مصوبات کمیته ماده ۱۶: افزایش سرانه نگهداری و اصلاح غربالگری معتادان متجاهر

سی و هشتمین جلسه کمیته کشوری هماهنگی مراکز موضوع ماده ۱۶ قانون، با حضور اعضا و به ریاست سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر، در سالن شهید صفری این ستاد برگزار گردید. این نشست که نخستین جلسه کمیته در سال ۱۴۰۵ محسوب می‌شود، با هدف ساماندهی و تعیین تکلیف مراکز ماده ۱۶ و با توجه به شرایط حساس کشور، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود.

اعضای این کمیته شامل نمایندگان برجسته‌ای از قوه‌قضائیه، دادستانی، پلیس، بسیج، سازمان زندان‌ها، شهرداری، وزارت بهداشت و بهزیستی هستند که مصوبات آن برای تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط لازم‌الاجرا خواهد بود.

افزایش سرانه نگهداری و اصلاح روش غربالگری

یکی از موضوعات حیاتی مطرح شده در این جلسه، افزایش چشمگیر سرانه نگهداری معتادان متجاهر و بیماران معتاد بود. عباسی اعلام کرد که سرانه نگهداری از ۱۱۵ هزار تومان به ازای هر نفر در روز در سال گذشته، با افزایشی تقریباً ۱۰۰ درصدی، به ۲۱۵ هزار تومان در سال جاری خواهد رسید.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر بر لزوم مدیریت مالی و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های گزاف به دولت تأکید کرد و از اصلاح روش غربالگری خبر داد. در رویکرد جدید:

• افرادی که دارای شغل و مسکن هستند و متجاهر محسوب نمی‌شوند، دیگر اجازه ورود به مراکز ماده ۱۶ را نخواهند داشت.
• در گذشته، برخی از این افراد به اشتباه وارد چرخه غربالگری شده و سرانه‌ای برای آن‌ها تخصیص یافته بود که این روند متوقف خواهد شد.

وی همچنین ابراز امیدواری کرد که کمک‌های مالی از منابع دیگر، از جمله خیرین و استانداران، برای تأمین هزینه‌های این مراکز جذب شود.

اشتغال و توانمندسازی، جزء لاینفک درمان

عباسی با اشاره به مذاکرات با شرکت‌های بیمه برای پوشش بیمه‌ای افراد، بر اهمیت اشتغال بهبودیافتگان تأکید کرد. او اظهار داشت: «ما به دنبال اشتغال این افراد هستیم تا با فعالیت خود، هم برای خانواده‌هایشان و هم برای مراکز ماده ۱۶ هزینه‌کرد داشته باشند.»

از مصوبات مهم این کمیته، اعلام آمادگی شهرداری‌ها برای مدیریت برخی از مراکز ماده ۱۶ بود که به تصویب رسید. همچنین، اشتغال مددجویان مراکز ماده ۱۶ به عنوان جزء جدایی‌ناپذیر فرآیند درمان مورد تأکید قرار گرفت. عباسی تصریح کرد که باید به ریشه‌های اصلی اعتیاد، از جمله فقر مالی، فقر فرهنگی و مصرف تفننی پرداخت.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر هشدار داد که ترخیص معتادان متجاهر بدون ایجاد فرصت شغلی و درآمد، احتمال بازگشت آن‌ها به چرخه اعتیاد را به شدت افزایش می‌دهد.

دسته‌بندی معتادان و برنامه‌های حمایتی

معتادان متجاهر به چند دسته تقسیم شدند و برای هر دسته برنامه‌های حمایتی خاصی در نظر گرفته شده است:

• دسته اول: افرادی که پیش از اعتیاد دارای خانواده، شغل و مهارت بوده‌اند. این افراد پس از درمان به شغل و خانواده خود بازمی‌گردند و به مدت سه سال تحت رصد «مدیریت مورد» قرار می‌گیرند تا از بازگشت به اعتیاد پیشگیری شود.
• دسته دوم: معتادان متجاهری که فاقد شغل هستند. این افراد با کمک سازمان فنی و حرفه‌ای مهارت کسب می‌کنند و پس از بهبودی، یا خودشان شاغل می‌شوند یا به مراکز کاری معرفی خواهند شد.

در زمینه اشتغال، ستاد مبارزه با موادمخدر چندین رویکرد را دنبال می‌کند:

• امکان کار بهبودیافتگان در کارخانجات نیازمند نیروی کار در شیفت صبح و بازگشت به منزل یا اسکان در محل‌های فراهم شده توسط ستاد در بعدازظهر.
• انتقال کارگاه‌ها توسط سرمایه‌گذاران به مراکز ماده ۱۶، جایی که محصولات توسط مددجویان مونتاژ می‌شوند. درآمد حاصل از فروش این محصولات به بهبودیافتگان و خانواده‌هایشان تعلق خواهد گرفت.