بحران بازار کار در ایران: از دست رفتن بیش از یک میلیون شغل و تشدید بیکاری

سقوط آزاد فرصت‌های شغلی آنلاین

بر اساس گزارشی از روزنامه دنیای اقتصاد، بازار آنلاین کاریابی ایران شاهد کاهش چشمگیر فرصت‌های شغلی بوده است. این گزارش نشان می‌دهد که:

• تقریباً ۸۰ درصد از فرصت‌های شغلی در بهار امسال از دست رفته‌اند.
• به عبارتی، از هر پنج فرصت شغلی که سال گذشته وجود داشت، تنها یک مورد باقی مانده است.
• مشاغل فعال در حوزه بازاریابی، به‌ویژه در بخش دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، با کاهشی حدود ۹۰ درصدی مواجه شده و بسیاری از آنها عملاً حذف شده‌اند.

این آمارها در حالی منتشر می‌شود که فصل بهار به طور سنتی دوران پررونقی برای استخدام و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید محسوب می‌شود؛ اما امسال به دلیل شرایط خاص کشور، وضعیت کاملاً متفاوت است.

افزایش بی‌سابقه تقاضا برای کار

داده‌های کاریابی نشان‌دهنده جهش بی‌سابقه تقاضا در بازار کار است. جاب ویژن، یکی از پلتفرم‌های مرجع کاریابی در ایران، گزارش داده است که در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، تعداد رزومه‌های ارسالی توسط کارجویان در این پلتفرم به رکورد ۳۱۸ هزار مورد رسیده است. این رقم، عمق شکاف میان عرضه و تقاضا در بازار اشتغال را به وضوح نشان می‌دهد که در دو ماه اخیر به دلیل جنگ و قطعی اینترنت تشدید شده است.

وزیر کار ایران نیز چهار روز پیش اعلام کرد که از ابتدای جنگ و قطع اینترنت، حدود ۱۵۰ هزار نفر برای بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند و انتظار می‌رود این تعداد روزبه‌روز افزایش یابد.

خسارات اقتصادی ناشی از قطعی اینترنت

مقامات ارشد ایران از خسارات روزانه ناشی از قطعی اینترنت آگاه هستند، اما تاکنون اقدام عملی برای جلوگیری از این روند صورت نگرفته است. ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، حدود دو هفته پیش ادامه قطع اینترنت را «تهدید مستقیم اشتغال» برای حدود ۱۰ میلیون نفر دانسته بود.

در مورد خسارات اقتصادی ناشی از قطعی اینترنت، ارقام مختلفی ارائه شده است:

• افشین کلاهی، رئیس کمیسیون دانش‌بنیان اتاق بازرگانی ایران، خسارت مستقیم روزانه را ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار اعلام کرد.
• مجموع خسارات مستقیم و غیرمستقیم روزانه ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود.
• با احتساب ۶۴ روز قطعی، رقم کلی خسارات تا امروز به ۴ تا ۵ میلیارد دلار می‌رسد.

رئیس کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران نیز خسارت روزانه قطعی اینترنت را بین ۳ تا ۵ هزار میلیارد تومان برای کسب‌وکارهای دیجیتال برآورد کرده است.

پیامدهای بلندمدت و نگرانی مقامات

وضعیت کنونی «نه جنگ، نه صلح» و پیامدهای ناشی از آن، از جمله قطعی اینترنت، احتمالاً برای مدت‌ها گریبان‌گیر اقتصاد ایران خواهد بود و پایان مشخصی برای آن متصور نیست. مقامات جمهوری اسلامی نیز نگرانی‌های خود را در این باره ابراز کرده‌اند.

جعفر قادری، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، در تاریخ دوازدهم اردیبهشت، اظهار داشت: «واحدهایی که آسیب دیدند، بخشی از نیروهای خود را تعدیل خواهند کرد و به سازمان تامین اجتماعی و بودجه دولتی فشار وارد می‌شود و در ادامه فشار تورمی و کمبود برخی از کالاها را شاهد خواهیم بود.» او بر لزوم تدوین «مدل‌های جدید اقتصادی» برای جلوگیری از فشارهای آتی تاکید کرد، اما جزئیات بیشتری ارائه نداد.

کاهش درآمدهای نفتی ایران نیز به چالش‌های کنونی اقتصاد کشور افزوده و نگرانی‌ها را درباره پرداخت‌ها در ماه‌های آینده تشدید کرده است. مشکلات بیکاری تنها بخشی از بحران‌های اقتصادی است که ایران با آن دست و پنجه نرم می‌کند. این روزها شاهد فصل جدیدی از گرانی هستیم که قیمت‌ها در مقایسه با دو ماه گذشته اختلاف فاحشی دارند و برخی شهروندان مجبور به فروش دارایی‌هایی نظیر طلا برای گذران زندگی شده‌اند.