موانع شهری در قم؛ چالش‌های روزمره صدها معلول و وعده‌های شهرداری

واقعیت تلخ زندگی معلولان در قم

تصور کنید فردی ویلچرنشین هستید و قصد عبور از یک پیاده‌رو را دارید. ناگهان، یک جدول بلند مسیر شما را مسدود می‌کند و چاره‌ای جز بازگشت به خیابان پرتردد ندارید، جایی که خودروها با سرعت از کنارتان عبور می‌کنند. این صحنه، روایتی روزمره از زندگی معلولان در خیابان‌های قم است.

• فقدان رمپ استاندارد: بسیاری از پیاده‌روهای اصلی شهر فاقد رمپ‌های استاندارد هستند.
• نبود آسانسور در پل‌ها: پل‌های عابر پیاده، به دلیل نداشتن آسانسور، عملاً برای افراد دارای معلولیت غیرقابل استفاده‌اند.
• عرض ناکافی پیاده‌روها: بسیاری از پیاده‌روها عرض کافی برای تردد ویلچر را ندارند.
• اجرای ناقص پروژه‌ها: پروژه‌های مناسب‌سازی بدون نظارت کافی و به صورت ناقص اجرا می‌شوند.
• عدم شفافیت در آمار: آمار دقیقی از میزان مناسب‌سازی‌های انجام شده در شهر در دسترس نیست.

درخواست جامعه معلولان و پاسخ شهرداری

یکی از فعالان حوزه معلولان در قم با انتقاد از وضعیت موجود گفت: «ما از مسئولان فقط درخواست داریم یک روز با ویلچر در شهر حرکت کنند تا بفهمند مناسب‌سازی به چه معناست. پیاده‌روهای قم برای ما ساخته نشده است.»

در همین راستا، محمد یوسفعلی، رئیس اداره طراحی عمرانی و معماری شهرداری قم، در گفت‌وگو با خبرنگار ما به اهمیت مناسب‌سازی فضاهای شهری اشاره کرد. او بیان داشت: «شهر به عنوان یک موجود زنده، هر روز در حال تغییر است و گاهی همین تغییرات موجب ناهماهنگی در بخش‌هایی از سطح شهر می‌شود که برای افراد دارای معلولیت مانع ایجاد می‌کند.»

یوسفعلی افزود که نبود دسترسی مناسب، افراد دارای معلولیت را از بخش مهمی از فعالیت‌های شهری محروم می‌کند و سازگار ساختن محیط‌های شهری با نیازهای این شهروندان یکی از الزامات توسعه پایدار است. وی تاکید کرد که ضوابط نشریه ۲۴۶ سازمان برنامه و بودجه مبنای طراحی‌های شهری قرار گرفته است.

اقدامات و وعده‌های شهرداری

رئیس اداره طراحی عمرانی و معماری شهرداری قم به اقدامات در دست اجرا اشاره کرد و گفت: «تمام پروژه‌های پیاده‌روسازی خیابان‌های کارگر، هفت‌تیر، خیام و سایر نقاط مطابق این ضوابط طراحی شده و در حال اجراست. تجهیز پل‌های عابر پیاده به آسانسور و مناسب‌سازی فرهنگسراهای جدید نیز در دستور کار قرار دارد.»

در خصوص درخواست شفافیت در آمار، یوسفعلی اظهار داشت: «آمار دقیق متراژ اجرای مناسب‌سازی‌های اخیر در حال جمع‌بندی است و پس از نهایی شدن منتشر خواهد شد.»

از وعده تا عمل: انتظارات جامعه معلولان

وعده شهرداری قم برای «جمع‌بندی آمار مناسب‌سازی» و «طراحی مطابق ضوابط» گامی مثبت تلقی می‌شود، اما برای شهروندی که امروز و اکنون نمی‌تواند از خانه خارج شود، این وعده‌ها کافی نیست. مناسب‌سازی واقعی به معنای اقدام عملی است، نه صرفاً قول و قرار. این یعنی پل عابر با آسانسور، پیاده‌روی با رمپ استاندارد و عریض، و فرهنگی که نیازهای معلولان را درک کند.

تا آن روز، مناسب‌سازی در قم همچنان به عنوان یک مطالعه بر زمین مانده باقی خواهد ماند و جامعه معلولان همچنان در انتظار اقدامات ملموس و سریع هستند.