افزایش ۷۰ درصدی قیمت پردازنده‌های کامپیوتری در ایران؛ بلاتکلیفی در بازار سخت‌افزار

رفتار نامتعادل بازار و گرانی بی‌سابقه

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که بخشی از فروشندگان از عرضه کالا خودداری کرده و ترجیح می‌دهند موجودی انبارهای خود را تا زمان شفاف شدن وضعیت واردات و نرخ‌های آتی، حفظ کنند. البته این رفتار در میان همه فروشندگان مشاهده نمی‌شود، اما گروهی از آن‌ها پردازنده‌ها را یا به فروش نمی‌رسانند یا تنها با قیمت‌هایی به مراتب بالاتر از میانگین بازار حاضر به معامله هستند. این موضوع به کاهش عرضه واقعی در بازار و افزایش قابل توجه اختلاف قیمت بین فروشگاه‌ها منجر شده است.

دلایل اصلی افزایش قیمت پردازنده‌ها

یکی از مهم‌ترین عوامل این افزایش قیمت، عدم واردات منظم و بلاتکلیفی حاکم بر بازار در هفته‌های اخیر است که در واقع به مختل شدن زنجیره تامین در کشور انجامیده است. با وجود تقاضای ثابت برای پردازنده‌های میان‌رده و اقتصادی، کاهش عرضه موجب جهش‌های پی‌درپی قیمت شده و مدل‌های محبوب اینتل و AMD را در مدت ۶۰ روز به طور میانگین ۷۰ درصد گران‌تر کرده است.

برخی فروشندگان نیز نگرانی از افزایش بیشتر قیمت‌ها را دلیل اصلی رفتار محتاطانه خود عنوان می‌کنند. نتیجه این روند، بازاری نامطمئن و ناپایدار است که در آن، نه خریدار از زمان مناسب خرید اطلاع دارد و نه فروشنده می‌تواند قیمت فردای کالا را پیش‌بینی کند.

تاثیر گرانی بر کاربران و گیمرها

افزایش قیمت پردازنده تنها مشکل کاربران نیست؛ قیمت کارت گرافیک، مادربرد و حافظه نیز در همین مدت رشد چشمگیری داشته‌اند. در نتیجه، امروز یک کاربر برای جمع‌آوری یک سیستم رومیزی ابتدایی و کاملاً اقتصادی، باید حداقل ۵۰ میلیون تومان هزینه کند؛ این مبلغ تنها برای کیس است و مانیتور، کیبورد، ماوس و سایر لوازم جانبی را شامل نمی‌شود.

برای گیمرها، شرایط به مراتب دشوارتر است. پردازنده‌هایی که پیش از این برای اجرای روان بازی‌ها در رده متوسط انتخاب می‌شدند، اکنون در محدوده قیمتی مدل‌های قدرتمندتر قرار گرفته‌اند. بسیاری از کاربران به همین دلیل به سمت خرید سیستم‌های دست‌دوم یا ارتقای حداقلی قطعات خود روی آورده‌اند. اما حتی بازار دست‌دوم نیز از این موج در امان نمانده و قیمت‌ها در آن نیز با تاخیر در حال افزایش است.

آینده نامشخص بازار پردازنده

در حالی که هنوز هیچ چشم‌انداز روشنی از زمان بازگشت واردات و ثبات به بازار وجود ندارد، فعالان این حوزه معتقدند که روند فعلی می‌تواند در هفته‌های آینده نیز ادامه یابد. کاهش موجودی انبارها، رفتار محتاطانه فروشندگان و تقاضای ثابت کاربران، سه عامل اصلی هستند که بازار را در وضعیت کنونی نگه داشته‌اند.

نتیجه برای خریدار نهایی چندان امیدوارکننده نیست: قیمت پردازنده‌ها نه تنها به سرعت بالا رفته، بلکه فعلاً هیچ نشانه‌ای از بازگشت به محدوده‌های گذشته دیده نمی‌شود. اگر روند واردات به حالت عادی بازنگردد، احتمالاً هزینه تجهیز یک سیستم رومیزی اقتصادی حتی از سطح فعلی نیز فراتر خواهد رفت.