اهدای ۶ هزار نهال بلوط توسط جوان طبیعت‌دوست در میرآباد

سفر به قلب طبیعت زاگرس

برای تهیه گزارشی میدانی از این اقدام، راهی منطقه جنگلی و زیبای میرآباد در آذربایجان غربی شدیم. این منطقه که جزو جنگل‌های زاگرس شمالی است، از نظر تنوع زیستی و پوشش جنگلی بسیار غنی و میزبان زیست‌بوم‌های منحصربه‌فردی است.

• مسیر دسترسی: از مهاباد دو مسیر ۱۷۰ کیلومتری به سمت میرآباد وجود دارد؛ یکی از نقده-پیرانشهر و دیگری از جاده سردشت.
• زیبایی‌های مسیر: جاده مهاباد-سردشت با گردنه‌های «جه‌واله‌ره‌شان» و «زمزیران»، در این فصل با شکوفه‌های گیلاس، آلبالو و سیب، گل‌های زرد و سرخ و رودخانه‌های خروشان، چشم‌اندازی بی‌نظیر را به نمایش می‌گذارد.
• رودخانه زاب: عبور از رودخانه پرآب زاب و جاده سردشت-میرآباد با گردنه «گرژال» و جنگل‌های انبوه بلوط، زیبایی منطقه را دوچندان کرده است.

روستای مزرعه: نمادی از همزیستی با طبیعت

روستای مزرعه در ۲۴ کیلومتری میرآباد و سردشت قرار دارد. دشت زیبای «وزینه» در مسیر میرآباد به این روستا، با کوهستان‌های مرزی پوشیده از برف و رودخانه‌ای مارپیچی، به یکی از تفرجگاه‌های مشهور تبدیل شده است.

در ورودی روستا، یونس جهان‌پسند، جوان بلوط‌بان، به همراه پدرش کاک عثمان و دوستش بهروز، با لباس محلی کردی منتظر ما بودند. نهالستان بلوط او که بخش کمی از نهال‌ها در گلدان‌های پلاستیکی باقی مانده بود، قرار بود عصر همان روز به روستایی در بانه منتقل شود.

یونس جهان‌پسند: بلوط‌بان و حافظ میراث

یونس جهان‌پسند، عشق خود به درختان بلوط را از دوران کودکی و پناه بردن به سایه آنها برای فرار از گرمای تابستان آغاز کرده است. او می‌گوید که در گذشته، بلوط‌ها نه تنها گرما بخش خانه‌ها بودند، بلکه برای پخت غذا و نان نیز استفاده می‌شدند و زندگی مردم تا حد زیادی به این درختان وابسته بود.

یونس جهان‌پسند اظهار داشت: «شنیده‌ام که یکی از دلایل گسترش نیافتن مواد شیمیایی در بمباران سردشت، همین درختان بلوط بودند که مانع از شیمیایی شدن مردم منطقه شدند؛ البته این موضوع باید علمی بررسی شود.»

او به قدمت چند هزار ساله درختان بلوط در زاگرس و اهمیت آنها در فرهنگ و بقای نیاکان اشاره کرد. در دوران خشکسالی و قحطی، میوه بلوط به آرد تبدیل شده و نان بلوط جان ساکنان زاگرس را نجات داده است.

• اهمیت زیست‌محیطی: بلوط درختی پهن‌برگ با نیاز آبی بسیار کم است که سهم زیادی در تولید اکسیژن و تصفیه هوا دارد و در سال‌های خشکسالی نیز مقاوم است.
• روش کاشت: در فصل پاییز، میوه بلوط جمع‌آوری شده و بذر آن در گلدان‌ها کاشته می‌شود. نهال‌های تازه رشد کرده در سال اول و دوم نیاز به آبیاری و مراقبت دارند.

یونس و اهالی روستا در قالب پویش‌های مختلف، بذر و نهال بلوط را در مناطق نیازمند ترمیم کاشته‌اند.

فرهنگ بلوط‌کاری در روستای مزرعه

در این روستا، کاشت و نگهداری از بلوط به یک فرهنگ تبدیل شده است. حتی نوجوانان نیز بر روی پشت‌بام خانه‌ها به آبیاری نهال‌های بلوط مشغول هستند و از یونس راهنمایی می‌گیرند.

این حرکت فراتر از یک اقدام نمادین است؛ پیوندی عمیق بین نسل نو و میراث طبیعی منطقه. هر بلوطی که با عشق کاشته می‌شود، بذر امیدی برای احیای جنگل‌ها و داستان عشق، مسئولیت و امید به رویشی دوباره در دامن پربرکت زاگرس است.

توزیع ۶ هزار نهال بلوط توسط دوستدار طبیعت

حسین شمسی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری میرآباد، در این باره گفت: «یکی از دوستداران جنگل در این شهرستان، ۶ هزار اصله نهال بلوط را به صورت رایگان برای کاشت در جنگل‌های زاگرس توزیع کرده است.»

این خیر جنگل، بخشی از مزرعه خود را به نهالستان بلوط اختصاص داده و هر سال هزاران بذر مرغوب را جمع‌آوری و پس از رشد کافی، بین دوستداران منابع طبیعی توزیع می‌کند.

• توزیع نهال‌ها: امسال سه هزار اصله نهال به منابع طبیعی میرآباد، یک هزار نهال به انجمن‌های منابع طبیعی بانه و دو هزار نهال دیگر به سردشت و سایر مناطق جنگلی جنوب آذربایجان غربی اهدا شده است.
• ارزش نهال‌ها: نهال‌های بلوط اهدایی به منابع طبیعی میرآباد دو ساله هستند و هر اصله بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
• کاربرد نهال‌ها: اداره منابع طبیعی بخشی از این نهال‌ها را بین ساکنان مناطق جنگلی توزیع کرده و بخشی دیگر را در زمین‌های جنگلی خلع ید شده از متخلفان می‌کارد.

آذربایجان غربی دارای ۲.۷ میلیون هکتار اراضی مرتعی و ۱۰۲ هزار هکتار جنگل است. جنگل‌های این منطقه که جزو جنگل‌های زاگرس شمالی هستند، در طول بیش از ۵۰ هزار سال گذشته تشکیل شده و به لحاظ محافظت از منابع آب و خاک، تولید محصولات فرعی، ذخایر ژنتیکی، مصارف درمانی، توانایی‌های اکوتوریستی و ارزش‌های زندگی، اهمیت بسیار زیادی دارند.