علی‌اصغر شهری؛ هنرمندی چندوجهی و احیاگر فرهنگ سیستان

معرفی علی‌اصغر شهری: پدر هنر هفتم زاهدان

علی‌اصغر شهری، هنرمندی چندوجهی که در سال ۱۳۲۵ در زابل دیده به جهان گشود و در سال ۱۳۸۹ در زاهدان چشم از جهان فروبست، میراثی گرانبها از خود بر جای گذاشت. او نه تنها در موسیقی، بلکه در عرصه‌هایی چون گویندگی رادیو، مستندسازی، نمایشنامه‌نویسی، پژوهش در فرهنگ ایران و خوشنویسی نیز فعالیت‌های گسترده‌ای داشت و یاد و آثارش همچنان در قلب فرهنگ و هنر ایران زنده است.

نقش موسیقی در نگاه شهری

با وجود فعالیت‌های متنوع، حضور شهری در موسیقی جایگاه ویژه‌ای داشت. او موسیقی را ابزاری قدرتمند برای حفظ و ترویج فرهنگ بومی و ایرانی می‌دانست و معتقد بود که این هنر می‌تواند پلی برای ارتباط نسل‌ها و جلب توجه مردم به میراث فرهنگی و قومی باشد.

ویژگی‌های منحصربه‌فرد صدای او

علی‌اصغر شهری خواننده‌ای بود که صدایش با اقلیم زاهدان همخوانی داشت؛ صدایی گرم، کمی خش‌دار و خاکی که بیش از ملودی، بر انتقال مفهوم شعر تأکید می‌کرد. آواز او روایت‌محور و لحنش نزدیک به گفتار بود و عمیقاً با موسیقی محلی سیستان پیوند خورده بود. او در انتخاب اشعار و اجراها، به هویت منطقه‌ای و لهجه و گویش محلی وفادار می‌ماند.

تلاش برای احیای فرهنگ سیستان

علاقه وافر شهری به فرهنگ و هنر سیستان، او را به سمت معرفی و احیای موسیقی و هنرهای سنتی این منطقه سوق داد. او معتقد بود که هنر زبانی جهانی است، اما هر قوم و منطقه‌ای باید هنر خود را با ویژگی‌های خاص خودش بیان کند. موسیقی در بین مردم زاهدان جایگاه عمیقی دارد و شهری درباره موسیقی محلی سیستان می‌گفت: «موسیقی ما از دل خاک سیستان بیرون آمده است. این موسیقی، مانند رودی است که از دل دشت‌های خشک و بیابانی سیستان عبور می‌کند و در قلب مردم جای می‌گیرد.»

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی

شهری علاوه بر هنر، در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی نیز تأثیرگذار بود. او به عنوان پژوهشگر، تاریخ و فرهنگ مردم سیستان را مستند کرد و برای شناساندن فرهنگ غنی این منطقه به جهان تلاش بی‌وقفه‌ای داشت. در سال ۱۳۸۶، او موفق به دریافت جایزه جهانی یونیکا برای مدیریت بهترین دفتر انجمن سینمای جوانان کشور شد.

میراث ماندگار و دیدگاه بزرگان

میراث علی‌اصغر شهری فراتر از فعالیت‌های هنری و فرهنگی اوست. او فردی بود که با تمام وجود به احیا و گسترش موسیقی و هنرهای بومی سیستان پرداخت و آثارش امروز به عنوان گنجینه‌ای از فرهنگ و هویت ایرانی شناخته می‌شوند.

غلامحسین درویش، هنرمند و پژوهشگر موسیقی: «علی‌اصغر شهری نه تنها یک موسیقیدان برجسته، بلکه یک معلم واقعی بود. او به ما آموخت که موسیقی و هنر، زبانی است برای بیان احساسات عمیق و برقراری ارتباط با مردم.»

محمدعلی آذرنیوار، نویسنده و پژوهشگر فرهنگی: «شهری یک فرد با بینش عمیق بود که همیشه تلاش می‌کرد فرهنگ و هنر سیستان را به دنیا معرفی کند. او به عنوان یک محقق و هنرمند، یکی از بزرگ‌ترین منابع الهام برای من بود.»

حسین علیزاده، آهنگساز: «شهری از آن دسته هنرمندانی بود که هنر را برای مردم می‌ساخت و نه برای شهرت. او با شور و علاقه‌ای وصف‌ناپذیر به موسیقی محلی و فرهنگ سیستان نگاه می‌کرد.»

شهری در بین مردم سیستان و بلوچستان بسیار شناخته شده بود و آثارش هنوز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. او نه تنها یک هنرمند، بلکه یک راهنما و پیشگام در شناخت هنر و فرهنگ سیستان بود و همیشه با مردم عادی در ارتباط بود و هنر را به آنها می‌آموخت.

رحیم معینی کرمانشاهی، شاعر و ترانه‌سرا: «شهری نه فقط در هنر، بلکه در فرهنگ و شناخت از مردم و تاریخ ایران نیز به گونه‌ای عمیق و زیبا پژوهش کرده بود. او یکی از کسانی بود که نه تنها هنر را به خوبی درک می‌کرد، بلکه زندگی‌اش را وقف ترویج آن کرد.»