افزایش ۶۷ درصدی ارزش معاملاتی املاک تهران؛ مالیات نقل‌وانتقال به «غول هزینه‌ای» تبدیل شد

دفترچه «ارزش معاملات» سازمان امور مالیاتی نشان می‌دهد که قیمت املاک تهران در سال ۱۴۰۵ با افزایش چشمگیر ۶۷ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۴ مواجه شده است. این افزایش که پایه محاسبه انواع مالیات ملکی از جمله مالیات نقل‌وانتقال است، اکنون هزینه جابه‌جایی در بازار مسکن را حداقل به ۱۰ میلیون تومان رسانده و به یکی از موانع اصلی معاملات تبدیل شده است.

افزایش بی‌سابقه ارزش معاملاتی املاک

بر اساس جزئیات ارقام ۱۴۰۵ «ارزش معاملاتی املاک شهر تهران» که در دفترچه ملکی سازمان امور مالیاتی منتشر شده، ارزش معاملاتی املاک مسکونی پایتخت ۶۷ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. این ارقام که در بین ماموران مالیاتی و سردفتران با عنوان «قیمت منطقه‌ای» شناخته می‌شود، مبنای محاسبه انواع مالیات‌ها، به ویژه مالیات نقل‌وانتقال ملک، قرار می‌گیرد.

• افزایش ارزش اعیانی: ارزش معاملاتی اعیانی (ساختمان‌های مسکونی) در تهران ۳۰ درصد افزایش یافته و از ۲.۳ میلیون تومان به ۲.۹۶ میلیون تومان در هر متر مربع رسیده است.
• جهش ارزش زمین: ارزش معاملاتی زمین با جهشی ۶۷ درصدی، رشد بیشتری را تجربه کرده است.

جزئیات منطقه‌ای ارزش معاملاتی زمین

این دفترچه، جزئیات ارزش معاملاتی زمین را در مناطق مختلف تهران به شرح زیر نشان می‌دهد:

دلایل رشد ارزش معاملاتی و تاثیر آن بر بازار

رشد ۶۷ درصدی ارزش معاملاتی زمین ساختمان‌های مسکونی و ۳۰ درصدی ارزش اعیانی آنها در سال ۱۴۰۵، ریشه‌های قانونی و اقتصادی دارد. مطابق قانون مالیات‌های مستقیم، دفترچه ارزش معاملاتی املاک بر پایه ۲ درصد قیمت روز در سال ۹۴ تعریف شده بود و قرار بود سالانه با ۲ واحد درصد افزایش به ۲۰ درصد قیمت روز برسد. در حال حاضر، برآورد می‌شود که ارزش معاملاتی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بهای روز بازار باشد.

مالیات نقل‌وانتقال ملک، معادل ۵ درصد «ارزش معاملاتی املاک» است و اکنون به یکی از «غول‌های هزینه‌ای» در مسیر معاملات مسکن تبدیل شده است.

برای مثال، برای یک واحد مسکونی ۵۰ متری با بهای فروش ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان در تهران، مبلغ مالیات نقل‌وانتقال ۱۲ میلیون تومان محاسبه می‌شود. با احتساب هزینه‌های محضر و پورسانت دلال ملکی، خریدار و فروشنده در مجموع باید حدود ۶۰ میلیون تومان بابت این هزینه‌ها بپردازند.

این ارقام چند میلیونی در مناطق جنوبی و چند ده‌میلیونی در مناطق متوسط و بالای شهر، می‌تواند مانع بزرگی بر سر راه معاملات مسکن باشد و رکود فعلی بازار را تشدید کند.