خبر کامل
درگذشت عبدالله موحد؛ اسطوره کشتی ایران و قهرمانی که نمی‌خواست کسی ایرانی‌ها را زمین بزند
درگذشت عبدالله موحد: اسطوره کشتی ایران که نمی‌خواست کسی ایرانی‌ها را زمین بزند
عبدالله موحد اردبیلی، یکی از بزرگ‌ترین قهرمانان تاریخ کشتی آزاد ایران و جهان، روز چهارشنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ درگذشت. موحد که به دلیل دستاوردهای بی‌نظیرش در میادین بین‌المللی و همچنین زندگی پرفراز و نشیبش شناخته می‌شود، همواره با این جمله به یاد آورده می‌شود: «نمی‌خواستم چیزهایی را که بلدم به کسی یاد بدهم که برود و ایرانی‌ها را زمین بزند.» این قهرمان فقید، نه تنها در عرصه ورزش، بلکه در تحصیل و زندگی شخصی نیز الگویی از پشتکار و مقاومت بود.
از بابلسر تا سکوهای جهانی: زندگی و آغاز راه ورزش
عبدالله موحد اردبیلی در ۲۹ اسفند ۱۳۱۸ در بابلسر مازندران به دنیا آمد. پدرش، مجتبی فضلی‌زاده، معلمی متولد اردبیل بود که در سال ۱۲۹۹ برای تدریس به بابلسر منتقل شد. موحد در چهار سالگی پدرش را از دست داد و از همان کودکی همزمان با تحصیل، کار می‌کرد تا شرایط تحصیل برادر و خواهر بزرگترش را فراهم کند.
علاقه او به ورزش از سنین پایین آغاز شد. در ۹ سالگی شنا را شروع کرد و سپس به والیبال روی آورد. با تشویق محمد درانی، مربی والیبال مازندران، وارد دنیای ورزش حرفه‌ای شد، اما به دلیل قامت خود، تصمیم گرفت کشتی را دنبال کند. او در ۱۷ سالگی به تهران آمد و پس از عضویت در باشگاه‌های تهران جوان و دارایی، به سرعت در کشتی پیشرفت کرد.
سلطه پنج ساله بر کشتی جهان: رقبای شکست‌خورده
اولین تجربه بین‌المللی موحد در مسابقات جهانی ۱۹۶۳ صوفیه بود که به مقام ششم رسید. یک سال بعد، در المپیک ۱۹۶۴ توکیو، مقام پنجم را کسب کرد. اما درخشش واقعی او از رقابت‌های قهرمانی جهان ۱۹۶۵ منچستر آغاز شد؛ جایی که در وزن ۷۰ کیلوگرم مدال طلا را از آن خود کرد و بالاتر از اسطوره‌هایی چون محمود آتالای ترکیه‌ای و زاربگ بریاشویلی از شوروی ایستاد.
محمود آتالای، یکی از بی‌رقیب‌ترین کشتی‌گیران آن دوره، پس از دو شکست متوالی مقابل موحد، وزن خود را تغییر داد تا دیگر با او روبرو نشود. این نقطه آغاز سلطه پنج ساله موحد بر کشتی آزاد جهان بود. او تا سال ۱۹۷۰ موفق به کسب مدال طلای المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی، مدال طلای بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ و در مجموع شش نشان طلای رقابت‌های جهانی شد. اوج کار او در المپیک ۱۹۶۸ بود که چهار کشتی را با ضربه فنی و سه کشتی را با امتیاز بالا به پایان رساند.
| سال | رقابت | مقام | وزن |
|---|---|---|---|
| ۱۹۶۳ | مسابقات جهانی صوفیه | ششم | نامشخص |
| ۱۹۶۴ | المپیک توکیو | پنجم | نامشخص |
| ۱۹۶۵ | قهرمانی جهان منچستر | طلا | ۷۰ کیلوگرم |
| ۱۹۶۶ | بازی‌های آسیایی | طلا | نامشخص |
| ۱۹۶۸ | المپیک مکزیکوسیتی | طلا | نامشخص |
| ۱۹۷۰ | بازی‌های آسیایی | طلا | نامشخص |
| ۱۹۷۱ | مسابقات جهانی صوفیه | چهارم | نامشخص |
| ۱۹۷۲ | المپیک مونیخ | انصراف (آسیب‌دیدگی) | نامشخص |
محرومیت و ممنوع‌الخروجی: چالش‌های پس از المپیک
پس از المپیک ۱۹۷۲ مونیخ، زندگی ورزشی موحد با چالش‌های بزرگی روبرو شد. او به دلیل آسیب‌دیدگی دست، رقابت‌ها را ترک کرد، اما در بازگشت به ایران، با اتهام عدم تمایل به کشتی گرفتن برای کشور مواجه شد. ساواک او را از کلیه فعالیت‌های ورزشی محروم و ممنوع‌الخروج کرد. موحد در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی فارسی در سال ۱۳۹۰، از تلاش‌های بی‌نتیجه‌اش برای اثبات بی‌گناهی خود و بیم خبرنگاران از درج حقیقت سخن گفت.
او حتی به دیدار نصرت‌الله معینیان، رئیس دفتر مخصوص شاهنشاهی، رفت اما با پاسخ منفی و شنیدن «گزارش‌های بد» در مورد خود مواجه شد. موحد در لحظه خروج از دفتر معینیان، با جمله‌ای پیش‌بینی‌گونه به او گفت: «من اهل شمال هستم هوای ابری زیاد دیده‌ام اما آفتاب می‌آید و ابر همیشه نمی‌ماند، این حکومت دوام نمی‌آورد.»
سال‌های مهاجرت و دوری از مربیگری
عبدالله موحد از ورزشکاران تحصیل‌کرده ایران بود که در دهه ۱۳۳۰ دیپلم گرفت و در سال ۱۳۵۶ مدرک لیسانس خود را از مدرسه عالی شمیران دریافت کرد. ممنوع‌الخروجی او در سال ۱۳۵۷ برداشته شد و او برای ادامه تحصیل به آمریکا سفر کرد. او در دانشگاه جرج واشنگتن فوق لیسانس تربیت بدنی گرفت و سال‌ها در این کشور به تدریس مشغول بود.
موحد در آمریکا پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور را رد کرد و دلیل آن را اینگونه بیان کرد: «دوست نداشتم چیزهایی را که بلدم به کسی یاد بدهم که برود و ایرانی‌ها را زمین بزند.» این جمله به نمادی از غیرت و تعهد او به کشورش تبدیل شد. نام عبدالله موحد در «تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی» در رده یازدهم جهان قرار گرفته است. خانه او در ایالت ویرجینیا آمریکا، با آلاچیقی شبیه به آلاچیق‌های مازندران که با دستان خودش ساخته بود، یادآور تعلق او به زادگاهش بود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
