ایمونوتراپی پیش از جراحی؛ تحولی امیدبخش در درمان سرطان روده

جزئیات مطالعه و روش‌شناسی

این یافته‌های مهم، حاصل مطالعه‌ای با عنوان NEOPRISM-CRC است که توسط محققان برجسته دانشگاه کالج لندن و بیمارستان دانشگاهی UCLH به انجام رسیده و نتایج آن در نشست سالانه انجمن تحقیقات سرطان آمریکا در سال ۲۰۲۶ ارائه شده است. در این پژوهش، گروهی از بیماران مبتلا به سرطان روده در مراحل دو و سه که دارای یک زیرگروه ژنتیکی خاص (MMR-deficient / MSI-high) بودند، مورد بررسی قرار گرفتند.

برخلاف روش استاندارد که معمولاً با جراحی و سپس شیمی‌درمانی آغاز می‌شود، در این مطالعه بیماران به مدت تقریبی ۹ هفته، پیش از جراحی، تحت درمان با داروی ایمونوتراپی پمبرولیزومب قرار گرفتند. این رویکرد نوین، به منظور ارزیابی اثربخشی ایمونوتراپی در فاز پیش از عمل جراحی طراحی شده بود.

نتایج خیره‌کننده و عدم بازگشت بیماری

نتایج اولیه این کارآزمایی بالینی بسیار امیدوارکننده است. حدود ۵۹ درصد از بیماران پس از دریافت ایمونوتراپی و پیش از انجام جراحی، دیگر هیچ نشانه‌ای از تومور قابل شناسایی نداشتند. این میزان پاسخ درمانی، بسیار بالاتر از انتظارات اولیه بود.

پیگیری نزدیک به ۳۳ ماهه این بیماران، دستاورد دیگری را به همراه داشت: در هیچ‌یک از شرکت‌کنندگان، بازگشت سرطان مشاهده نشد. حتی در مواردی که مقادیر بسیار کمی از سلول‌های سرطانی پس از درمان اولیه باقی مانده بود، بیماری پیشرفت نکرد که نشان‌دهنده کنترل مؤثر و پایدار سرطان است.

در درمان‌های استاندارد، حدود یک‌چهارم بیماران طی سه سال دچار عود بیماری می‌شوند، که این موضوع اثربخشی بیشتر درمان پیش از جراحی را در این گروه خاص از بیماران برجسته می‌سازد.

نشانگرهای زیستی و شخصی‌سازی درمان

پژوهشگران همچنین با بررسی نمونه‌های خون، موفق به شناسایی نشانگرهایی شدند که می‌تواند موفقیت درمان یا باقی‌ماندن سلول‌های سرطانی را پیش‌بینی کند. این آزمایش‌های جدید مبتنی بر DNA تومور در خون، امکان پایش دقیق‌تر روند درمان را فراهم می‌آورد و در آینده می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های درمانی کمک شایانی کند.

به گفته محققان، زمانی که DNA تومور از خون حذف شده بود، احتمال پاک شدن کامل سرطان نیز بسیار بالا ارزیابی شد. همچنین، بررسی وضعیت سیستم ایمنی در نمونه‌های بافتی پیش از شروع درمان، می‌تواند پیش‌بینی‌کننده پاسخ بیماران به ایمونوتراپی باشد.

این نتایج نه تنها پایداری اثر درمان را نشان می‌دهد، بلکه توضیح می‌دهد چرا ایمونوتراپی در این گروه ژنتیکی خاص از بیماران عملکرد بسیار خوبی دارد. پژوهشگران معتقدند که این رویکرد می‌تواند در آینده به شخصی‌سازی درمان کمک کند؛ به طوری که برخی بیماران به درمان کمتر و برخی دیگر به درمان تکمیلی بیشتری نیاز داشته باشند.

اهمیت این کشف برای بیماران

سرطان روده یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در بریتانیا است که سالانه ده‌ها هزار مورد جدید از آن تشخیص داده می‌شود. میزان بقا در این بیماری به شدت به مرحله تشخیص وابسته است؛ در مراحل اولیه شانس بقا بسیار بالا است، اما در مراحل پیشرفته به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از بیماران مبتلا به این سرطان، دارای همان زیرگروه ژنتیکی هستند که در این مطالعه بررسی شده است؛ گروهی که معمولاً پاسخ متفاوتی به درمان نشان می‌دهند.

یکی از بیماران شرکت‌کننده در این مطالعه که در مرحله پیشرفته تشخیص داده شده بود، پس از چند دوز ایمونوتراپی شاهد کوچک شدن سریع تومور خود بود و در زمان جراحی تقریباً اثری از آن باقی نمانده بود. او توانست بدون عوارض جدی درمان را پشت سر بگذارد و پس از بیش از سه سال، زندگی عادی خود را از سر بگیرد.

این مطالعه نشان می‌دهد که ایمونوتراپی پیش از جراحی می‌تواند در برخی زیرگروه‌های خاص سرطان روده، نه تنها اثربخشی بالایی داشته باشد، بلکه احتمال بازگشت بیماری را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. پژوهشگران اکنون در تلاش هستند تا با توسعه آزمایش‌های خونی و تحلیل‌های ایمنی، بیماران مناسب برای این نوع درمان را دقیق‌تر شناسایی کنند و این دستاورد علمی را به یک راهکار درمانی استاندارد تبدیل کنند.