تورم فروردین ۱۴۰۵؛ رکوردهای تاریخی و فشار مضاعف بر دهک‌های پایین درآمدی

جزئیات تورم دهک‌های درآمدی در فروردین ۱۴۰۵

بررسی دقیق‌تر داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که توزیع تورم در میان دهک‌های درآمدی جامعه یکسان نبوده و اقشار کم‌درآمدتر، سهم بیشتری از این فشار اقتصادی را متحمل شده‌اند. این موضوع نگرانی‌ها را درباره افزایش نابرابری و کاهش قدرت خرید دهک‌های پایین‌تر تشدید می‌کند.

• بالاترین تورم: دهک سوم با ۵.۳۷ درصد تورم ماهانه، بالاترین نرخ را در فروردین ماه تجربه کرده است. این دهک از فقیرترین خانوارهای جامعه محسوب می‌شود.
• دهک‌های میانی: دهک‌های دوم و چهارم نیز با تورم‌های ۵.۳۲ درصد و ۵.۳۱ درصد، پس از دهک سوم قرار گرفته‌اند.
• پایین‌ترین تورم: دهک دهم که شامل برخوردارترین خانوارهاست، با ۴.۷۵ درصد، کمترین تورم ماهانه را به خود اختصاص داده است.
• دهک‌های بالاتر: تورم دهک‌های نهم و هشتم نیز به ترتیب ۵.۰۲ درصد و ۵.۰۸ درصد برآورد شده است.

علل تفاوت تورم در دهک‌های مختلف

پرسش اصلی اینجاست که چرا در فروردین ماه سال جاری، اقشار کم‌درآمدتر تورم بالاتری را نسبت به گروه‌های برخوردارتر تجربه کرده‌اند؟ پاسخ این سوال را باید در ترکیب سبد مصرفی خانوارها و نرخ تورم اقلام مختلف جستجو کرد.

در فروردین ۱۴۰۵، تورم اقلام خوراکی به طور قابل توجهی از تورم اقلام غیرخوراکی و خدمات پیشی گرفته است. از آنجایی که سهم خوراکی‌ها در سبد مصرفی دهک‌های پایین‌تر بیشتر است، افزایش قیمت این اقلام تأثیر بیشتری بر زندگی آن‌ها گذاشته است.

برای مثال، در سه دهک اول درآمدی، تورم ماهانه خوراکی‌ها برای یک دهک ۵.۸ درصد و برای دو دهک دیگر ۵.۷ درصد بوده است، در حالی که همین شاخص برای دهک‌های دهم و نهم به ۵.۶ درصد کاهش می‌یابد. تورم غیرخوراکی‌ها و خدمات نیز در فروردین ماه برای تمام دهک‌ها کمتر از تورم خوراکی‌ها گزارش شده است.

تأثیر شوک‌های اقتصادی و منطقه‌ای

افزایش تورم ناشی از رشد نقدینگی، شوک حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و افزایش نااطمینانی‌های اقتصادی، تقاضای خانوارها را به سمت اقلام خوراکی و معیشتی سوق داده است. با اضافه شدن عامل جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران، این تغییر جهت در تقاضا برای اقلام خوراکی شدت بیشتری گرفته و به افزایش قیمت‌ها در این بخش دامن زده است، که نتیجه آن فشار بیشتر بر دهک‌های کم‌برخوردار جامعه است.