«اعبید المای»: افسانه‌ای کهن و کارگاه عروسک‌سازی در خوزستان

در قلب تالاب‌های خوزستان، جایی که آب و زندگی در هم تنیده‌اند، افسانه‌ای کهن از موجوداتی اسرارآمیز به نام «اعبید المای» سینه به سینه نقل می‌شود. این باور بومی، اکنون دست‌مایه کارگاهی خلاقانه برای خلق عروسک‌هایی شده که نه تنها راوی این روایت‌های کهن هستند، بلکه پلی میان نسل امروز و ریشه‌های فرهنگی عمیق منطقه خوزستان می‌سازند.

«اعبید المای»؛ بندگان آب در باورهای بومی

امیر عبیداوی، دبیر هنری هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در بخش «سرزمین من» استان خوزستان، روز چهارشنبه در اهواز به تشریح مفهوم «اعبید المای» پرداخت. وی توضیح داد که این اصطلاح در گویش محلی به معنای «بندگان آب» است و به موجوداتی نیمه‌انسان و نیمه‌ماهی اشاره دارد که در باور کهن ساکنان مناطق تالابی خوزستان نظیر شادگان، هورالعظیم و حاشیه کرخه و کارون وجود دارند.

بومیان این مناطق بر این باورند که «اعبید المای» روزها در اعماق آب پنهان می‌شوند و شبانگاهان برای نشستن بر نیزارهای مهتاب‌زده سر برمی‌آورند.

کارگاهی برای احیای میراث ناملموس

این افسانه غنی، الهام‌بخش برگزاری کارگاه عروسک‌سازی «اعبید المای» شد. هدف اصلی این کارگاه، حفظ میراث ناملموس، پیوند هنر معاصر با هویت بومی و توانمندسازی هنرمندان محلی در ساحل غربی کارون و جنب پل غدیر (کابلی) بوده است.

• مربی: مرضیه عویدی، از مربیان مطرح عروسک‌سازی خوزستان
• هنرمندان شرکت‌کننده: ۳۰ هنرمند اهوازی
• مکان برگزاری: ساحل غربی کارون، جنب پل غدیر (کابلی)

عبیداوی تاکید کرد که احیای چنین روایت‌های بومی تنها یک دغدغه نوستالژیک نیست، بلکه «اعبید المای» کلیدی برای گفت‌وگوی نسل تازه با پیشینه فرهنگی خود است؛ کلیدی که جنسش از عروسک است اما درهایش رو به تاریخ شفاهی یک تمدنِ آب‌زی باز می‌شود.

جشنواره هنرهای تجسمی فجر و محوریت «آب»

این رویداد در چارچوب پروژه‌های «سرزمین من» و به‌عنوان بخشی از برنامه‌های هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر با محوریت «آب و هنرهای تجسمی» به اجرا درآمد. مجموعه رویدادهای «سرزمین من» بر بازخوانی آیین‌ها، باورها و رسوم بومی متمرکز است و تلاش می‌کند تا این گنجینه‌های فرهنگی را به نسل‌های جدید معرفی کند.