سی و هشتمین جلسه کمیته کشوری هماهنگی مراکز موضوع ماده ۱۶ قانون، با حضور اعضا و به ریاست دکتر سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر، در سالن شهید صفری این ستاد برگزار شد. این نشست در شرایطی حساس و با هدف رفع بلاتکلیفی مراکز ماده ۱۶ و اتخاذ تصمیمات مهم در حوزه درمان و بازتوانی معتادان متجاهر برگزار گردید.

افزایش چشمگیر سرانه نگهداری و منابع مالی

دکتر عباسی در این جلسه از افزایش قابل توجه سرانه نگهداری معتادان متجاهر خبر داد. وی اعلام کرد که سرانه نگهداری به ازای هر نفر در روز، از ۱۱۵ هزار تومان در سال گذشته، با افزایشی تقریباً ۱۰۰ درصدی، به ۲۱۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ خواهد رسید. این افزایش با هدف بهبود کیفیت خدمات و تأمین نیازهای این مراکز صورت گرفته است.

علاوه بر این، ابراز امیدواری شد که منابع مالی دیگری نیز از طریق خیرین و استانداران برای تأمین هزینه‌های این مراکز اختصاص یابد تا بار مالی دولت کاهش یابد.

اصلاح روش غربالگری و مدیریت مالی

یکی از مهم‌ترین محورهای این جلسه، اصلاح روش غربالگری معتادان متجاهر بود. مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر تأکید کرد که برای مدیریت مالی و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری به دولت، باید فرآیند غربالگری بازنگری شود.

در روش جدید غربالگری، دیگر اجازه نخواهیم داد افرادی که شغل و مسکن دارند و متجاهر نیستند، وارد مراکز ماده ۱۶ شوند. در گذشته برخی از این افراد به اشتباه وارد چرخه غربالگری شده و سرانه‌ای برای آن‌ها تخصیص یافته بود.

این اقدام با هدف تمرکز بر معتادان متجاهر واقعی و استفاده بهینه از منابع صورت می‌گیرد.

نقش اشتغال در فرآیند درمان و بازگشت به جامعه

دکتر عباسی بر اهمیت اشتغال بهبودیافتگان تأکید کرد و آن را جزئی جدایی‌ناپذیر از فرآیند درمان دانست. وی اظهار داشت که تنها درمان کافی نیست و باید به ریشه‌های اصلی اعتیاد، از جمله فقر مالی، فقر فرهنگی و مصرف تفننی، نیز پرداخته شود.

وی هشدار داد که ترخیص معتادان بهبودیافته بدون شغل و درآمد، احتمال بازگشت آن‌ها به چرخه اعتیاد را به شدت افزایش می‌دهد. در همین راستا، مذاکراتی با شرکت‌های بیمه برای پوشش بیمه‌ای افراد و همچنین ایجاد سازوکارهای قانونی برای اشتغال آن‌ها در حال انجام است.

دسته‌بندی معتادان متجاهر و برنامه‌های اشتغال

معتادان متجاهر به چند دسته تقسیم می‌شوند و برنامه‌های متفاوتی برای اشتغال آن‌ها در نظر گرفته شده است:

• افراد دارای سابقه شغل و مهارت: این دسته پس از درمان به شغل و خانواده خود بازمی‌گردند و به مدت سه سال تحت رصد «مدیریت مورد» قرار می‌گیرند تا از عود مجدد جلوگیری شود.
• افراد فاقد شغل: این افراد با کمک سازمان فنی و حرفه‌ای مهارت کسب می‌کنند و پس از بهبودی، یا خودشان شاغل می‌شوند یا به مراکز کاری معرفی خواهند شد.

در زمینه اشتغال، چند رویکرد در دستور کار قرار دارد:

• امکان کار بهبودیافتگان در کارخانجات نیازمند نیروی کار در شیفت صبح.
• فراهم آوردن محل اسکان برای بهبودیافتگانی که مسکن ندارند.
• انتقال کارگاه‌ها توسط سرمایه‌گذاران به مراکز ماده ۱۶ و مونتاژ محصولات توسط مددجویان. درآمد حاصل از فروش این محصولات نیز مستقیماً به بهبودیافتگان و خانواده‌هایشان تعلق می‌گیرد.

مصوبات کمیته و همکاری با شهرداری‌ها

از جمله مصوبات این کمیته، موافقت با آمادگی شهرداری‌ها برای مدیریت برخی از مراکز ماده ۱۶ بود. این انتقال مدیریت با هدف بهبود کارایی و بهره‌وری این مراکز صورت می‌گیرد.

اعضای این کمیته شامل نمایندگان قوه‌قضائیه، دادستانی، پلیس، بسیج، سازمان زندان‌ها، شهرداری، وزارت بهداشت و بهزیستی هستند و مصوبات آن برای تمامی دستگاه‌ها لازم‌الاجرا خواهد بود.