نوسانات بازار برنج؛ از کاهش قیمت تا چالش‌های واردات و تولید

کاهش موقتی قیمت و نوسانات اخیر

امیر آقاجانیان، عضو انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج، از کاهش ۲۰ تا ۳۰ هزار تومانی قیمت برنج طی ۴۰ تا ۴۵ روز اخیر خبر داد. این کاهش قیمت با همکاری تولیدکنندگان و کارخانجات شالیکوبی شمال کشور حاصل شده بود. با این حال، وی افزود که در یک هفته اخیر، بازار مجدداً شاهد نوساناتی بوده است.

• برنج هاشمی: ۴۹۰ تا ۵۱۰ هزار تومان
• برنج طارم: ۴۷۰ تا ۴۹۰ هزار تومان
• برنج پاکستانی: ۲۱۰ تا ۲۲۰ هزار تومان
• برنج هندی مرغوب: ۲۵۰ هزار تومان
• برنج خارجی با کیفیت پایین‌تر: ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومان

چالش‌های عرضه بذر شلتوک و تأثیر آن بر بازار

آقاجانیان تأکید کرد که علت اصلی نوسانات اخیر، ناشی از عرضه بذر شلتوک توسط وزارت جهاد کشاورزی با قیمت‌های بالاتر از بازار آزاد است. این امر موجب شده تا دلالان و برخی کشاورزان که دارای سیستم انبارش هستند، شلتوک و برنج خود را با قیمت‌های بالاتری عرضه کنند.

«در حال حاضر فصل کاشت برنج است و وزارت جهاد کشاورزی بذر شلتوک در اختیار کشاورزان می‌گذارد، اما امسال شاهدیم که بذر شلتوک به‌صورت محدود توسط وزارت جهاد در شالیزارها عرضه می‌شود و چند برابر قیمت واقعی در بازار آزاد است که این امر تأثیر سوء در بازار دارد.»

وی به کشاورزان توصیه کرد که از خریدهای هیجانی و مازاد بر مصرف اجتناب کنند، چراکه این اقدام می‌تواند به التهاب بازار دامن بزند.

وضعیت واردات برنج و نیاز کشور

با توجه به شرایط موجود و پایان موجودی انبارهای برنج در کارخانه‌های شمال کشور پس از تعطیلات نوروز، نیاز به واردات برنج خارجی بیش از پیش احساس می‌شود. بخش اعظم واردات برنج ایران از کشورهای پاکستان و هندوستان صورت می‌گیرد.

• نیاز وارداتی: حداقل ۲۰۰ هزار تن برنج خارجی تا اوایل شهریور ماه.
• علت نیاز: جبران کمبود تا زمان فراوانی عرضه محصول داخلی در اواخر مرداد و اوایل شهریور.
• چالش واردات: قوانین جدید دولت مبنی بر منع واردات برای برخی شرکت‌های خصوصی و حذف ارز ترجیحی، منجر به واردات قطره‌چکانی برنج شده است.

آقاجانیان همچنین به مشکلات حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس اشاره کرد و بر لزوم مدیریت جدی در توزیع بار تأکید کرد.

تولید داخلی و سرانه مصرف

بر اساس آمار، سالانه با احتساب سرانه ۳۶ کیلوگرم، کشور به ۳ میلیون تن برنج نیاز دارد که ماهانه معادل ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن است. با در نظر گرفتن ذخیره برنج در انبارهای دولتی، خصوصی، کشاورزان و کارخانه‌های شالیکوبی، حداقل موجودی برنج کشور ۵۵۰ تا ۶۰۰ هزار تن است.

با توجه به شرایط مساعد اقلیمی، پیش‌بینی می‌شود که امسال تولید برنج داخلی به ۲ میلیون و ۱۰۰ تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن برسد. این میزان تولید، همچنان کشور را نیازمند واردات برای تأمین کامل نیاز داخلی نگه می‌دارد.