دغدغه‌های شرکای اجتماعی و تاب‌آوری تولید: بحران اشتغال و تورم در شرایط پس از جنگ

آسیب‌های جنگ بر بازار کار و صنایع

علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، در این نشست به آسیب‌های جدی ناشی از جنگ بر اقتصاد کشور اشاره کرد. وی اظهار داشت که در حوزه‌های پتروشیمی، برق و فولاد، کشور متحمل صدمات جدی شده و ۱۳۵ هزار شغل مستقیم به همراه صنایع داروسازی از بین رفته‌اند. محجوب با تاکید بر دشواری شرایط اشتغال، به گزارش تامین اجتماعی اشاره کرد که نشان می‌دهد حتی در جنگ قبلی نیز فشار زیادی بر بازار کار وارد شده بود.

فقط بعد از جنگ دوازده روزه، یک میلیون نفر از بازار کار خارج شدند و تنها ۳۰۰ هزار نفر از آن‌ها به بازار کار رسمی برگشتند. طبق این آمار، نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر جدید به متقاضیان بیمه بیکاری اضافه شده است.

بحران اقتصادی و پیش‌بینی تورم سه‌رقمی

دبیرکل خانه کارگر هشدار داد که بحران اقتصادی فعلی توفانی خواهد بود و موج رشد قیمت‌ها تازه آغاز شده است. او پیش‌بینی رشد سه‌رقمی تورم را برای سبد مواد غذایی داشت و تاکید کرد که سهم بالای درآمد خانوار به مواد غذایی اختصاص می‌یابد. وی همچنین به طرح کالابرگ وزارت کار اشاره کرد که در ابتدا فشارها را کاهش داد اما وضعیت فعلی قیمتی آن را خنثی کرده است.

• آسیب به صنایع: پتروشیمی، برق، فولاد و داروسازی.
• از دست رفتن مشاغل: ۱۳۵ هزار شغل مستقیم.
• خروج از بازار کار: یک میلیون نفر پس از جنگ دوازده روزه.
• افزایش متقاضیان بیمه بیکاری: ۲۰۰ هزار نفر جدید.
• پیش‌بینی تورم: رشد سه‌رقمی در سبد مواد غذایی.

نیاز به بازنگری اساسی در اقتصاد

حسین کمالی، عضو شورای مرکزی خانه کارگر و وزیر اسبق کار، به مشکلات ریشه‌ای اقتصاد ایران حتی پیش از جنگ اشاره کرد. او معتقد است که معیارهای درستی در اقتصاد مورد توجه قرار نگرفته‌اند و نتیجه آن این است که نه کارفرما سود می‌برد، نه دولت مالیات مناسبی دریافت می‌کند و نه کارگر مزد کافی دارد.

ما آمایش سرزمینی درستی هنوز از هیچ بخش از کشور در جغرافیای خود نداریم. یعنی نمی‌دانیم کجا چه داریم و چه نداریم. نیروی انسانی خود را نیز به طریق اولی مورد شناخت قرار ندادیم. تا این شیوه کار تغییر نکند، جامعه دگرگون نخواهد شد.

کمالی تاکید کرد که برای نجات اقتصاد در دوران پس از جنگ، مجادله بر سر افزایش مزد یا منابع تامین اجتماعی راهگشا نیست و نیاز به تغییر ریل اساسی در سیاست‌های اقتصادی وجود دارد. وی بلاتکلیفی اقتصادی را بدترین وضعیت دانست و رفع آن را اولویت اصلی برشمرد.

چالش‌های سازمان تامین اجتماعی

مرتضی لطفی، رئیس هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی، از کسری‌های مالی این سازمان در شرایط عادی و بحرانی خبر داد. او اعلام کرد که در شرایط عادی، سازمان با ۵۰۰ هزار میلیارد تومان کسری مواجه است. همچنین، نیاز به ۹۰ هزار میلیارد تومان برای بیمه بیکاری ۱۴۸ هزار نفر وجود دارد که در صورت ادامه جنگ، متقاضیان بیمه بیکاری احتمالا به ۵۰۰ هزار نفر خواهند رسید.

لطفی از دولت و مجلس خواستار حمایت از تامین اجتماعی برای تداوم خدمات‌رسانی شد و تاکید کرد که این سازمان جز حق بیمه پردازی، منبع دیگری ندارد و باید با کارفرمایان به فرمول مشترکی برای وصول مطالبات برسد.

مطالبات کارگران و تاب‌آوری اجتماعی

سمیه گلپور، دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران، به مسئله تاب‌آوری مردم در شرایط اقتصادی دوران جنگ اشاره کرد و آن را از مهمترین مسائل کشور دانست. او هشدار داد که عدم تاب‌آوری می‌تواند به حوادثی بی‌سابقه منجر شود و مردم با روحیه جهادی تحمل می‌کنند.

آمار رسمی می‌گوید یک میلیون نفر به صورت مستقیم و دو میلیون نفر غیرمستقیم در آستانه بیکاری جدید قرار دارند.

گلپور با تاکید بر نقش مطالبه‌گرانه تشکل‌های کارگری، خواستار حل مشکل اشتغال در چارچوب یک کمیته و ستاد ویژه شد و بیان کرد که نمی‌توان تا ابد بیمه بیکاری پرداخت کرد. وی همچنین به تاخیر در ابلاغ مصوبات مزدی و از بین رفتن انگیزه ورود به مشاغل رسمی اشاره کرد.

انتقاد از سیاست‌های اقتصادی و راهکارهای پیشنهادی

محسن باقری، عضو کمیته مزد، از برداشت دولت از صندوق ذخیره ارزی برای کالابرگ انتقاد کرد و آن را عامل افزایش تورم دانست. حسن صادقی، رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری، نیز بر لزوم عبور از گفتگوهای بدون خروجی و رسیدن به راهکارهای عملی تاکید کرد. او به ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار کارگر سکوهای اینترنتی اشاره کرد که از پوشش تامین اجتماعی محروم مانده‌اند و خواستار فرمول‌های جدید برای بیمه شدگان شد.

جمال رزاقی جهرمی، رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی کشور، نیز به سیاست غارت در اقتصاد اشاره کرد که با وجود ارز ترجیحی، بخش زیادی از پول به کشور بازنگشته است. او بحران بیکاری عمیق را نیازمند بازآرایی ریل اقتصادی کشور دانست.

تعهد وزیر کار به حمایت از شرکای اجتماعی

محمدهادی عسگری، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر کار، در پایان نشست به راه‌اندازی پویش «راویان سنگر اقتصاد» و برگزاری جشنواره امتنان برای تقدیر از کارگران نمونه اشاره کرد. وی کارفرمایان و کارگران را جهادگران اقتصادی دانست و بر تقویت هر دو گروه تاکید کرد. عسگری همچنین از برنامه‌ریزی برای تاسیس یک واحد پیگیری مطالبات کارفرمایی ذیل معاونت فرهنگی خبر داد تا گرهی از مسیر تولید باز شود.