تیتر یک: رکود تورمی، بحران فولاد، هوای پاک تهران و جهش طلا در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵

گزارش شامخ بهمن ۱۴۰۴: رکود تورمی در اقتصاد ایران

اتاق ایران گزارش شاخص مدیران خرید (شامخ) بهمن ۱۴۰۴ را منتشر کرد. این گزارش تصویری نگران‌کننده از وضعیت اقتصادی کشور ارائه می‌دهد:

• وضعیت نامطلوب: شامخ کل اقتصاد همچنان پایین‌تر از رقم ۵۰ قرار دارد که نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب و ذهنیت منفی فعالان اقتصادی است.
• شاخص‌های منفی: اجزای مختلف شامخ مانند مقدار تولید، میزان سفارشات جدید، فروش، استخدام نیروی کار و موجودی اولیه همگی وضعیت نامطلوبی را نشان می‌دهند.
• تعمیق رکود تورمی: جمع‌بندی این گزارش حاکی از تعمیق رکود تورمی در اقتصاد کشور است.

صنعت فولاد زیر فشار جنگ و خاموشی

صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های جدی مواجه است:

• بحران انرژی و جنگ: این صنعت همچنان زیر فشار بحران انرژی و تبعات جنگ قرار دارد.
• خسارت ۱۴ میلیارد دلاری: از سال ۱۳۹۶ با محدودیت‌های برق دست‌وپنجه نرم می‌کند و طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ بیش از ۱۴ میلیارد دلار از محل قطع برق خسارت دیده است.
• کاهش تولید: برآورد مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهد حملات اخیر می‌تواند حدود ۱۰ میلیون تن از تولید فولاد کشور بکاهد.
• درخواست معافیت: انجمن‌های تخصصی فولاد خواستار معافیت کامل این صنعت از هرگونه محدودیت برقی شده‌اند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که عدم اولویت‌بندی فولاد به عنوان صنعت مادر در تأمین انرژی، تداوم تولید و حفظ ظرفیت‌های صنعتی کشور را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.

معمای هوای پاک فروردین در تهران

تهران در فروردین ۱۴۰۵ شاهد بهبود چشمگیری در کیفیت هوا بود:

• بهترین کیفیت هوا: فروردین ۱۴۰۵ بهترین کیفیت هوا را در شش سال اخیر ثبت کرده است.
• افزایش روزهای پاک: تا نهم اردیبهشت، ۱۱ روز پاک در تهران ثبت شد، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته این عدد تنها ۶ روز بود.
• دلایل بهبود: کارشناسان دلیل اصلی این بهبود را کاهش تردد، وزش باد مناسب و افزایش عمق لایه اختلاط جو می‌دانند.

آمار تولید خودرو در شرایط جنگی

اولین آمار خودروسازان در سال ۱۴۰۵ منتشر شد. مقایسه این داده‌ها با فروردین ۱۴۰۴، پیش از ورود کشور به شرایط جنگی، تصویری نگران‌کننده از وضعیت صنعت خودرو در این دوره ارائه می‌دهد و این پرسش را مطرح می‌کند که در صورت تداوم این شرایط، صنعت خودرو به کدام سمت حرکت خواهد کرد.

جهش خرید شمش و سکه در سایه رکوردشکنی قیمت‌ها

شورای جهانی طلا در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد بازار طلا در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ تحت تأثیر شدید تقاضای سرمایه‌گذاری قرار گرفته است:

• جهش ۴۲ درصدی خرید: خرید شمش و سکه با جهش ۴۲ درصدی به ۴۷۴ تن رسید که دومین سطح بالای تاریخی برای یک فصل است.
• کاهش تقاضای جواهرات: در مقابل، تقاضای جواهرات به دلیل قیمت‌های بالا ۲۳ درصد کاهش یافت.
• خرید بانک‌های مرکزی: بانک‌های مرکزی نیز ۲۴۴ تن طلا به ذخایر خود افزودند که نشان‌دهنده نگاه استراتژیک به طلا در فضای پرریسک اقتصاد جهانی است.

این گزارش نشان می‌دهد نقش سنتی طلا به عنوان کالای زینتی، به تدریج جای خود را به کارکرد مالی و سرمایه‌ای داده است و طلا همچنان یکی از مهم‌ترین پناهگاه‌های سرمایه در سال ۲۰۲۶ باقی خواهد ماند.

مذاکرات تهران-واشنگتن در چرخه فرسایش

مذاکرات ایران و آمریکا بار دیگر در نقطه‌ای حساس و مبهم قرار گرفته است. تحلیلگران معتقدند که روند فعلی بیش از آنکه به سمت یک توافق سریع حرکت کند، در حال ورود به مرحله‌ای از تعلیق راهبردی و فرسایش تدریجی است. آینده این مذاکرات به سرعت تصمیم‌گیری، میزان انعطاف طرفین و توان آنها در مدیریت فشارهای داخلی و خارجی وابسته است.

سقوط تولید ناخالص داخلی با خطرات روانی-اجتماعی کار

خطرات روانی-اجتماعی مرتبط با کار، تهدیدی بزرگ و رو به رشد برای سلامت کارکنان و عملکرد اقتصادی است:

• مرگ و ناتوانی: این عوامل سالانه مسئول بیش از ۸۴۰ هزار مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و اختلالات روانی هستند و موجب از دست رفتن نزدیک به ۴۵ میلیون سال عمر تعدیل‌شده با ناتوانی می‌شوند.
• کاهش ۱.۳۷ درصدی GDP: اثر ترکیبی این خطرات سالانه باعث از دست رفتن ۱.۳۷ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) جهان می‌شود.
• ساعات کاری طولانی: ۳۵ درصد از کارکنان جهان بیش از ۴۸ ساعت در هفته کار می‌کنند که از عوامل خطر مهم است.
• خشونت در محیط کار: ۲۳ درصد از کارکنان جهان دست‌کم یک نوع خشونت یا آزار و اذیت را تجربه کرده‌اند که خشونت روانی با ۱۸ درصد شایع‌ترین نوع آن است.