تورم فروردین ۱۴۰۵: افزایش قیمت خوراکی‌ها و فشار بر دهک‌های میانی و فقیر

نگاهی به تورم فروردین ۱۴۰۵: فشار قیمتی بر معیشت خانوارها

تصویر نگران‌کننده از فشار قیمتی بر معیشت خانوارهای ایرانی با انتشار داده‌های تورم فروردین‌ماه ۱۴۰۵ از سوی مرکز آمار ایران، بیش از پیش نمایان شده است. این آمارها نشان می‌دهند که افزایش قیمت‌ها در ابتدای سال جدید، نه تنها ادامه یافته بلکه در برخی گروه‌های کالایی با شدت بیشتری خود را نشان داده است. بررسی جزئیات این گزارش حاکی از آن است که کالاهای خوراکی با رشد قابل توجهی مواجه شده‌اند و در عین حال، الگوی متفاوتی در تورم کالاهای غیرخوراکی مشاهده می‌شود؛ به گونه‌ای که شدت فشار تورمی در میان دهک‌های مختلف درآمدی یکسان نبوده و برخی گروه‌ها، به ویژه دهک‌های میانی، بیش از دیگران تحت تأثیر این موج فزاینده قیمت‌ها قرار گرفته‌اند.

رشد پرشتاب قیمت کالاهای خوراکی: دهک اول در کانون فشار

داده‌های تورم فروردین‌ماه مرکز آمار ایران به وضوح نشان می‌دهد که فشار افزایش قیمت کالاهای خوراکی در این ماه به مراتب بیشتر از کالاهای غیرخوراکی بوده است. این وضعیت نامطلوب در تمامی دهک‌های درآمدی کشور قابل مشاهده است و نشان از گستردگی تأثیر آن بر سفره خانوارها دارد.

بالاترین سطح تورم در گروه کالاهای خوراکی، در دهک اول (فقیرترین خانوارهای کشور) به ثبت رسیده که معادل ۵.۸ درصد بوده است. این بدان معناست که قیمت سبد خوراکی این دهک از اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵، تقریباً ۶ درصد افزایش یافته است. پس از دهک اول، دهک‌های دوم، سوم و هشتم نیز تورمی معادل ۵.۷ درصد را تجربه کرده‌اند. در سایر دهک‌ها نیز، نرخ تورم خوراکی‌ها ۵.۶ درصد گزارش شده است.

به طور کلی، می‌توان نتیجه گرفت که افزایش قیمت کالاهای خوراکی بر تمامی دهک‌های درآمدی کشور فشار وارد آورده است، اما دهک اول اندکی بیشتر از سایر گروه‌ها این افزایش قیمت را احساس کرده و این موضوع به طور مستقیم معیشت آنان را تحت تأثیر قرار داده است.

وضعیت غیرمعمول در تورم کالاهای غیرخوراکی: تمرکز بر دهک‌های میانی

بررسی وضعیت تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی در فروردین ۱۴۰۵، الگویی متفاوت و تا حدودی غیرمعمول را آشکار می‌سازد که نشان از تمرکز فشار قیمتی بر دهک‌های میانی درآمدی دارد. این پدیده، برخلاف روند معمول اقتصادی، توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است.

• بالاترین تورم: دهک‌های سوم، چهارم و پنجم بیشترین میزان تورم ماهانه در کالاهای غیرخوراکی را تجربه کرده‌اند که معادل ۵ درصد بوده است.
• مراحل بعدی: در گام بعدی، دهک‌های دوم، ششم و هفتم قرار گرفته‌اند که تورمی معادل ۴.۹ درصد را در این گروه کالایی ثبت کرده‌اند.

به طور سنتی، انتظار می‌رود که تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی در دهک‌های بالاتر درآمدی بیشتر احساس شود؛ چرا که با افزایش درآمد، سبد کالایی این گروه‌ها لوکس‌تر شده و تمایل آن‌ها به سمت کالاهای غیرخوراکی افزایش می‌یابد. اما در داده‌های تورم فروردین‌ماه، وضعیت متفاوتی نسبت به حالت معمول اقتصاد رقم خورده است؛ دهک دهم، که بالاترین سطح درآمد و هزینه را در کل کشور دارد، افزایش قیمت کمتری در کالاهای غیرخوراکی سبد خود مشاهده کرده است. تورم ماهانه این کالاها برای خانوارهای دهک دهم معادل ۴.۳ درصد بوده که پایین‌ترین نرخ در میان تمامی دهک‌ها محسوب می‌شود.

فقرا و دهک‌های میانی زیر فشار تورم

مجموع این آمارها حکایت از فشار بالاتر تورم ماهانه فروردین‌ماه بر دهک‌های میانی درآمدی (به ویژه دهک‌های سوم تا پنجم) دارد. طبق این داده‌ها، دهک‌های پردرآمد در مقایسه با سایرین، وضعیت بهتری را تجربه کرده‌اند. همچنین، با وجود اینکه قیمت اقلام غذایی برای تمامی دهک‌ها افزایش پرشتابی را تجربه کرده است، اما همچنان می‌توان گفت که خانوارهای دهک اول فشار بالاتری نسبت به سایرین در اقلام خوراکی سبد خود مشاهده کرده‌اند و این اتفاق، معیشت آن‌ها را به طور جدی مورد تهدید قرار داده است.