زندگی در تهران؛ بازگشت عادی نما در سایه تورم و بیکاری فزاینده پس از جنگ

پس از هفته‌ها حملات آمریکا و اسرائیل و اعلام آتش‌بس، زندگی در تهران به آرامی به حالت عادی بازمی‌گردد. کافه‌ها، رستوران‌ها و باشگاه‌های ورزشی فعالیت خود را از سر گرفته‌اند، اما برای بسیاری از شهروندان، همین تفریحات ساده نیز به کالایی لوکس و دست‌نیافتنی تبدیل شده است.

واقعیت پنهان پشت ظاهر عادی

شامگاه چهارشنبه، کافه‌های مدرن شمال تهران مملو از مشتریانی بود که در حال نوشیدن و قدم زدن در خیابان‌ها بودند. با این حال، این صحنه‌ها واقعیت تلخ دیگری را پنهان می‌کند: تورم و بیکاری فزاینده که نتیجه مستقیم جنگی است که در پایان فوریه آغاز شد. محاصره بنادر ایران توسط آمریکا و بستن تنگه هرمز از سوی ایران نیز به این وضعیت دامن زده است.

مهیار ۲۸ ساله در گفتگو با خبرگزاری فرانسه اظهار داشت: «برای بسیاری، پرداخت اجاره و حتی خرید غذا دشوار شده و برخی از ساکنان دیگر هیچ چیزی ندارند.» وی افزود که شرکت محل کارش، ۳۴ نفر از کارکنان خود، معادل حدود ۴۰ درصد، را اخراج کرده است.

مهیار همچنین اشاره کرد که دستمزدها افزایش نیافته، در حالی که نرخ تورم که پیش از جنگ بیش از ۴۵ درصد بود، در هفته‌های اخیر طبق اعلام مرکز آمار ملی به ۵۳.۷ درصد رسیده است. وی تأکید کرد که تنها کسانی که املاک، شرکت‌ها و ثروت‌های بزرگ دارند، همچنان وضعیت عادی را تجربه می‌کنند.

سقوط ارزش ریال و افزایش بیکاری

بر اساس داده‌های وب‌سایت‌های رصد ارز، ارزش ریال ایران روز چهارشنبه به پایین‌ترین سطح خود در برابر دلار رسید. معاون وزیر کار ایران نیز اعلام کرد که ۱۹۱ هزار نفر به دلیل از دست دادن شغل خود در پی جنگ، برای دریافت بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند.

یک شهروند ۴۹ ساله نیز بیان کرد: «حتی ثروتمندان هم شکایت دارند، زیرا مستأجران – از جمله مستأجران او – برای پرداخت اجاره با مشکل مواجه هستند. همه وسایل خود را تعمیر می‌کنند یا کالاهای دست‌دوم می‌خرند.»

قیمت‌ها به طور مداوم در حال افزایش است و پرداخت هزینه‌های اساسی را دشوار کرده، در حالی که خرید هر کالای غیرضروری به تعویق می‌افتد.

هزینه‌های سرسام‌آور زندگی روزمره

حداقل دستمزد روزانه در ایران حدود ۵.۵ میلیون ریال (تقریباً ۳ دلار) است. اما تا ۲۸ آوریل، قیمت کمتر از یک لیتر روغن پخت‌وپز نزدیک به ۴ میلیون ریال، هر عدد تخم‌مرغ حدود ۲۴۰ هزار ریال و گوشت بین ۷ تا ۲۳ میلیون ریال برای هر کیلوگرم فروخته می‌شود.

فاطمه ۲۹ ساله از زاهدان گفت: «حتی در طول جنگ هم قیمت‌ها این‌قدر بالا نرفته بود؛ هر روز بیشتر می‌شود.» وی که مادر دو فرزند است و همسرش بیکار است، افزود که تمام روز را به خیاطی و گلدوزی مشغول است، اما توان خرید شیر برای فرزند کوچکش را ندارد. او همچنین با وجود درد، سه ماه است مراجعه به دندان‌پزشک را به دلیل عدم توانایی پرداخت هزینه آن به تعویق انداخته است. فاطمه خاطرنشان کرد که این مشکل فقط مختص او نیست و بسیاری از بستگان و همسایگان نیز به دلیل هزینه‌های بالا از درمان صرف‌نظر می‌کنند.

نگرانی‌ها از آینده و تأثیرات جنگ

دانشجویی به نام شاهین نیز از افزایش هزینه‌ها و بی‌ثباتی شرایط خسته شده و درباره آینده آتش‌بس ابراز نگرانی کرد: «یا توافق می‌شود، یا دوباره جنگ.»

ایران پس از هدف قرار گرفتن برخی کارخانه‌های مهم، صادرات فولاد را متوقف کرد. از سوی دیگر، با بستن تنگه هرمز، تجارت حیاتی مختل شد، در حالی که آمریکا نیز برای فشار بر تهران در موضوع برنامه هسته‌ای، بنادر ایران را تحت محاصره قرار داد.

برخی ایرانیان نگرانند که درگیری‌ها دوباره از سر گرفته شود، اما برای بسیاری، مهم‌ترین دغدغه تأمین نیازهای روزمره است. برخی می‌گویند شغلی پیدا نمی‌کنند و برخی دیگر درآمد خود را از دست داده‌اند، به ویژه پس از محدودیت‌های اینترنتی در آغاز جنگ که به کسب‌وکارهای آنلاین آسیب جدی وارد کرد.