ابهامات جدی در تأمین مالی و حضور ایران در اکسپوی ۲۰۲۷ بلگراد

برآوردهای اولیه و چالش‌های جدید

اکسپوی بلگراد برخلاف اکسپوهای معمول، یک رویداد سه‌ماهه است که برآورد اولیه شرکت حاکی از هزینه‌های کمتر و امکان تأمین آن از منابع داخلی بود. حتی در مقاطعی، نیاز به کمک دولتی منتفی اعلام شده و قرار بود شرکت با اتکا به ظرفیت‌های خود، این پروژه را پیش ببرد. علاوه بر منابع داخلی، مذاکراتی نیز با بخش خصوصی و انجمن‌های صنعت نمایشگاهی برای جذب اسپانسر و استفاده از ظرفیت اتاق‌های بازرگانی انجام شده بود.

برآورد کلی هزینه این پروژه در یک بازه دو ساله، رقمی در حدود یک همت برای ساخت، نگهداری، برگزاری و جمع‌آوری پیش‌بینی شده بود که قرار بود از ترکیب منابع داخلی و مشارکت بخش خصوصی تأمین شود.

تأثیر مخرب شرایط جنگی بر تأمین مالی

تندگویان تأکید کرد که مهم‌ترین اثر منفی شرایط جنگی، از بین رفتن مسیرهای تأمین مالی است. صنعت نمایشگاهی به‌طور سنتی بخش عمده درآمد خود را در نیمه نخست سال و از محل برگزاری نمایشگاه‌های بزرگ به دست می‌آورد. اما با اختلال در برگزاری این رویدادها، نه تنها درآمدهای پیش‌بینی‌شده محقق نشده، بلکه منابع مالی شرکت نیز با کاهش جدی مواجه شده است. این در حالی است که شرکت سهامی نمایشگاه‌ها همواره جزو مجموعه‌های سودده بوده و مازاد درآمد خود را در اختیار دولت قرار می‌داده است.

«فعالان بخش خصوصی نیز به دلیل شرایط اقتصادی موجود با بی‌ثباتی مواجه شده‌اند و توان مشارکت آن‌ها در این پروژه مشخص نیست. به همین دلیل، در حال حاضر مهم‌ترین دغدغه برای حضور در اکسپوی بلگراد، موضوع تأمین هزینه‌ها و منابع مالی است.»

روند اجرایی و سناریوهای احتمالی

با وجود چالش‌های مالی، روند اجرایی پروژه متوقف نشده و برنامه‌ریزی‌ها همچنان ادامه دارد. زمین مورد نظر دریافت شده، قراردادها منعقد شده و طرح نهایی نیز آماده است و به‌زودی بارگذاری خواهد شد. همچنین، مسابقه طراحی در مراحل پایانی قرار دارد و نتایج آن به زودی اعلام می‌شود.

تندگویان به تجربه‌های بین‌المللی در شرایط مشابه اشاره کرد که در آن برای کشورهای درگیر جنگ، حمایت‌هایی برای حضور نمادین در اکسپو در نظر گرفته شده است. وی افزود در بدترین سناریو، حضور ایران می‌تواند به شکل حداقلی و صرفاً برای اعلام توانمندی‌هایی باشد که در شرایط عادی امکان تحقق آن وجود داشت، هرچند این سطح از حضور با اهداف اولیه فاصله زیادی دارد.

او همچنین احتمال عدم حضور کامل ایران در این رویداد را منتفی ندانست و اظهار داشت: «در صورتی که تأمین منابع ممکن نباشد و حمایت‌های بین‌المللی نیز محقق نشود، ممکن است در نهایت تصمیم به عدم حضور گرفته شود.» با توجه به آسیب‌های وارد شده به زیرساخت‌های کشور، اولویت تخصیص منابع باید بر نیازهای اساسی مردم متمرکز باشد و صنعت نمایشگاهی انتظار قرار گرفتن در اولویت بودجه‌ای دولت را ندارد.

هم‌راستایی با شعار اکسپو و همکاری‌های بین‌دستگاهی

موضوع اکسپوی بلگراد با شعار «بازی برای انسانیت؛ ورزش و موسیقی برای همه» به‌طور مستقیم با مأموریت‌های صنعت نمایشگاهی هم‌راستا نیست، اما با توجه به اینکه ایران به‌عنوان متولی رسمی حضور در اکسپوها شناخته می‌شود، مسئولیت این رویداد بر عهده شرکت قرار گرفته است.

با وجود همه چالش‌ها، همکاری‌های بین‌دستگاهی از جمله با نهادهایی مانند آموزش و پرورش، وزارت ورزش و سایر مجموعه‌های مرتبط به‌خوبی پیش رفته است. در صورت فراهم شدن شرایط، امکان ارائه یک حضور قابل قبول وجود خواهد داشت، هرچند در شرایط فعلی مهم‌ترین مانع، تأمین منابع مالی است.