روان بدون ترویج فرهنگ خودمراقبتی و افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت سلامت روان امکان‌پذیر نیست. لازم است تمامی گروه‌های جامعه، از خانواده‌ها تا مراکز آموزشی و محیط‌های کاری، نسبت به نشانه‌ها و پیامدهای اختلالات روانی و نیز اهمیت مراجعه به‌موقع برای دریافت خدمات تخصصی آگاه باشند.

تعهد به آموزش و پیشگیری

معاونت بهداشت وزارت بهداشت بر تعهد خود برای تقویت آموزش، پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مداخلات جامعه‌محور در حوزه سلامت روان تأکید کرده و این مسیر را با تکیه بر دانش تخصصی روانشناسان و مشاوران و همکاری بین‌بخشی ادامه خواهد داد.

قدردانی از تلاش‌ها در بحران

رئیسی در پایان پیام خود، از تلاش‌های تمامی همکاران در بحران جنگ اخیر برای کاهش مخاطرات روانی و اجتماعی و افزایش دسترسی آسیب‌دیدگان و مردم به خدمات سلامت روان قدردانی کرد. این خدمات شامل غربالگری‌های گسترده، برگزاری جلسات گروهی و انفرادی و مداخلات پیگیرانه بود که به تعداد قابل توجهی از هموطنان ارائه شد. همچنین، پاسخگویی به مشاوره‌های رایگان سلامت روان در بحران از طریق سامانه ۱۹۰ که مورد استقبال و اعتماد بالای مردم قرار گرفته است، مورد سپاسگزاری ویژه قرار گرفت.