بازار جهانی نفت در فاز احتیاط؛ نوسانات قیمتی و تحولات ژئوپلیتی…

بازار جهانی نفت، پس از روزهای پرالتهاب و جهش‌های قیمتی تند، وارد فاز احتیاط شده است. اگرچه تنش‌های ژئوپلیتیک همچنان بر معاملات نفت سایه افکنده، اما مجموعه‌ای از تحولات سیاسی، عرضه‌ای و مقرراتی، مانع از تداوم صعود قیمت‌ها شده و نفت را در سطوحی پایین‌تر از اوج‌های اخیر تثبیت کرده است.

نوسانات قیمت نفت در بازارهای جهانی

در پی این تحولات، قیمت انواع نفت در بازارهای جهانی دستخوش تغییراتی شد:

نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI): با افت ۲.۹۸ درصدی به ۱۰۱.۹۴ دلار در هر بشکه رسید.
نفت برنت: ۲.۰۲ درصد کاهش یافت و در هر بشکه ۱۰۸.۱۷ دلار قیمت خورد. در معاملات روز پنجشنبه، قرارداد ژوئن نفت برنت تا ۱۲۶ دلار صعود کرد، اما با افزایش عرضه و شناسایی سود، عقب‌نشینی کرد.
نفت موربان ابوظبی: ۳.۹۴ درصد افت کرد و به ۱۰۳.۷۶ دلار در هر بشکه رسید.
نفت عمان: ۱۱.۱۵ درصد کاهش یافت و ۹۴ دلاری شد.
نفت اوپک: با رشد ۱.۶۹ درصدی به ۱۰۹.۴۴ دلار در هر بشکه رسید.

در این میان، قیمت نفت ایران همچنان افزایشی ماند. نفت سبک ایران در بازه قیمتی ۱۱۴.۵۳ تا ۱۱۶.۴۳ دلار و نفت سنگین ایران در بازه ۱۱۲.۳۸ تا ۱۱۴.۲۸ دلار قیمت‌گذاری شد.

سیگنال‌های سیاسی و تأثیر آن بر بازار

به گفته فعالان بازار، ارسال آخرین پیشنهاد ایران برای مذاکره به دولت ایالات متحده از طریق واسطه‌های پاکستانی، مهم‌ترین عامل تعدیل قیمت‌ها بوده است. این سیگنال سیاسی، بخشی از نگرانی‌ها درباره تشدید فوری درگیری‌ها را کاهش داد، هرچند این آرامش شکننده توصیف می‌شود.

همچنین، تفسیرهای متفاوتی از محدودیت‌های قانونی رئیس‌جمهوری آمریکا در استفاده از نیروی نظامی بدون مجوز کنگره مطرح است. طبق قوانین ایالات متحده، رئیس‌جمهوری این کشور تنها برای مدت ۶۰ روز مجاز به چنین اقدامی است. در حالی که برخی این بازه را نشانه‌ای از فروکش کردن خصومت‌ها می‌دانند، برخی دیگر معتقدند این مهلت ممکن است برای بازتنظیم شرایط و اقدام مجدد در آینده‌ای نزدیک استفاده شود.

تنگه هرمز و هشدارهای خزانه‌داری آمریکا

همزمان با تداوم تنش‌ها، وزارت خزانه‌داری آمریکا به شرکت‌های کشتیرانی هشدار داده است که از پرداخت هرگونه عوارض برای عبور از تنگه هرمز خودداری کنند. این هشدار شامل تمامی شیوه‌های پرداخت، اعم از ارزهای رایج، دارایی‌های دیجیتال یا روش‌های غیرنقدی می‌شود و نشانه‌ای از افزایش حساسیت واشنگتن نسبت به تحولات این آبراه راهبردی تلقی می‌شود.

تحولات عرضه نفت از اوپک‌پلاس تا ذخایر استراتژیک آمریکا

افزایش «کاغذی» عرضه اوپک‌پلاس

در جبهه عرضه، انتظار می‌رود هفت کشور عضو اوپک‌پلاس به رهبری عربستان سعودی و روسیه، در مجموع ۱۸۸ هزار بشکه در روز به اهداف تولید خود برای ژوئن ۲۰۲۶ اضافه کنند. تحلیلگران معتقدند بخش قابل توجهی از این افزایش ممکن است صرفاً روی کاغذ باقی بماند و به تولید واقعی منجر نشود.

تشدید آزادسازی ذخایر استراتژیک در آمریکا

دولت آمریکا برنامه آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت را تشدید کرده و پیشنهاد داده است در ماه‌های ژوئن، ژوئیه و اوت، در مجموع ۹۲.۵ میلیون بشکه نفت خام را با بند بازگشت ۱۸ درصدی به بازار عرضه کند؛ رقمی معادل بیش از یک میلیون بشکه در روز عرضه اضافی در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶.

بازگشت سرمایه‌گذاری به لیبی

در شمال آفریقا، شرکت ملی نفت لیبی با امضای تفاهم‌نامه‌ای با شرکت شورون آمریکا، ارزیابی پتانسیل‌های نفت و گاز غیرمتعارف در حوزه‌های کلیدی تولیدی را آغاز کرده است که نشان‌دهنده بازگشت سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ آمریکایی به این کشور است.

تحرکات در بازارهای منطقه‌ای و جهانی

آسیا: پالایشگاه‌های چینی پس از چراغ سبز پکن برای تعامل با خریداران استرالیایی فرآورده‌های میانی، به‌ویژه سوخت جت، در انتظار ازسرگیری مجوزهای صادراتی هستند که می‌تواند نشانه‌ای از کاهش محدودیت‌های صادراتی اعمال‌شده از اواسط مارس باشد.
آمریکای لاتین: شرکت پتروبراس برزیل در حال مذاکره با شرکت ملی نفت مکزیک برای ایجاد همکاری در پروژه‌های آب‌های عمیق است؛ تلاشی برای جبران افت عملکرد بالادستی مکزیک در سال‌های اخیر.
دیدار ترامپ با مدیران نفتی: دونالد ترامپ با مدیران ارشد شورون و دیگر شرکت‌های نفتی آمریکا دیدار کرده است. این دیدار با هدف بررسی راه‌های آرام‌سازی بازار نفت و در شرایطی انجام شده که کاخ سفید احتمال تداوم محاصره ایران را مطرح می‌کند.

عراق و تغییر مسیر صادرات نفت

عراق نیز در واکنش به ریسک‌های ژئوپلیتیک، کار بر روی خط لوله‌ای را آغاز کرده که بندر بصره در جنوب را به حدیثه در شمال متصل می‌کند. این پروژه ۱.۵ میلیارد دلاری با ظرفیت ۲.۵ میلیون بشکه در روز، با هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز احداث می‌شود. در سوی دیگر، شرکت جهانی مرکوریا شکایتی را علیه بورس بالتیک مطرح کرده و مدعی شده که داده‌های قیمت‌گذاری این نهاد، آثار بسته شدن مؤثر تنگه هرمز را در نظر نگرفته و موجب زیان شده است.

بازارهای دیگر انرژی: از ونزوئلا تا اوکراین

نفت ونزوئلا: صادرات نفت ونزوئلا در ماه آوریل با رشد ۱۴ درصدی به ۱.۲۳ میلیون بشکه در روز رسید و آمریکا بار دیگر به بزرگ‌ترین خریدار این نفت تبدیل شد.
قیمت سوخت در آمریکا: در ایالات متحده، قیمت بنزین در کالیفرنیا برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و قیمت گازوئیل نیز به نزدیکی رکورد تاریخی خود رسید. در مقابل، افزایش عرضه و آب‌وهوای معتدل، قیمت گاز طبیعی آمریکا را به پایین‌ترین سطح ماهانه از دسامبر ۲۰۲۴ رساند.
حمله اوکراین به زیرساخت‌های روسیه: در اروپا، اوکراین حملات پهپادی به زیرساخت‌های انرژی روسیه را تشدید کرده و پالایشگاه تواپسه را چندین بار هدف قرار داده است؛ پالایشگاهی با ظرفیت ۲۴۰ هزار بشکه در روز که پیش‌تر نیز دچار تعطیلی شده بود.
خط لوله جدید در آمریکای شمالی: در آمریکای شمالی نیز ترامپ با امضای فرمانی اجرایی، مجوز احداث خط لوله ۳۵۰ هزار بشکه‌ای کانادا–وایومینگ را صادر کرد؛ خط لوله‌ای ۶۴۷ مایلی که نفت خام را به یکی از قطب‌های کلیدی حمل‌ونقل انرژی در ایالات متحده منتقل خواهد کرد.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد بازار نفت اگرچه موقتاً از تب صعودی فاصله گرفته، اما همچنان در معرض ریسک‌های سیاسی، امنیتی و عرضه‌ای قرار دارد؛ ریسک‌هایی که می‌توانند در هر لحظه، مسیر قیمت‌ها را تغییر دهند.

بازار جهانی نفت در فاز احتیاط؛ نوسانات قیمتی و تحولات ژئوپلیتیک