دغدغه‌های جامعه کارگری ایران در هفته کارگر: از امنیت شغلی تا حق مسکن

امنیت شغلی و صیانت از نیروی کار

یکی از اصلی‌ترین خواسته‌های کارگران، امنیت شغلی است که پس از تحولات اخیر، اهمیت آن دوچندان شده است. آمار بالای متقاضیان بیمه بیکاری و آسیب‌دیدگی بنگاه‌ها، لزوم حمایت دولت از کارفرمایان برای حفظ نیروهای کار و پایداری کارگاه‌های تولیدی را نشان می‌دهد. خوشبختانه، بسیاری از کارفرمایان در دوران جنگ، نیروهای خود را تعدیل نکرده و نیروی کار را سرمایه اصلی خود می‌دانند.

دستمزد شایسته و عادلانه

تعیین دستمزد قانونی و شایسته، مطالبه دیگر کارگران است. دستمزد سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی حداقل مزد، در بحبوحه جنگ و با توافق شرکای اجتماعی به تصویب رسید. با وجود اینکه این افزایش، هزینه‌های سبد معیشت کارگران را به طور کامل پوشش نمی‌دهد، اما امکان بازنگری و ترمیم آن در نیمه دوم سال، بارقه امیدی برای جبران شکاف تورم و معیشت ایجاد کرده است. وزارت کار نیز با ابلاغ بخشنامه مزد، به نگرانی‌ها در خصوص تغییر مصوبه دستمزد پایان داد.

تامین مسکن و خانه‌دار شدن کارگران

مسکن، یکی از اساسی‌ترین دغدغه‌های کارگران است؛ به طوری که بیش از دوسوم درآمد آنها صرف مسکن و اجاره‌بها می‌شود. دولت با همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و کارفرمایان، طرح مسکن کارگری را با هدف خانه‌دار کردن کارگران آغاز کرده و ۹۶ هزار واحد مسکونی در دست ساخت دارد. فعالان کارگری، راهکارهایی نظیر اختصاص زمین رایگان، ساخت مسکن در جوار کارگاه‌ها و اعطای وام‌های کم بهره را برای کاهش فشار اجاره‌بها پیشنهاد می‌کنند.

حق مسکن: مطالبه‌ای در انتظار ابلاغ

شورای عالی کار، مبلغ ۳ میلیون تومان را به عنوان حق مسکن کارگران برای سال گذشته تعیین و تصویب کرده است. با این حال، با وجود ابلاغ بخشنامه دستمزد ۱۴۰۵، موضوع حق مسکن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. فعالان کارگری از وزیر کار خواسته‌اند تا خبر ابلاغ این مصوبه را در روز کارگر به جامعه کارگری بدهد.

حذف شرکت‌های پیمانکاری و عدالت استخدامی

پایان دادن به استثمار شرکت‌های پیمانکاری، از دیگر مطالبات دیرینه کارگران است. این شرکت‌ها همواره امنیت شغلی کارگران را با مخاطره روبه‌رو کرده و حقوق آنها را تضییع کرده‌اند. دستور اخیر رئیس‌جمهور برای حذف شرکت‌های پیمانکاری تامین نیروی انسانی و تبدیل وضعیت نیروها، بارقه امیدی برای تحقق عدالت استخدامی و انعقاد قرارداد مستقیم دستگاه‌های دولتی با نیروهای کار ایجاد کرده است.

بهره‌مندی از بیمه تامین اجتماعی

بیمه تامین اجتماعی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای کارگران است که به کاهش هزینه‌های درمان، افزایش عدالت اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی آنها منجر می‌شود. این نظام حمایتی، پوشش‌های اساسی مانند درمان، بازنشستگی، ازکارافتادگی و حمایت از بازماندگان را ارائه می‌دهد. سهم کارفرما در پرداخت حق بیمه ۲۳ درصد و سهم کارگر ۷ درصد از ۳۰ درصد کل حق بیمه است. متاسفانه، برخی کارگاه‌ها از بیمه کردن کارگران خودداری می‌کنند، در حالی که ماده ۱۴۸ قانون کار، کارفرمایان را ملزم به بیمه کردن کارگران خود در سازمان تامین اجتماعی می‌داند.

علاوه بر این، ایجاد تشکل‌های مستقل و قوی نیز از دیگر دغدغه‌های کارگران برای پیگیری و تحقق مطالباتشان است.

گرامیداشت هفته و روز کارگر

در تقویم ایرانیان، پنجم تا یازدهم اردیبهشت ماه به عنوان هفته کارگر نام‌گذاری شده و یازدهم اردیبهشت، روز جهانی کارگر است. این روز یادآور تلاش و از خودگذشتگی زحمت‌کشان عرصه کار و تولید است؛ کارگرانی بی‌ریا، قانع و صبور که سهم بزرگی در چرخه اقتصاد و آبادانی کشور و تولید داخلی دارند.