لرستان در «شرایط جنگی» آب؛ تخصیص ۲ همت برای سد معشوره و اولویت آب شرب

وضعیت سد معشوره و اعتبارات جدید

سد معشوره، یکی از سدهای بزرگ استان لرستان، در طول ۱۲ سال گذشته تنها ۱۴ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. این پروژه که مطالعات آن در سال ۱۳۸۰ آغاز و کلنگ‌زنی آن در سال ۱۳۹۲ انجام شد، همچنان در فهرست طرح‌های بلاتکلیف و مسن استان و کشور قرار دارد. با این حال، در سفر اخیر رئیس‌جمهور به استان، مبلغی بالغ بر ۲ همت برای تکمیل این سد تخصیص یافته است. امید می‌رود با جذب این اعتبار، روند تکمیل پروژه تسریع یابد.

سد تنگ معشوره (گاشمار) بر روی رودخانه کشکان، از سرشاخه‌های رودخانه کرخه، واقع شده است. موقعیت جغرافیایی آن در ۹۰ کیلومتری غرب خرم‌آباد، ۴۰ کیلومتری جنوب نورآباد و ۴۵ کیلومتری شمال کوهدشت قرار دارد. در طرح اولیه، هدف از احداث این سد تولید انرژی برق آبی، کنترل سیلاب و تامین آب کشاورزی دشت کوهدشت با تخصیص اولیه ۲۷۱ میلیون متر مکعب بود. اما پس از تغییرات فراوان، شرکت آب منطقه‌ای لرستان در تیرماه ۱۴۰۰ اعلام کرد که تخصیص سالانه این سد برای تامین نیازهای آب شرب، صنعت، کشاورزی، زیست‌محیطی و پایداری جریان شهر و روستاهای چگنی، کوهدشت، پلدختر، سلسله و نورآباد، به ۱۸۵ میلیون متر مکعب کاهش یافته است.

تشکیل کمیته حفاظت از منابع آب و اقدامات سه گانه

مجیدی به تشکیل «کمیته حفاظت از منابع آب» اشاره کرد و اظهار داشت که با توجه به منابع آبی محدود و درخواست‌های نامحدود، مدیریت این شرایط نیازمند کار تیمی و هم‌افزایی تمامی دستگاه‌هاست. وی تاکید کرد که این مسئولیت صرفاً بر عهده یک اداره نیست، اما شرکت آب منطقه‌ای و جهاد کشاورزی در خط مقدم این مهم قرار دارند.

اقدامات کوتاه‌مدت در سه حوزه ترویجی، سیاست‌گذاری و قهری دسته‌بندی شده‌اند:

• بخش ترویجی: بازنگری و به‌روزرسانی الگوی کشت متناسب با شرایط موجود و توسعه کشت‌های گلخانه‌ای در دستور کار است. ۷۰ درصد درخواست‌ها در کارگروه امور زیربنایی، معطوف به کشت گونه‌های کم‌آب‌بر مشابه گلخانه‌ها است.
• حوزه سیاست‌گذاری: مصوباتی که شرکت آب منطقه‌ای نیاز دارد، مطرح و به تصویب خواهد رسید.
• اقدامات قهری: جداسازی آب فضای سبز از شبکه شرب یکی از اقدامات موثر است.

جداسازی آب فضای سبز و مدیریت چاه‌های صنعتی

معاون استاندار لرستان خاطرنشان کرد که شهرداری بروجرد در این زمینه پیشقدم شده و از پساب برای آبیاری فضای سبز استفاده می‌کند. هفته گذشته نیز قراردادی برای خرید پساب منعقد شد که این اقدام می‌تواند الگویی برای سایر شهرها، به ویژه شهرهای پرمصرف، باشد.

در خصوص واحدهای صنعتی که در گذشته مجوز چاه آب دریافت کرده‌اند، مجیدی گفت: «اکنون با محدودیت مواجه هستیم و مقرر شده است این چاه‌ها مسدود شده و واحدهای صنعتی نسبت به خرید پساب اقدام کنند.» جزئیات این مصوبات در جلسه بعدی با مستندسازی مکتوب و در صورت نیاز با همکاری دستگاه قضایی و نیروی انتظامی پیگیری خواهد شد.

اولویت‌بندی تامین آب شرب در «شرایط جنگی»

مجیدی با انتقاد از وقفه در اقدامات سال گذشته، بیان کرد که تابستان گذشته، فصل کشت عملاً برای مدیریت منابع آب از دست رفت. وی وضعیت کنونی را متفاوت و حاکی از نوعی «شرایط جنگی» توصیف کرد و هشدار داد که در صورت تشدید تنش‌ها و حمله به زیرساخت‌ها، تامین آب شرب مردم، اولویت اصلی خواهد بود.

وی اقدامات شرکت آبفا لرستان در بحث ژنراتورها را ارزشمند دانست، اما تاکید کرد که این اقدامات تنها پاسخگوی بخشی از شهرهاست و در روستاها که ۴۰ درصد جمعیت استان را شامل می‌شوند، مشکل نبود آب پایدار همچنان پابرجاست.

پایش مصوبات قبلی و رفع تعارض منافع

مجیدی بر پایش مصوبات قبلی تاکید کرد و اظهار داشت که متاسفانه بسیاری از مصوبات پیشین به دلیل ترک فعل‌ها و تعارض منافع، روی زمین مانده و مانع استفاده از ظرفیت‌های قانونی شده است. از این رو، پیشنهاد می‌شود مصوبات قبلی بار دیگر مورد پایش قرار گیرند تا از ظرفیت‌های موجود به نحو احسن استفاده شود.