افزایش ۱۰ تا ۱۳ درصدی قیمت خودروهای داخلی؛ بازار در چنگ دلالان؟

با وجود تثبیت نرخ ارز و آغاز پیش‌فروش‌های فوری، بازار خودروهای داخلی و مونتاژی در ایران شاهد افزایش چشمگیر قیمت‌ها بوده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که پس از آتش‌بس و از سرگیری فعالیت‌های بازار، قیمت خودروها بین ۱۲۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان افزایش یافته که معادل رشد ۱۰ تا ۱۳ درصدی تنها در یک هفته است. این وضعیت، نگرانی‌هایی را در خصوص نقش دلالان و سوداگران در این بازار حساس ایجاد کرده است.

روند صعودی قیمت‌ها و تحلیل کارشناسان

در حالی که نرخ دلار و سایر ارزها در بازار آزاد ثبات نسبی داشته‌اند، خودروهای داخلی و مونتاژی با رشد قابل توجهی مواجه شده‌اند. این موضوع سوالاتی را در مورد عوامل پشت پرده این افزایش قیمت‌ها مطرح می‌کند.

مانی حدادی، کارشناس صنعت خودرو، وضعیت فعلی بازار را «عجیب» توصیف کرده و بیان داشته است: «نه فروشنده‌ای حاضر به معامله است و نه خریداری توان خرید دارد. قیمت‌ها به صورت حباب‌وار افزایش پیدا می‌کند و شرایط فعلی به هیچ وجه برای صنعت حساس خودرو طبیعی نیست.»

حدادی همچنین به مضیقه ارزی ماه‌های گذشته و تشدید محدودیت‌های نقل‌وانتقالات مالی اشاره کرده و هشدار داده است که این چالش‌ها می‌تواند تولید خودروسازان دولتی و مونتاژکاران را تحت تأثیر قرار دهد. او پیش‌بینی می‌کند که این روند نه تنها بر کاهش تولید، بلکه بر تأمین قطعات یدکی نیز تأثیر منفی خواهد گذاشت، به‌ویژه با توجه به محدودیت‌هایی که برخی شرکت‌های چینی پیش از سال جدید برای همکاری و تأمین خطوط تولید اعمال کرده بودند.

موضع وزارت صمت و اقدامات نظارتی

در واکنش به این تحولات، عزت‌الله زراعی، سخنگوی وزارت صمت، توضیحاتی را ارائه داده است. وی تأکید کرد که خودروهای تولید داخل قبلاً تنها یک بار مجوز افزایش قیمت دریافت کرده بودند و پس از آن، افزایش قیمتی از سوی وزارتخانه صادر نشده است. در مورد خودروهای وارداتی نیز، برخی واردکنندگان مجوز تغییر قیمت را از سازمان حمایت دریافت کرده بودند.

زراعی اظهار داشت: «در حوزه خودرو و تمامی کالاها، یک تغییر قیمت منطقی داریم. نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی و نرخ دستمزد را تغییر داده‌ایم و طبیعی است که بر قیمت محصولات اثر می‌گذارد. غیر از افزایش قیمت منطقی که به‌واسطه تغییر در قیمت عوامل تولید و عوامل مرتبط با واردات است، افزایش قیمت دیگری نخواهیم داشت. در صورت اعمال افزایش قیمت غیرقانونی، سازمان حمایت و دستگاه‌های نظارتی برخورد خواهند کرد.»

نقش دلالان و توقف تولید فولاد

با وجود تلاش‌هایی نظیر آغاز پیش‌فروش فوری محصولات توسط دو خودروساز بزرگ داخلی از ابتدای سال، این اقدامات تأثیری در کنترل قیمت‌ها در بازار نداشته است. این وضعیت به شدت حاکی از ورود دلالان به بازار خودرو است که نیازمند تدابیر جدی است.

از سوی دیگر، توقف تولیدات فولاد مبارکه نیز می‌تواند فرصتی برای سوداگران فراهم کند. وزارت صمت پیش از این اعلام کرده بود که با واردات و عرضه فولاد در بورس کالا، کمبودها در این زمینه کنترل خواهد شد، اما در شرایط فعلی، نقش دلالان و سوداگران پررنگ‌تر شده و نیازمند نظارت دقیق‌تر است.