سنای آمریکا ششمین قطعنامه محدودکننده اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران را رد کرد

جزئیات رأی‌گیری در سنا

در جلسه عمومی سنا، طرح پیشنهادی دموکرات‌ها برای رأی‌گیری درباره این قطعنامه با مخالفت اکثریت مواجه شد. نتیجه نهایی رأی‌گیری ۴۷ موافق در برابر ۵۰ مخالف بود که نشان‌دهنده شکاف عمیق حزبی در این زمینه است.

• مخالفان: تمامی جمهوری‌خواهان به جز سناتور جان فترمن، به این قطعنامه رأی منفی دادند.
• موافقان: سناتورهای رند پل و سوزان کالینز، دو جمهوری‌خواه بودند که به دموکرات‌ها پیوستند و به نفع قطعنامه رأی دادند.

نکته قابل توجه این است که سوزان کالینز برای اولین بار از زمان آغاز درگیری‌ها در اواخر فوریه، به چنین اقدامی رأی مثبت داد و به اولین جمهوری‌خواهی تبدیل شد که از این طرح حمایت کرده است. سناتور جان فترمن از پنسیلوانیا نیز همچنان تنها دموکراتی بود که به این قطعنامه رأی منفی داد.

قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ و ضرب‌الاجل ۱ مه

این رأی‌گیری در بحبوحه ضرب‌الاجل اول ماه مه انجام شد که بر اساس قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳، از اهمیت حقوقی ویژه‌ای برخوردار است. این قانون که پس از جنگ ویتنام تصویب شد، با هدف مهار اقدامات نظامی یکجانبه ریاست جمهوری وضع شده است.

طبق این قانون، رئیس‌جمهوری که «نیروهای آمریکایی را وارد خصومت‌ها می‌کند» باید ظرف ۶۰ روز به آن عملیات پایان دهد، مگر اینکه کنگره اعلام جنگ یا مجوز استفاده از نیروی نظامی را تصویب کند. این قانون امکان تمدید ۳۰ روزه را فراهم می‌کند، اما تنها در صورتی که رئیس‌جمهور تایید کند که زمان اضافی برای تضمین خروج ایمن نیروها ضروری است.

دولت ترامپ در دوم مارس کنگره را رسماً از عملیات نظامی خود مطلع کرد و بدین ترتیب مهلت ۶۰ روزه که جمعه منقضی می‌شود، فعال شده است. بسیاری از حقوقدانان و قانونگذاران هشدار می‌دهند که در صورت عدم مجوز کنگره یا صدور گواهی خروج، ادامه عملیات نظامی ایالات متحده در ایران پس از این تاریخ، نقض قانون فدرال خواهد بود.

دیدگاه‌های متفاوت درباره اختیارات رئیس‌جمهور

سناتور سوزان کالینز پس از رأی خود در بیانیه‌ای تأکید کرد:

«اختیارات رئیس‌جمهور به عنوان فرمانده کل قوا بی‌حد و مرز نیست. قانون اساسی به کنگره نقش اساسی در تصمیم‌گیری‌های جنگ و صلح می‌دهد و قانون اختیارات جنگی یک مهلت ۶۰ روزه مشخص برای کنگره تعیین می‌کند تا یا دخالت ایالات متحده در خصومت‌های خارجی را مجاز کند یا به آن پایان دهد. این مهلت یک پیشنهاد نیست بلکه یک الزام است.»

کالینز افزود که هرگونه اقدام نظامی بیشتر علیه ایران «باید ماموریتی روشن، اهدافی قابل دستیابی و راهبردی تعریف‌شده برای پایان دادن به درگیری داشته باشد.»

در مقابل، مقامات دولت ترامپ اظهار داشته‌اند که ممکن است این فرضیه را که قانون به طور کامل اعمال می‌شود، نپذیرند. پیت هگست، وزیر جنگ، در جلسه استماع سنا عنوان کرد که تفسیر دولت از قطعنامه اختیارات جنگی این است که «زمان ۶۰ روزه در آتش‌بس متوقف می‌شود.» وزیر دفاع ایالات متحده نیز تأکید کرد که به دلیل آتش‌بس بین ایالات متحده و ایران، مهلت قانونی رئیس‌جمهور برای شروع حملات هنوز به پایان نرسیده است.

اعتراض دموکرات‌ها

سناتورهای دموکرات در جلسه استماع بودجه به اظهارات هگست اعتراض کردند و اظهار داشتند که «قانون فعلی کاخ سفید را ملزم می‌کند که یا تا پایان دوره ۶۰ روزه، خروج نیروهای آمریکایی از خاورمیانه را آغاز کند یا برای ادامه حملات، مجوز کنگره را کسب کند.» این اختلاف نظر نشان‌دهنده تنش‌های فزاینده بین قوای مجریه و مقننه در خصوص مسائل جنگ و صلح است.